Türkiye'de siyasal kutuplaşmada sosyal medyanın rolü
The role of social media in political polarization in Turkey
- Tez No: 1023639
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET GÜRBÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bingöl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye'de siyasal kutuplaşmanın sosyal medya üzerinden nasıl şekillendiği ve sosyal medya platformlarının kutuplaşma süreçleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Günümüzde sosyal medya platformlarının bireylerin bilgiye erişim, düşüncelerini ifade etme ve toplumsal olaylara katılım süreçlerinde önemli bir yer edinmesi, siyasal iletişim süreçlerini de doğrudan etkilemiştir. Özellikle X (Twitter), Instagram, Facebook, TikTok ve YouTube gibi platformların yaygınlaşmasıyla birlikte siyasal tartışmalar dijital ortama taşınmış; bu durum toplumsal kutuplaşmanın daha görünür hâle gelmesine neden olmuştur. Çalışmada sosyal medyanın yalnızca bir iletişim aracı olmadığı, aynı zamanda siyasal kimliklerin ve ideolojik aidiyetlerin yeniden üretildiği dijital kamusal alanlar hâline dönüştüğü değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında Türkiye'de son yıllarda toplumsal ve siyasal açıdan geniş yankı uyandıran çeşitli olaylar ele alınmıştır. Bu doğrultuda 2017 Anayasa Referandumu, 2018 ve 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimleri, 2019 İstanbul Büyükşehir Belediye seçimleri, Gezi Parkı olayları, 15 Temmuz darbe girişimi, Covid-19 pandemi süreci, Ayasofya'nın ibadete açılması, İstanbul Sözleşmesi tartışmaları, sığınmacı ve göçmen tartışmaları, 6 Şubat 2023 depremleri ve“128 Milyar Dolar Nerede?”etiketi gibi olaylar sosyal medya paylaşımları üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmada farklı görüşlere sahip kullanıcıların aynı olayları nasıl farklı biçimlerde yorumladığı incelenmiş; sosyal medya platformlarında kullanılan söylemler, etiketler, görseller ve kısa videolar analiz edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup doküman incelemesi ve içerik analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Sosyal medya platformlarında öne çıkan paylaşımlar, haber içerikleri, kullanıcı yorumları ve dijital kampanyalar analiz edilerek sosyal medyanın siyasal kutuplaşma üzerindeki etkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır. İnceleme sonucunda x sosyal medya platformlarının kullanıcılar arasında benzer düşünceleri güçlendiren dijital yankı odaları oluşturduğu, karşıt görüşlere yönelik dışlayıcı ve sert söylemleri artırdığı ve toplumsal olayların ideolojik eksende yorumlanmasına zemin hazırladığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda sosyal medyanın Türkiye'de siyasal kutuplaşmayı hem görünür hâle getiren hem de derinleştiren önemli bir araç olduğu belirlenmiştir. Özellikle algoritmaların kullanıcıları benzer içeriklerle karşılaştırması, yanlış bilgi ve dezenformasyonun hızlı biçimde yayılması ve kutuplaştırıcı söylemlerin yüksek etkileşim alması, toplumsal ayrışmayı artıran temel unsurlar arasında yer almaktadır. Bununla birlikte sosyal medyanın toplumsal dayanışma, kamuoyu oluşturma ve siyasal katılım açısından önemli fırsatlar sunduğu da görülmüştür. Bu nedenle sosyal medyanın demokratik iletişim açısından sunduğu imkânlar ile kutuplaştırıcı etkileri arasında dengeli bir değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines how political polarization in Turkey is shaped through social media and the impact of social media platforms on these polarization processes. The significant role social media platforms play in individuals' access to information, expression of opinions, and participation in social events has directly affected political communication processes. Particularly with the proliferation of platforms such as Twitter, Instagram, Facebook, TikTok, and YouTube, political discussions have shifted to the digital realm, making social polarization more visible. The study argues that social media is not merely a communication tool but has also transformed into digital public spaces where political identities and ideological affiliations are reproduced. The research includes various events in Turkey that have had widespread social and political repercussions in recent years. In this context, events such as the 2017 Constitutional Referendum, the 2018 and 2023 Presidential elections, the 2019 Istanbul Metropolitan Municipality elections, the Gezi Park protests, the July 15 coup attempt, the Covid-19 pandemic, the reopening of Hagia Sophia for worship, the Istanbul Convention debates, the refugee and migrant debates, the February 6, 2023 earthquakes, and the hashtag“Where is the $128 Billion?”have been evaluated through social media posts. The study examines how users with different viewpoints interpret the same events in different ways; the discourses, hashtags, visuals, and short videos used on social media platforms have been analyzed. The research adopted a qualitative research method and utilized document analysis and content analysis techniques. By analyzing prominent posts, news content, user comments, and digital campaigns on social media platforms, an attempt has been made to evaluate the impact of social media on political polarization. The study concluded that social xii media platforms create digital echo chambers that reinforce like-minded opinions among users, increase exclusionary and harsh rhetoric against opposing views, and pave the way for the interpretation of social events along ideological lines. The study determined that social media is a significant tool in Turkey that both makes political polarization visible and deepens it. In particular, algorithms comparing users with similar content, the rapid spread of misinformation and disinformation, and the high engagement of polarizing rhetoric are among the main factors increasing social division. However, it was also observed that social media offers important opportunities in terms of social solidarity, public opinion formation, and political participation. Therefore, it was concluded that a balanced assessment should be made between the opportunities that social media offers in terms of democratic communication and its polarizing effects.
Benzer Tezler
- İşçi sınıfının oy kullanma davranışlarında sosyal medyanın rolü ve önemi: İstanbul örneği
The role and importance of social media in working class voting behavior: The Istanbul example
SELMAN ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriKarabük Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MEVLÜT CAN KOÇAK
- 28 Şubat sürecinde siyasal İslam'ın etkilerinin Hürriyet ve Yeni Şafak gazetelerindeki söylemler üzerinden analizi
Analysis of the effects of political Islam in the February 28 process through the discourses in Hürriyet and Yeni Şafak newspapers
ÖMER İMAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihMarmara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL BALCI
- Sosyal medya ve siyasal ayrışma: 14-28 Mayıs 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde Prof. Dr. Ümit Özdağ'ın X(Twitter) mesajlarının incelenmesi
Social media and political division: 14-28 May 2023 examination of Twitter message of Prof. Dr. Ümit Özdağ during presidential election
MUHAMMET KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal Bilimlerİnönü ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN TUNCEL
- Türkiye'de medya ayrışmasında mülteci temsilleri Sözcü ve Yeni Şafak gazeteleri üzerinden karşılaştırmalı bir içerik analizi
Refugee representations in the media divide in Turkey: A comparative content analysis through Sözcü and Yeni Şafak newspapers
DİLEK MERAL UĞRAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerSelçuk ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER AYTAÇ AFŞAR
- Türkiye'de siyasal fanatizm: Eğilimler ve tipolojiler
Political fanaticism in Turkey: Tendencies and typologies
AYŞE RUMEYSA KUTLU KÜÇÜKÇIRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyolojiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT HAKKI AKIN