Dijitalleşme ve sürdürülebilirlik ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between digitalization and sustainability
- Tez No: 1023791
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZE ERGENELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeşil Mutabakat ve dijital-yeşil ikiz dönüşüm süreci, işletmelerin dijital kapasite, örgütsel yetenek ve sürdürülebilirlik odaklı kültürel yapılarını bütüncül biçimde yeniden değerlendirmelerini gerekli kılmaktadır. Araştırmanın amacı, bu bağlamda dijital olgunluğun kurumsal sürdürülebilirlik üzerindeki etkisini incelemek; bu ilişkide örgütsel çevikliğin aracı, yeşil örgüt kültürünün ise düzenleyici rolünü ortaya koymaktır. Çalışma, dijitalleşme, dijital olgunluk, dijital dönüşüm ve kurumsal sürdürülebilirlik kavramlarının yönetici algıları üzerinden ortak ve farklı yönlerini belirleyerek literatüre kavramsal katkı sunmayı hedeflemektedir. Ayrıca nitel veriler ve ampirik literatür temelinde, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik sürecinin hangi örgütsel mekanizmalar üzerinden yönetilmesi gerektiğini açıklayan bütüncül bir model geliştirilmiştir. Araştırmada sıralı keşfedici karma yöntem deseni kullanılmıştır. İlk aşamada, enerji ve yazılım sektörlerinde görev yapan 9 yöneticiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler MAXQDA ile kodlanmış ve tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, dijitalleşme ile sürdürülebilirlik ilişkisinde etkili örgütsel unsurları ortaya koymuş; bu süreçte örgütsel çeviklik ve yeşil yaklaşımların önemini göstermiştir. İkinci aşamada, nitel bulgular ve ampirik literatür temelinde geliştirilen bütüncül kavramsal model nicel yöntemle test edilmiştir. Nicel araştırmanın örneklemini Türkiye'de dijitalleşme süreçlerine dâhil sektörlerdeki 201 yönetici oluşturmuştur. Veriler anketle toplanmış; güvenilirlik ve geçerlilik analizleri, doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon, regresyon ve PROCESS Macro Model 8 ile analiz edilmiştir. Dolaylı etkilerin testinde 5000 bootstrap örneklemesi ve %95 güven aralığı esas alınmıştır. Bulgular, dijital olgunluğun kurumsal sürdürülebilirlik üzerinde pozitif ve anlamlı bir toplam etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca dijital olgunlukla kurumsal sürdürülebilirlik ilişkisinde örgütsel çevikliğin aracı rol üstlendiği; yeşil örgüt kültürünün ise dijital olgunluk ile örgütsel çeviklik arasındaki ilişkiyi anlamlı biçimde düzenleyerek dolaylı etkiyi güçlendirdiği belirlenmiştir. Böylece tüm hipotezler desteklenmiştir. Sonuç olarak çalışma, dijital dönüşüm sürecinin kurumsal sürdürülebilirliği destekleyebilmesi için örgütlerin çevik özelliklere sahip olması ve yeşil örgütsel değerleri benimsemesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, dijital olgunluk, örgütsel çeviklik, yeşil örgüt kültürü ve kurumsal sürdürülebilirlik değişkenlerinin bütünsel bir model çerçevesinde birlikte yönetilmesi gerektiğini göstererek dijital–yeşil ikiz dönüşüm literatürüne katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The European Green Deal and the digital-green twin transition require businesses to reassess their digital capabilities, organizational competencies, and sustainability-oriented cultures. This study examines the effect of digital maturity on corporate sustainability, along with the mediating role of organizational agility and the moderating role of green organizational culture. It also identifies the common and distinctive aspects of digitalization, digital maturity, digital transformation, and corporate sustainability based on managerial perceptions. Drawing on qualitative data and empirical literature, a holistic model was developed to explain the organizational mechanisms linking digitalization and sustainability. A sequential exploratory mixed-methods design was employed. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with nine managers from the energy and software sectors. The data were coded using MAXQDA and analyzed through thematic analysis. The findings highlighted organizational agility and green approaches as key elements in the digitalization–sustainability relationship. In the quantitative phase, the conceptual model developed from qualitative findings and prior research was tested with survey data from 201 managers in sectors involved in digitalization processes in Türkiye. Data were analyzed using reliability and validity analyses, confirmatory factor analysis, correlation, regression, and PROCESS Macro Model 8. Indirect effects were tested with 5,000 bootstrap samples and a 95% confidence interval. The results show that digital maturity has a positive and significant total effect on corporate sustainability. Organizational agility mediates this relationship, while green organizational culture moderates the effect of digital maturity on organizational agility and strengthens the indirect effect. Thus, all hypotheses were supported. The study concludes that digital transformation can support corporate sustainability when digital maturity is combined with agile capabilities and green organizational values. By integrating these variables within a holistic model, the study contributes to the digital–green twin transition literature.
Benzer Tezler
- Yapay zeka ve ekonomik büyüme ilişkisinin bibliyometrik olarak incelenmesi
A bibliometric examination of the relationship between artificial intelligence and economic growth
RÜMEYSA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilim ve TeknolojiSelçuk ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPER GEDİK
- Blokzinciri (blockchaın) teknolojisinin inşaat sektöründe kullanımı
Blockchain technology in construction
ALİCAN KANDİYE
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DENİZ ARTAN
- Sürdürülebilir rekabet avantajı kazanılmasında inovasyon, pazarlama stratejileri ve dijitalleşme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between innovation, marketing strategies and digitalization in gaining sustainable competition
MUHAMMED BURAK İNAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeİstanbul Ticaret Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SAĞLAM
- Examining the mediating role of supply chain integration on the relationship between lean/agile supply chain, and firm performance
Yalın/çevik tedarik zinciri ve performans ilişkisinde tedarik zinciri entegrasyonunun aracı rolünün incelenmesi
YASEMİN ÜLKER
- Leveraging ai in construction management
İnşaat proje yönetiminde yapay zekadan faydalanma
BARAN AKOL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA PINAR ÇAKMAK