Developing urban dialogue with sociopetal design parameters in public open space: Kayseri neighborhood park as a case study
Kamusal açık alanlarda sosyopetal tasarım parametreleriyle kentsel diyaloğun geliştirilmesi: Kayseri mahalle parkı örneği
- Tez No: 1023474
- Danışmanlar: PROF. DR. BURAK ASILİSKENDER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Mimarlık, Urban and Regional Planning, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Abdullah Gül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küçük ölçekli kamusal alanlar temel sosyal altyapılar olmalarına rağmen, mikro ölçekli etkileşim kapasiteleri nadiren sistematik olarak değerlendirilir. Bu tez, mevcut değerlendirme araçlarındaki boşluğu doldurmak amacıyla psikolojik“sosyopetallik”kavramını nicel bir kentsel analitik çerçeveye dönüştürmektedir. Araştırmanın temel amacı, bu alanlardaki gündelik sosyal etkileşimi ölçmek ve güçlendirmektir. Disiplinler arası ve karma yöntemli bir tasarım sunan çalışma, çok katmanlı bir Sosyopetallik Metriği (SM) ve İndeksi (SI) geliştirmiştir. Bu çerçeve, Kayseri Mimarsinan Parkı'nda; mekânsal konfigürasyon analizi, davranış haritalama ve yarı yapılandırılmış mülakatlarla ampirik olarak test edilmiştir. Bulgular, içe dönük düzenlemelerin tanıdıklar arasında uyumu artırırken yabancılar için bariyer oluşturduğunu gösteren“Sosyopetallik Paradoksu”nu doğrulamaktadır. Bu gerilimi aşmak için, fiziksel konforun nirengi özellikleriyle birleştiği“Aktivite-Oturma Toplulukları”aracılığıyla mikro-kamusallığın maksimize edildiği saptanmıştır. Bu verilerle, yapay zekâ destekli spekülatif görselleştirmeler içeren bir“Sosyopetallik Canlandırma Modeli”oluşturulmuştur. Sonuç olarak çalışma, sosyal sürdürülebilirliğin devasa projeler yerine düşük maliyetli, hedef odaklı sosyopetal müdahalelerle sağlanabileceğini kanıtlayarak şehir plancıları ve mimarlar için pratik bir araç sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Small-scale public open spaces serve as vital social infrastructures; however, their capacity to foster micro-scale interaction is rarely evaluated systematically. Addressing the gap in current assessment tools, this thesis transforms the psychological concept of“sociopetality”into a quantitative urban analytical framework. The primary objective of the research is to evaluate and enhance everyday social interaction within these small-scale public spaces. Employing an interdisciplinary mixed-methods design, the study develops a multi-layered Sociopetality Metric (SM) and Index (SI). This framework was empirically applied in Mimarsinan Park, Kayseri, integrating spatial configuration analysis, behavioral mapping, and semi-structured interviews. Findings validate the“Sociopetality Paradox”, demonstrating that inward-looking spatial arrangements strengthen in-group cohesion among familiar users while creating“sociofugal”barriers that unintentionally restrict interaction with strangers. To resolve this tension, the research identifies that micro-publicness is maximized through“Activity-Seating Clusters,”where physical comfort converges with active landmark features. These insights were further translated into a“Sociopetal Revitalization Model”using AI-generated speculative visualizations. In conclusion, this study demonstrates that creating socially sustainable urban environments does not require massive transformation projects. Instead, targeted, low-cost sociopetal interventions and flexible spatial opportunities can successfully catalyze urban dialogue, providing a cross-disciplinary tool for urban planners and architects.
Benzer Tezler
- Kentsel etkileşim tasarımı için disiplinler ötesi bir deneme
A transdisciplinary experiment for urban interaction design
ÇİSEM ÇİLDİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- Kentsel dönüşüm sürecinde oyuncular, söylemler ve eylemler; Küçükçekmece örneği
Players, discourses and actions in urban transformation process: Küçükçekmece case
MURAT ATAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Kamu YönetimiBalıkesir ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. GÖKHAN ORHAN
- Kentsel büyük projelerde katılım İstanbul örneği
Participation in large urban projects İstanbul example
MAHMUT ESAT POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkDoğuş ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA NİHAL ŞENLİER
- İstanbul'da ilçe belediyelerinin sosyal medya profillerinin diyalojik iletişim performansı
Dialogical communication performance of social media profiles of district municipalities in Istanbul
BETÜL KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- Informal use of public space: A study on street vendors and performers in Kadıköy
Kamusal alanın enformel kullanımı: Kadıköy'de seyyar satıcılar ve sokak sanatçıları üzerine bir araştırma
GİZEM KEPENEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLDEN DEMET ORUÇ ERTEKİN