Fen öğretiminde teknoloji kabul modeli: Öğretmenlerin demografik özellikleri ile teknolojik kabul düzeyleri arasındaki ilişki
Technology acceptance model in science teaching: The relationship between teachers' demographic characteristics and their levels of technology acceptance
- Tez No: 1023630
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN GÜVEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilim ve teknoloji, Eğitim teknolojisi, Fen bilimleri, Science and technology, Education technology, Sciences
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin teknoloji kabul düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin öğretmenlerin demografik özellikleri ile ilişkisini incelemektir. Günümüzde dijital dönüşüm sürecinin hız kazanmasıyla birlikte eğitim ortamlarında teknolojinin kullanımı kaçınılmaz hâle gelmiştir. Özellikle fen bilimleri gibi soyut kavramların yoğun olduğu ve deneysel süreçlerin ön planda bulunduğu derslerde teknolojik araçların kullanımı, öğrenme sürecini zenginleştiren ve öğrencilerin bilimsel düşünme becerilerini destekleyen önemli bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Ancak teknoloji entegrasyonunun etkili biçimde gerçekleşmesi yalnızca teknolojik altyapı ile sınırlı olmayıp öğretmenlerin teknolojiye yönelik algıları, tutumları ve kullanım niyetleri gibi faktörlerle doğrudan ilişkilidir. Araştırma, Teknoloji Kabul Modeli (TAM) kuramsal çerçevesi temel alınarak yapılandırılmıştır. Model kapsamında davranışsal niyet, teknoloji kullanımına yönelik tutum, kaygı, teknolojik karmaşa, uygunluk, öz yeterlik, öznel norm, kolaylaştırıcı durumlar, algılanan eğlence, algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan fayda değişkenleri ele alınmıştır. Bu değişkenlerin öğretmenlerin teknoloji kabul düzeyleri ile ilişkisi incelenmiş; ayrıca teknoloji kabul düzeylerinin cinsiyet, yaş ve mesleki deneyim gibi demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı analiz edilmiştir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda görev yapan vii 194 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar uygun örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak“Öğretmenler İçin Teknoloji Kabul Ölçeği”kullanılmış ve veriler Google Forms aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırma bulguları, fen bilimleri öğretmenlerinin teknoloji kabul düzeylerinin genel olarak orta ve üzeri seviyede olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin teknolojiye yönelik algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığı düzeylerinin yüksek olduğu; bu değişkenlerin davranışsal niyet üzerinde anlamlı ve olumlu etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin öz yeterlik algılarının artmasının teknoloji kullanımına yönelik olumlu tutum geliştirmelerinde önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Demografik değişkenler açısından yapılan analizler sonucunda, teknoloji kabul düzeylerinin yaş göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, fen bilimleri öğretiminde teknoloji entegrasyonunun yalnızca donanım ve altyapı yatırımları ile sınırlı kalmaması gerektiği; öğretmenlerin pedagojik, teknolojik ve mesleki yeterliklerini geliştirmeye yönelik bütüncül politikaların uygulanmasının önem taşıdığı söylenebilir. Özellikle hizmet içi eğitim programlarının öğretmenlerin algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan fayda düzeylerini artıracak şekilde planlanması önerilmektedir. Bunun yanı sıra okullarda teknik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve öğretmenler arası iş birliği ortamlarının desteklenmesi teknoloji entegrasyon sürecini daha sürdürülebilir hâle getirebilir. Sonuç olarak bu çalışma, fen bilimleri öğretmenlerinin teknoloji kabul düzeylerini demografik özellikler bağlamında inceleyerek literatüre katkı sunmakta ve eğitimde dijital dönüşüm sürecinin öğretmen boyutuna ilişkin önemli veriler ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine science teachers' levels of acceptance of technology and to examine the relationship between these levels and the teachers' demographic characteristics. With the acceleration of the digital transformation process today, the use of technology in educational settings has become inevitable. Particularly in subjects such as science, where abstract concepts are prevalent and experimental processes take centre stage, the use of technological tools is regarded as a key element that enriches the learning process and supports pupils' scientific thinking skills. However, the effective integration of technology is not limited to technological infrastructure alone; it is directly related to factors such as teachers' perceptions, attitudes and intentions regarding technology. The research was structured on the basis of the Technology Acceptance Model (TAM) theoretical framework. Within the scope of the model, the following variables were examined: behavioural intention, attitude towards technology use, anxiety, technological complexity, compatibility, self-efficacy, subjective norm, facilitating conditions, perceived enjoyment, perceived ease of use and perceived usefulness. The relationship between these variables and teachers' levels of technology acceptance was examined; furthermore, an analysis was conducted to determine whether levels of technology acceptance differed according to demographic characteristics such as gender, age and professional experience. The research was designed using the correlational ix survey model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of 194 science teachers working in schools affiliated with the Ministry of National Education during the 2025–2026 academic year. Participants were selected using a convenience sampling method. The 'Technology Acceptance Scale for Teachers' was used as the data collection tool, and data were collected via Google Forms. Descriptive statistics, Pearson's product-moment correlation analysis, the independent samples t-test and oneway analysis of variance (ANOVA) were applied in the analysis of the data. The research findings indicate that science teachers' levels of technology acceptance are generally moderate or higher. It was found that teachers' levels of perceived benefit and perceived ease of use regarding technology were high; these variables were found to have significant and positive effects on behavioural intention. Furthermore, it was observed that an increase in teachers' perceptions of self-efficacy plays a significant role in their development of positive attitudes towards technology use. Analyses conducted in terms of demographic variables revealed that levels of technology acceptance differed significantly according to certain variables. In light of the findings, it can be argued that the integration of technology into science education should not be limited to investments in hardware and infrastructure alone; rather, it is important to implement holistic policies aimed at developing teachers' pedagogical, technological and professional competences. In particular, it is recommended that in-service training programmes be designed to increase teachers' perceived ease of use and perceived levels of benefit. Furthermore, strengthening technical support mechanisms in schools and fostering environments for collaboration amongst teachers could make the technology integration process more sustainable. In conclusion, this study contributes to the literature by examining science teachers' levels of technology acceptance in the context of demographic characteristics and presents important data regarding the teacher dimension of the digital transformation process in education.
Benzer Tezler
- Fen öğretiminde yenilikçi öğretim materyalleri tasarlayan öğretmenlerin bazı değişkenlerden aldıkları puanlar ile tasarım yarışmasından aldıkları puanları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationship between the scores of some variables of teachers designing innovative educational materials in science education and the scores of the design competition
LEYLA BOSTAN
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHİR ATICI
- Sakarya Anadolu Lisesi 1. sınıf öğrencilerinin yabancı dil öğretimine ilişkin faktörler
The factors related to English language teaching in Sakarya Anatolian high school class-9
AYŞE DERYA KURNAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET ESKİCUMALI
- Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri kapsamında teknolojik pedagojik alan bilgisi düzeyleri ile etkili fen öğretimi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between technological pedagogical content knowledge (tpack) levels of clasroom teachers and effective science teaching levels within the scope of 21st century skills
ELİF ÖZELÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUAT SERKAN SAY
- İngilizce öğretmenlerinin açık eğitim kaynaklarından dil işleme teknolojilerini kullanmaya devam etme niyetlerinin incelenmesi
Examination of English teachers' intentions to continue using open educational resources language processing technologies
SAFA ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiBilgisayar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH GÜNGÖR
- Öğretmenlerin fen öğretiminde sanal gerçeklik kullanma niyetlerine ilişkin kavramsal bir modelin geliştirilmesi
Development of a conceptual model related to teachers intentions to use virtual reality in science teaching
RABİA ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH AYDIN
DOÇ. DR. HÜSEYİN ATEŞ