Elit dayanıklılık sporcularında yüksek şiddetli egzersizin karbonhidrat ve yağ oksidasyon yanıtları
Carbohydrate and fat oxidation responses to high-intensity exercise in elite endurance athletes
- Tez No: 1024019
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKHAN DELİCEOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoloji, Spor, Physiology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Antrenman, Training
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, elit dayanıklılık sporcularında yüksek şiddetli kısa süreli egzersizin karbonhidrat oksidasyonu (CHOoks) ve yağ oksidasyonu (YAĞoks) yanıtlarını cinsiyete göre incelemektir. Bu çalışmaya en az 3 yıldır dayanıklılık sporlarında müsabık olan 11 erkek modern pentatlet, 9 kadın modern pentatlet, 6 erkek triatlet ve 5 kadın triatlet sporcusu katılmıştır. Toplam 31 dayanıklılık sporcusu cinsiyetlerine göre erkek veya kadın gruplarına dağıtıldılar: erkek n = 17, yaş = 18,35 ± 1,86 yıl; kadın n = 14, yaş = 19,14 ± 3,34 yıl. Katılımcılar, kademeli artan bir koşu bandında yüksek şiddetli kısa süreli egzersiz protokolü gerçekleştirdiler. Katılımcıların, egzersiz sırasında CHOoks ve YAĞoks değerleri fizyolojik değişkenlere (maksimal oksijen tüketimi [mL/dk-1·kg-1] [V̇O2maks], maksimal kalp atım hızı [atım·dk−1] [KAHmaks]) ve maksimal egzersiz zamanına (dk) göre %40-50-60-70-80-90-100 bölgelerinde değerlendirilmiştir. Hem erkek hem de kadın sporcularda, egzersiz zamanı maks (dk), KAHmaks (atım·dk−1) ve V̇O2maks (mL/dk-1·kg-1) parametrelerinde maksimal yağ oksidasyonu (MaksYAĞoks) benzer bölgelerde görülmüştür; sırasıyla %50-60-50. Yüksek şiddetli kısa süreli egzersiz sırasında, her iki cinsiyette de, egzersiz zamanı maks (dk), KAHmaks (atım·dk−1) ve V̇O2maks (mL/dk-1·kg-1) arttıkça, CHOoks katkısı YAĞoks'taki azalmayla orantılı olarak artmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, yüksek şiddetli kısa süreli bir protokolde cinsiyetler arası YAĞoks yanıtlarının benzer olduğu belirlenmiştir (p > 0,05). Ayrıca, egzersiz yoğunluğunun, substrat kullanımını belirlemede en önemli faktörlerden biri olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the carbohydrate oxidation (CHOox) and fat oxidation (FATox) responses to high-intensity short-term exercise according to gender in elite endurance athletes. 11 male modern pentathletes, 9 female modern pentathletes, 6 male triathletes, and 5 female triathletes who have been competing in endurance sports for at least 3 years participated in this study. A total of 31 endurance athletes were divided into male and female groups based on gender: males n = 17, age = 18.35 ± 1.86 years; females n = 14, age = 19.14 ± 3.34 years. Participants performed a high-intensity short-term exercise on a incremental treadmill protocol. The participants' CHOox and FATox values during exercise were evaluated in the 40–50–60–70–80–90–100% zones relative to physiological variables (maximal oxygen consumption [mL/min-1·kg-1] [V̇O2max], maximal heart rate [beat·min−1] [HRmax]), and maximal exercise time (min). In both male and female athletes, maximal fat oxidation (MaxFATox) was observed in similar zones for exercise time max (minutes), HRmax (beat·min−1), and V̇O2max (mL/min-1·kg-1); at 50%, 60%, and 50%, respectively. During high-intensity short-term exercise, in both sexes, as exercise time max (min), HRmax (beat·min−1), and V̇O2max (mL/min-1·kg-1) increased, the contribution of CHOox increased in proportion to the decrease in FATox. According to the results of this study, it was determined that FATox responses were similar between genders in a short-term, high-intensity protocol (p > 0,05). Additionally, it has been found that exercise intensity is one of the most important factors in determining substrate utilization.
Benzer Tezler
- Verili antrenman şiddetlerinde yapılan egzersizlerde metabolik parametrelerde (KAH, La, VO2) ortaya çıkan farklılıklar
Metabolic differences in response to various exercise intensities
SİNEM MAVİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
SporHacettepe ÜniversitesiSpor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
PROF. DR. CANER AÇIKADA
- Elit dağ kayakçılarının sportif kapasitelerine ait fizyolojik parametrelerin kardiyopulmoner egzersiz testiyle incelenmesi
Investigation of sportive capacity related physiological parameters of elite mountain skiers with cardiopulmonary exercise test
KÜBRA DÜĞENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FizyolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AYAR
- Futbolcularda ve hentbolcularda maksimal oksijen alımı ve anaerobik eşik değerlerinin karşılaştırılması
Comparison of maximal oxygen uptake and anarobic threshold in soccer and handball players
MEHMET SOYAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
SporErciyes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELCEN KORKMAZ ERYILMAZ
- Aktif genç erkeklerde ace gen polimorfizminin yo-yo aralıklı toparlanma test (seviye 2) performansı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of ace gene polymorphism on yo-yo intermittent recovery test (level 2) performance in active young man
HAKAN DAKILIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GenetikLokman Hekim ÜniversitesiSpor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT CERİT
- Elit Kros sporcularında 6 haftalık Kalistenik egzersizlerin performans parametreleri üzerine etkisi
The effects of a 6-week calisthenics training program on performance parameters in elite cross-country athletes
ÖMER KARAKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAYKAL KARATAŞ