Geri Dön

Devlet korumasından ayrılanların istihdamında bütüncül model önerisi

Holistic model proposal for the employment of individuals leaving state care

PDF İndir

  1. Tez No: 1023395
  2. Yazar: MEHMET AYKUL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ÇAĞLAR ÖZDEMİR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Sosyal Hizmet, Labour Economics and Industrial Relations, Social Work
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sakarya Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada, devlet koruması altında bulunan ve korunma geçmişine sahip çocuk ve gençlerin istihdam süreçleri sosyal hizmet ve sosyal politika perspektifiyle incelenmiştir. Mevcut sistemin güçlü ve sorunlu yönleri değerlendirilerek alternatif bir model önerisi geliştirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, korunma ihtiyacı olan çocukların bakım süreci ile bakım sonrası istihdam ve toplumsal uyum süreçlerinin daha bütüncül, sürdürülebilir ve bireysel ihtiyaçlara duyarlı bir yapıyla yeniden ele alınmasına katkı sağlamaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Çocuk koruma sistemi, bakım hizmetleri, bakım sonrası destek süreçleri ve istihdam uygulamaları alanlarında görev yapan uzmanlar ve korumadan ayrılan bireylerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, mevcut çocuk koruma ve istihdam sisteminde çeşitli yapısal sorun alanlarının bulunduğunu göstermektedir. Özellikle çocukların bireysel ihtiyaçlarının yeterince dikkate alınamaması, kuruluş modellerinin sınırlı düzeyde ihtisaslaşmış olması, bakım sonrası rehberlik ve izleme hizmetlerinin uygulamada yetersiz kalabilmesi, istihdam hakkının daha çok süre esaslı kriterlere dayanması ve gençlerin çalışma hayatına hazırlık süreçlerinde çeşitli eksikliklerin bulunması öne çıkan sorun alanları arasında değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında çocuk koruma sisteminin kurum bakımına dayalı biçimde ele alınmasının yeterli olmadığı, korunma ihtiyacı bulunan çocukların sosyal destek ihtiyaçlarının çok boyutlu değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Buradan hareketle bakım tedbiri yanında sosyal ve ekonomik destek, eğitim tedbiri, sağlık tedbiri ve danışmanlık tedbiri gibi hizmet süreçlerinin de istihdam politikaları açısından dikkate alınmasının önemli olduğu değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda çocuk koruma ve istihdam süreçlerine ilişkin alternatif bir model önerisi geliştirilmiştir. Model kapsamında ihtisaslaşmış kuruluş modelleri, profesyonel koruyucu aile sistemi, kurum bakımında çok boyutlu gelişim ve karne modeli, istihdama hazırlık ve kademeli geçiş sistemi, sosyal hizmet KPSS modeli, bakım sonrası rehberlik ve izleme sistemi ile +18 geçiş evleri gibi uygulama önerileri sunulmuştur. Ayrıca çocukların istihdam süreçlerinin akademik başarı, yaşam becerileri, psikososyal yeterlilik, çalışma disiplini ve toplumsal uyum düzeyleri gibi çok boyutlu kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, korunma ihtiyacı olan çocukların istihdam süreçlerinin bir kamuya yerleştirme politikasındansa bireyin bağımsız yaşama hazırlanması, toplumsal uyumunun güçlendirilmesi ve sürdürülebilir yaşam becerileri kazanması süreci olarak ele alınmasının gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buradan hareketle çocuk koruma, bakım, eğitim, mesleki gelişim, istihdam ve bakım sonrası destek süreçlerinin bütüncül bir sosyal politika yaklaşımıyla yeniden yapılandırılmasının önemli olduğu değerlendirilmiştir.

Özet (Çeviri)

This study examines the employment processes of children and young people under state protection and with a history of protection from social work and social policy perspective and proposes an alternative model by evaluating the strengths and problematic aspects of the current system. The main purpose of this dissertation is to contribute to the restructuring of care, post-care employment, and social adaptation processes of children in need of protection within a more holistic, sustainable, and needs-oriented framework. This study employed a qualitative research method. Data were collected using semi-structured interviews. Interviews were conducted with professionals working in the fields of the child protection system, out-of-home care services, aftercare support services, and employment practices, as well as with individuals who had transitioned out of state care. The collected data were analyzed using thematic analysis. The findings indicate that there are various structural problems within the current child protection and employment system. Among the prominent issues identified are the insufficient consideration of children's individual needs, the limited specialization of residential care models, the inadequacy of aftercare guidance and monitoring services in practice, the reliance of employment rights primarily on duration-based criteria, and the deficiencies in preparing young people for working life. It is also concluded that addressing the child protection system solely through institutional care is insufficient and that the social support needs of children in need of protection should be evaluated multidimensionally. In this context, it is considered important that service processes such as social and economic support, educational measures, health measures, counseling measures, and care measures should also be taken into account in employment policies. Based on these findings, an alternative model concerning child protection and employment processes was developed. The proposed model includes specialized residential care institutions, a professional foster family system, a multidimensional development and report card model in institutional care, a gradual transition and employment preparation system, a Social Services Public Personnel Selection Examination (KPSS) model, an aftercare guidance and monitoring system, and transitional housing models for young people over the age of 18. Furthermore, the study emphasizes that employment processes should be evaluated not only according to academic achievement but also based on multidimensional criteria such as life skills, psychosocial competence, work discipline, and social adaptation. It is concluded that the employment processes of children in need of protection should not be regarded merely as a policy of public sector placement, but rather as a comprehensive process aimed at preparing individuals for independent living, strengthening their social integration, and developing sustainable life skills. Accordingly, it is considered important to restructure child protection, care, education, vocational development, employment, and aftercare support services within a holistic social policy framework.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    528931

    Türkiye'de otoriteryanizm: Parti devleti iktidarlarının kurulması (1908-1960)

    Authoritarianism in Turkey: The establishment of the party state government (1908-1960)

    ENGİN YETKİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    TarihMarmara Üniversitesi

    Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARACA

  2. Tez No

    605967

    Devlet korumasından sonra memur olarak istihdam edilen genç kadınlar: Afyonkarahisar ve Ankara örneği

    Young women employed as a civil servant after leaving state care: Cases of Afyonkarahisar and Ankara

    TUĞÇE DEMET UĞUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    SosyolojiBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PINAR ENNELİ GÜÇLÜER

  3. Tez No

    953298

    Devlet korumasından ayrılan kişilerin kurum bakımından ayrılış ve izlenme sürecine ilişkin deneyimleri

    Experiences of individuals leaving state protection regarding the process of leaving institutional care and being monitored

    ZEHRA KOÇİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Sosyal HizmetAnkara Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖKHAN ATİK

  4. Tez No

    549108

    Devlet koruması altında yetişen bireylerin sosyal destek algısı ve aile aidiyetinin incelenmesi

    Research perception of social support and family belonging of i̇ndividuals that grew up in orphanages

    ŞÜKRÜ BARDAKCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    SosyolojiSelçuk Üniversitesi

    Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERTAN ÖZENSEL

  5. Tez No

    81751

    Yabancı ülkelerde zarara uğrayan vatandaşın devlet tarafından diplomatik korunması

    The Diplomatic protection of the state for injured nationals abroad

    AHMET SANLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Kamu YönetimiAnkara Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERAP AKİPEK

Geri Dön