B12 vitamini eksikliği tedavisinin kılavuza uygunluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of patient and physician preferences in B12replacement therapy and the compliance of treatment approaches withguidelines
- Tez No: 1023853
- Danışmanlar: PROF. DR. AYGİN EKİNCİOĞLU
- Tez Türü: Eczacılıkta Uzmanlık
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, İç Hastalıkları, Pharmacy and Pharmacology, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: NICE kılavuzu, klinik eczacı, B12 eksikliği, hasta tercihleri, hekim tercihleri, Eczacılık, Hasta memnuniyeti, Hasta seçimi, Vitamin B 12, İç hastalıkları, NICE guideline, clinical pharmacist, B12 deficiency, patient preferences, physician preferences, Pharmacy, Patient satisfaction, Patient selection, Vitamin B 12, Internal medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eczacılık Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
B12 eksikliği; nörolojik ve hematolojik bulgulara neden olabilen, sık karşılaşılan ve tedavi yaklaşımı hasta özelliklerine göre değişebilen bir durumdur. Bu çalışmada B12 replasman tedavisinde kılavuza uygunluk, hasta ve hekim tercihleri, klinik eczacının bakım ekibine katılımı ve tedavide seçilen farklı uygulama yollarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı genel dahiliye polikliniklerinde prospektif (Mayıs 2025 – Şubat 2026) olarak yürütülmüş; gözlem, müdahale ve takip dönemlerinden oluşmuştur. Çalışmaya B12 replasman tedavisi başlanan hastalar dahil edilmiş; hastaların klinik özellikleri, tedavi tercihleri, uyunç ve tedavi memnuniyetleri klinik eczacı tarafından, hekimlerin replasman tedavi yaklaşımları ise anket aracılığıyla incelenmiştir. Çalışmaya 188 hasta (takibi tamamlanan 152 hasta) 37 hekim katılmıştır. Kılavuza uygun tedavi sürdürülmesinde hekimler için oluşturulan bilgilendirme broşürü ve yüz yüze eğitim ile klinik eczacının yakın hasta izlemini içeren müdahale sonrasında, B12 tedavisinde uygulama yolu seçimi (%51,6'dan %92,6'ya; p<0,001), takip randevusu planlamasının (%18,3'ten %88,4'e; p<0,001) ve tedaviye devam durumu (%70,3'den %82,4'e; p=0,066) kılavuz önerileri ile uyumlu olarak artmıştır.Tedavi sonrası B12 düzeylerindeki artış ile ≥%80 tedavi uyumu arasında ilişki (β=278,3) bulunurken, tedavi formu, yaş, cinsiyet, başlangıç B12 düzeyi ve eksiklik nedeni arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Hastaların 131'inin (%69,7) p.o, 57'sinin (%30,3) i.m tedaviyi başlangıç tedavisi olarak tercih ettiği saptanmıştır. Tedavi memnuniyeti açısından p.o (%80,4) ve i.m (%82,6) tedavi alan gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,086). Sonuç olarak; kılavuz doğrultusunda yürütülen multidisipliner tedavi yaklaşımının, hasta odaklı B12 replasman tedavisi seçimine ve tedavi yönetiminin iyileştirilmesine katkı sağlayabileceği gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
B12 deficiency is a common condition causing neurological and hematological manifestations, and treatment strategies may vary according to patient characteristics. This study aimed to evaluate guideline adherence, patient and physician preferences, clinical pharmacist involvement, and administration routes in B12 replacement therapy. This prospective study was conducted in the General Internal Medicine Outpatient Clinics of Hacettepe University Faculty of Medicine Adult Hospital between May 2025 and February 2026, including observation, intervention, and follow-up periods. Patients receiving B12 replacement therapy were included; patient characteristics, treatment preferences, adherence, and satisfaction were assessed by a clinical pharmacist, while physicians' approaches were evaluated through a questionnaire. A total of 188 patients (152 completing follow-up) and 37 physicians participated. After physician education and close patient follow-up by a clinical pharmacist, guideline adherence increased in administration route selection (51.6% to 92.6%; p<0.001), follow-up planning (18.3% to 88.4%; p<0.001), and treatment continuation (70.3% to 82.4%; p=0.066). The increase in B12 levels was associated with ≥80% adherence (β=278.3), while treatment form, age, sex, baseline B12 level, and cause of deficiency showed no significant association (p>0.05). Oral therapy was preferred by 131 patients (69.7%) and intramuscular therapy by 57 (30.3%); treatment satisfaction was similar between groups (80.4% vs. 82.6%; p=0.086). In conclusion, a guideline-based multidisciplinary approach may contribute to patient-centered B12 replacement therapy and improved treatment management.
Benzer Tezler
- Birinci basamak sağlık hizmetlerinde B12 vitamin eksikliği tedavi uygunluğunun değerlendirilmesi: Bir aile sağlığı merkezi örneği
Appropriateness of vitamin B12 treatment in primary care: Case study in a primary care center
SEVGÜL YILMAZ KAHRAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDAN ÇEVİK VAROL
- Dahiliye polikliniğine başvuran B12 vitamini eksikliği tespit edilen hastalarda pernisiyöz aneminin etyolojideki rolü ve oral replasman tedavisinin yeri
Ole of pernicious anemia in patients admitted to internal medicine outpatient clinic with vitamin B12 deficiency and oral replacement therapy as A treatment option
SÜLEYMAN DOLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN HİLMİ ÇEKİN
- 6-18 yaş arası çocuklarda nütrisyonel vitamin b12 eksikliğinde oral kobalamin tedavisinin etkinliğinin retrospektif değerlendirilmesi
A retrospective evaluation of the effectiveness of oral cobalamine treatment in children aged 6-18 years wi̇th nutritional vitamin B12 deficiency
ALİ PEHLİVAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. EROL ERDURAN
- B12 vitamin eksikliğinde replasman tedavisinin retina tabakaları üzerine etkisinin optik koherens tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of replacement therapy on retina layers in B12 vitamin deficiency by optical coherence tomography
SENA GÜLBAY EREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Göz HastalıklarıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEREK TEKİN
- Senkop ile başvuran çocuklarda B12 vitamini düzeyi ile kalp hızı değişkenliği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between vitamin B12 level and HEART rate variability in children presenting with syncope
AYŞE MİNE AVCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMİL ŞAHİN