Ortaokul öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerileri ile STEM kariyer ilgileri arasındaki ilişki
The relationship between middle school students' computational thinking skills and STEM career interests
- Tez No: 1023378
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİT KARALAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: bilgi işlemsel düşünme, STEM kariyer ilgisi, kariyer ilgisi, ilgi, STEM, ortaokul öğrencileri, computational thinking, STEM career interest, career interest, interest, STEM, middle school students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Öğretim Teknolojileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerileri ile STEM kariyer ilgileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama modelinde yürütülen araştırmanın çalışma evrenini Türkiye'nin batı illerinden birinin merkez ilçesinde öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenen 490 ortaokul öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır. Veriler, demografik bilgi formu, alan bağımsız bilgi işlemsel düşünme ölçeği ve STEM kariyer ilgisi ölçeği ile 2024-2025 eğitim öğretim yılı bahar döneminde toplanmıştır. Elde edilen veriler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon katsayısı testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerilerinin yüksek düzeyde olduğu, STEM kariyer ilgilerinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Erkek öğrencilerin teknoloji ve mühendislik kariyer ilgilerinin; bilgi işlemsel düşünme ile soyutlama ve genelleme alt becerilerinin kız öğrencilere göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, fen ve matematik kariyer ilgisi ile algoritma, değerlendirme ve ayrıştırma becerilerinde cinsiyetler arası farklılık saptanamamıştır. Ayrıca öğrencilerin hem bilgi işlemsel düşünme ve alt becerilerinde hem de teknoloji, matematik ve STEM kariyer ilgilerinde 5. sınıftan 8. sınıfa doğru bir düşüş eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Anne eğitim düzeyinin öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerilerini bütünsel olarak desteklediği, baba eğitim düzeyinin özellikle değerlendirme ve genelleme gibi stratejik boyutlarla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bilgisayar sahibi olma, öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerilerinde bir fark yaratmasa da bilgisayar sahibi olan öğrencilerin mühendislik ve matematik kariyer ilgilerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bilgi işlemsel düşünme ve alt becerileri (soyutlama, ayrıştırma, algoritmik düşünme, değerlendirme, genelleme) ile matematik ve STEM kariyer ilgileri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, bilgi işlemsel düşünme ve algoritmik düşünme, değerlendirme, genelleme alt becerileri ile fen ve mühendislik kariyer ilgileri arasında da pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Son olarak, bilgi işlemsel düşünme ve soyutlama alt becerisi ile teknoloji kariyer ilgisi arasında da anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak bulgular, öğrencilerin STEM ve alt alanlarına yönelik kariyer ilgilerinin yükseltilebilmesi için her birinde farklı bilgi işlemsel düşünme becerilerinin geliştirilmesinin gerekli olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between middle school students' computational thinking skills and their STEM career interests. Conducted using the correlational survey model, the population of the research consists of middle school students studying in a central district of a western province in Türkiye. A total of 490 middle school students, selected through the convenience sampling method, participated in the study on a voluntary basis. Data were collected during the spring semester of the 2024-2025 academic year using a demographic information form, the field-independent computational thinking scale, and the STEM career interest scale. The obtained data were analyzed using independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation coefficient test. The results of the research revealed that students' computational thinking skills were at a high level, while their STEM career interests were at a moderate level. It was found that male students' career interests in technology and engineering, as well as their computational thinking, abstraction, and generalization sub-skills, were significantly higher than those of female students. On the other hand, no significant gender differences were detected in science and mathematics career interests or in algorithmic thinking, evaluation, and decomposition skills. Furthermore, it was determined that both computational thinking and its sub-skills, as well as career interests in technology, mathematics, and STEM, showed a downward trend from the 5th grade to the 8th grade. It was found that the mother's education level supported the students' computational thinking skills holistically, while the father's education level was particularly associated with strategic dimensions such as evaluation and generalization. Although owning a computer did not create a difference in students' computational thinking skills, it was determined that students who owned a computer had higher career interests in engineering and mathematics. Positive significant relationships were identified between computational thinking and its sub-skills (abstraction, decomposition, algorithmic thinking, evaluation, generalization) and career interests in mathematics and STEM. Additionally, positive significant relationships were found between computational thinking and the sub-skills of algorithmic thinking, evaluation, and generalization and career interests in science and engineering. Finally, significant relationships were also determined between computational thinking and the abstraction sub-skill and technology career interest. Consequently, the findings reveal that in order to enhance students' career interests in STEM and its sub-fields, it is essential to develop specific computational thinking skills tailored to each field.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ destekli stem etkinliklerinin özel yetenekli öğrencilerin 21. yy becerileri yeterliliği ile bilgi işlemsel düşünme öz yeterliğine etkisi
The effect of artificial intelligence–assisted stem activities on gifted students' 21st-century skills competence and computational thinking self-efficacy
ARİF DAMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECLA DÖNMEZ USTA
- STEM etkinliklerinin STEM alanlarına karşı tutum, bilgi işlemsel düşünme becerileri, STEM mesleklerine ilgi ve farkındalığa etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of STEM activities on attitudes towards STEM fields, computational thinking skills, interest and awareness in STEM professions
GÜLSÜM YASEMİN UZ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
- Fen bilimleri dersinde tersine mühendislik uygulamalarının bilgi işlemsel düşünme ve inovasyon becerilerine etkisi
The effect of reserve engineering practices in science education on computational thinking and innovation skills
MERVE BİLGİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR SARI
- Using a STEM education approach with a computational tool: The impact on students' computational thinking skills and understanding of climate change
STEM eğitimi yaklaşımının hesaplamalı düşünme aracıyla kullanımı: Öğrencilerin hesaplamalı düşünme becerileri ve iklim değişikliği anlayışları üzerindeki etkisi
DİLARA KARA ZORLUOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAYE DEFNE CEYHAN
- Matematik odaklı stem etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerisi üzerine etkisi ve uygulamaya ilişkin öğrenci görüşlerinin incelenmesi
The effects of mathematics-focused stem activities on middle school students' computational thinking skills and an examination of student opinions on implementation
RABİA SAKALLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN USTA