Ürün sorumluluğu açısından yapay zeka
Artificial intelligence in terms of product liability
- Tez No: 1023394
- Danışmanlar: PROF. DR. CEVDET YAVUZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşme ile yapay zeka teknolojilerinin mal ve hizmetlere yoğun entegrasyonu, bu sistemlerin yol açabileceği zararların tazmininde mevcut ürün sorumluluğu rejiminin yeterliliğini tartışmalı hale getirmiştir. Bu çalışma, yapay zekanın otonom yapısı karşısında 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu'nun yapısal eksikliklerini tespit etmeyi ve Avrupa Birliği hukukundaki güncel eğilimler ışığında bütüncül çözüm önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında yapay zekanın hukuki niteliği nesne statüsü ekseninde değerlendirilmiş, ürün sorumluluğunun ürün, imalatçı, uygunsuzluk, zarar ve nedensellik bağı gibi temel unsurları yapay zeka sistemlerine özgü özellikler çerçevesinde derinlemesine analiz edilmiştir. Özellikle kara kutu niteliği, yazılım güncellemeleri, siber güvenlik açıkları ve kendi kendine öğrenme yeteneğinin klasik nedensellik bağı ve ispat yükü kuralları üzerindeki kısıtlayıcı etkileri somutlaştırılmış, üreticiyi sorumluluktan kurtaran hallerin de yapay zeka sistemleri bakımından görünümüne yer verilmiştir. Çalışmada, yapay zeka kaynaklı zararlar bakımından hem mevcut Türk ürün sorumluluğu rejimine yönelik noktasal değişiklikler önerilmiş, hem de Türk hukuku için teknik bilgi asimetrisini dengeleyen ispat kolaylıklarını, zorunlu sigorta mekanizmalarını ve ulusal bir tazminat fonunu içeren hibrit bir regülasyon modeli önerilmiştir. Söz konusu model, çerçeve bir yapay zeka kanunu, sektörel düzenlemeler ve bağımsız bir ürün sorumluluğu kanununun eşgüdümlü işletilmesini öngörmektedir. Nihayetinde bu tez, teknolojik inovasyonun sürdürülebilirliği ile zarar görenin etkin korunması arasındaki hassas dengeyi gözeten, dijital ekosisteme uyumlu ve sistematik bir hukuki yol haritası sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The intensive integration of artificial intelligence technologies into goods and services through digitalization has called into question the adequacy of the existing product liability regime in compensating for the damages these systems may cause. This study aims to identify the structural deficiencies of the Product Safety and Technical Regulations Act No. 7223 in the face of the autonomous nature of artificial intelligence and to develop comprehensive solutions in light of current trends in European Union law. Within the scope of the study, the legal nature of artificial intelligence was evaluated in terms of its status as an object, and the fundamental elements of product liability, such as the product, manufacturer, non-compliance, damage and causal link, were analyzed in depth in the context of the specific characteristics of artificial intelligence systems. In particular, the black box nature, software updates, cybersecurity vulnerabilities, and the self-learning capability's restrictive effects on the classical causal link and burden of proof rules have been concretized, and the circumstances that exempt the manufacturer from liability have also been addressed in relation to artificial intelligence systems. The study proposes both specific amendments to the existing Turkish product liability regime regarding AI-induced damages and a hybrid regulatory model for Turkish law that includes evidentiary reliefs balancing technical knowledge asymmetry, mandatory insurance mechanisms and a national compensation fund. The model in question envisions the coordinated implementation of an artificial intelligence framework act, sectoral regulations and an independent product liability act. Ultimately, this thesis offers a systematic legal roadmap that is compatible with the digital ecosystem and strikes a delicate balance between the sustainability of technological innovation and the effective protection of victims.
Benzer Tezler
- Yapay zekânın yol açtığı zararlardan doğan hukuki sorumluluk
Civil liability arising from the damages caused by artificial intelligence
ORHAN EROL
- Savunma sanayiinde büyük veri analitiğinin kullanıldığı yapay zeka tabanlı nesne tanıma sistemlerinin hukuken değerlendirilmesi
Legal evaluation of ai-based object recognition systems utilizing big data analytics in the defense industry
ELİFE FİLİZ GÖKDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Savunma ve Savunma TeknolojileriAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERVE AYŞEGÜL KULULAR İBRAHİM
- The impact of digitalisation on company law
Dijitalleşmenin şirketler hukukuna etkisi
AYBÜKE KESKİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KARATEPE KAYA
- A new approach to corporate social responsibility: Corporate digital responsibility, analysis of Turkish banking and e-commerce sectors
Kurumsal sosyal sorumluluğa yeni bir yaklaşım: Kurumsal dijital sorumluluk, Türk bankacılık ve e-ticaret sektörlerinin analizi
CEYDA CİHAN AYDOĞDU
Doktora
İngilizce
2024
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU MÜJDE BASKAN KARSAK