Yaşlandırma işleminin aşırı plastik deformasyona tabi tutulmuş zn-15al-3cu alaşımının yapı, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of aging treatment on the microstructural, mechanical and tribological properties of severely plastic deformed zn-15al-3cu alloy
- Tez No: 1023859
- Danışmanlar: PROF. DR. YASİN ALEMDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Mekanik özellikler, Plastik deformasyon, Soğuk dövme, Termomekanik işlem, Yapay yaşlandırma, Yüzey aşınması, Çinko-alüminyum alaşımları, Mechanical properties, Plastic deformation, Cold forging, Thermomechanical treatment, Artificial aging, Surface wear, Zinc-aluminum alloys
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, termomekanik işlemlerin Zn-15Al-3Cu alaşımının yapı, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkisi incelenmiştir. TMT-1 olarak tanımlanan proseste alaşım çözündürme ve su verme işleminden önce TMT-2 olarak tanımlanan proseste ise alaşım söz konusu işlemden sonra 9 paso çok yönlü dövme işlemine tabi tutulmuştur. Elde edilen sonuçlar alaşımın dökülmüş ve geleneksel yaşlandırılmış (CT) durumlarında sergiledikleri veriler ile karşılaştırılmıştır. Alaşımın dökülmüş durumdaki içyapısının β, ötektik ve ötektoid dönüşüm ürünü α ve η ile birincil η ve ε fazlarından oluştuğu gözlenmiştir. CT prosesi lamel biçimindeki ötektoid α ve η fazlarının incelmesine, ötektik dönüşüm ürünü α ve η fazlarının ortadan kalkmasına ve nano ölçekli ε ve T′ çökeltilerinin oluşmasına yol açmış, ancak birincil η fazı üzerinde belirgin bir etki oluşturmamıştır. TMT-1 ve TMT-2 prosesleri birincil η fazının parçalanmasına ve eş eksenli α ve η tanelerinin oluşmasına yol açmıştır. TMT-1, TMT-2 ve CT proseslerinden sonra alaşımın sertliği ve çekme dayanımı artırmıştır. TMT-1 ve TMT-2 prosesleri sonrasında ise alaşım yüksek süneklik sergilemiştir. Diğer taraftan TMT-1 prosesi dışında uygulanan TMT-2 ve CT proseseleri alaşımın aşınma direncini artırmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, the effect of thermomechanical processes on the microstructure, mechanical and tribological properties of the Zn-15Al-3Cu alloy were investigated. In the process defined as TMT-1, the alloy was subjected to 9 pass multi-directional forging before the solution treatment and quench-aging process, whereas the alloy was subjected to the same process after the solution treatment and quench-aging in TMT-2 one. The obtained results were compared with those of the alloy in the as cast and conventional aging (CT) conditions. The microstructure of as-cast alloy was observed to consist of β, eutectic and eutectoid α and η transformation products as well as primary η and ε phases. The CT process led to the refinement of the lamellar eutectoid α and η phases, the elimination of the eutectic transformation products (α and η phases), and the formation of nanoscale ε and T′ precipitates; however, it had no significant effect on the primary η phase. The TMT-1 and TMT-2 processes also caused to the fragmentation of the primary η phase and the formation of equiaxed α and η grains. After the TMT-1, TMT-2 and CT processes, the hardness and tensile strength of the alloy increased. In addition, the TMT-1 and TMT-2 processes increased significantly the ductility of the alloy. It was also determined that the TMT-2 and CT processes improved the wear resistance of the alloy but the TMT-1 created a reverse effect.
Benzer Tezler
- Aşırı plastik deformasyon ve yaşlandırma işlemleri uygulanan AA7075 malzemenin işlenebilirlik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of machinability characteristics of severe plastic deformed and aged AA7075 material
UĞUR ŞEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Mühendislik BilimleriKocaeli ÜniversitesiOtomotiv Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET UÇAR
- Aşırı plastik deformasyon ve yaşlandırma işlemlerinin Al 2024 alaşımının mikroyapı, mekanik ve tribolojik özellikleri üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effect of severe plastic deformation and aging processes on the microstructure, mechanical and tribologicial properties of Al 2024 alloy
MELİH USTALAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Makine MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GENÇAĞA PÜRÇEK
- Effect of ecap and subsequent heat treatments on microstructure and mechanical properties of 2024 aluminum alloy
Ekap ve sonrasında uygulanan yaşlandırma ve tavlama işlemlerinin 2024 alüminyum alaşımının içyapı ve mekanik özelliklerine etkisi
EBRU SARALOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2008
Metalurji MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü
PROF. DR. C. HAKAN GÜR
PROF. DR. TAYFUR ÖZTÜRK
- Aşırı plastik deformasyon ve yaşlandırma işlemlerinin bileşik etkisiyle yüksek performanslı cu-cr-zr elektrot malzemesinin geliştirilmesi
Başlık çevirisi yok
HARUN YANAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Makine MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GENÇAĞA PÜRÇEK
- Kür koşulları ve yalıtımın yüksek dayanımlı betonların geçirimlilik, iç-yapı ve mekanik özeliklerine etkileri
Effects of curing conditions and insulation on permeability, microstructure and mechanical properties of high strength concrete
FATİH ÖZALP
Doktora
Türkçe
2016
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZKAN ŞENGÜL