Geri Dön

Otel çalışanlarında algılanan stres, iş-yaşam dengesi ve sürdürülebilir beslenme davranışlarının değerlendirilmesi

Evaluation of perceived stress, work–life balance, and sustainable nutrition behaviors among hotel employees

PDF İndir

  1. Tez No: 1024023
  2. Yazar: AYSU SUYABATMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NURCAN YABANCI AYHAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, Ankara'da beş yıldızlı bir otelde çalışan bireylerde algılanan stres, iş-yaşam dengesi ile sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kesitsel tipte olup, çalışmaya otelde görev yapan 61 erkek, 61 kadın olmak üzere toplamda 122 çalışan dahil edilmiştir. Anket formu genel bilgiler, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Yeni İş-Yaşam Dengesi Ölçeği (İYDÖ) ve Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları Ölçeği (SBÖ) ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı bölümlerinden oluşmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 36,2±10,6 yıl olup %51,6'sı normal vücut ağırlığında, %34,4'ü fazla kilolu ve %11,4'ü obezdir. Katılımcıların 61'i (%50) vardiyalı; 61'i (%50) vardiyasız çalışmaktadır. Vardiyalı çalışanların 36'sı (%59) erkek; 25'i (%41) kadın iken vardiyasız çalışanların 25'i (%41) erkek 36'sı (%59) kadındır. Vardiyalı çalışanlarda fazla kilolu ve obez birey oranı vardiyasız çalışanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0,013). Katılımcıların ASÖ toplam puanı 26,75±7,57, İYDÖ ortalama puanı 3,33±0,74 ve SBÖ toplam puanı 123,61±34,15 olarak belirlenmiştir. Cinsiyet ve BKİ gruplarına göre ASÖ, İYDÖ ve SBÖ puanları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Bekar çalışanların İYDÖ ve SBÖ puanları evli çalışanlara göre daha düşük bulunmuştur (sırasıyla p=0,039 ve p=0,009). Üniversite ve lisansüstü eğitim düzeyine sahip çalışanların ASÖ ve SBÖ puanları, lise ve daha düşük eğitim düzeyine sahip çalışanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,001 ve p=0,026). Alkol tüketen çalışanların ASÖ puanları daha yüksek, İYDÖ puanları ise daha düşük bulunmuştur (sırasıyla p=0,023 ve p=0,002). Haftada iki gün izin kullanan çalışanların İYDÖ puanları haftada bir gün izin kullanan çalışanlardan anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0,042). Ayrıca sigara kullanmayan çalışanların SBÖ puanları sigara kullanan çalışanlardan daha yüksek bulunmuştur (p=0,035). Vardiyalı ve vardiyasız çalışanlar arasında ASÖ ve İYDÖ puanları bakımından anlamlı farklılık bulunmazken (p>0,05), vardiyasız çalışanların SBÖ toplam puanları vardiyalı çalışanlardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,007). SBÖ alt boyutlarından Kalite İşaretleri, Mevsimsel Gıda ve Gıda İsrafı, Sağlıklı ve Dengeli Beslenme ile Hayvan Refahı puanları da vardiyasız çalışanlarda daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Yaş ile ASÖ arasında negatif yönlü; İYDÖ ve SBÖ arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0,05). ASÖ ile İYDÖ arasında negatif yönlü güçlü bir ilişki saptanırken (p<0,001; r=-0,624), SBÖ ile ASÖ ve İYDÖ arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Ayrıca ASÖ puanı ile enerji, karbonhidrat, protein, bitkisel protein ve posa alımı arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler belirlenmiştir (sırasıyla r=-,293; r=-0,304; r=-0,186; r=-0,296; r=-0,263) (p<0,05). Vardiyalı çalışanların karbonhidrat, bitkisel protein, çoklu doymamış yağ asitleri, n-6 yağ asitleri ve E vitamini alımlarının vardiyasız çalışanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, otel çalışanlarında vardiyalı çalışma düzeninin sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarını olumsuz etkileyebileceği, algılanan stres düzeyi ve iş-yaşam dengesinin yakından ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çalışma bulgularının, otel çalışanlarında özellikle vardiyalı çalışanlara yönelik sağlıklı ve sürdürülebilir beslenmeyi destekleyici uygulamaların geliştirilmesi, iş kaynaklı stresin azaltılması ve iş-yaşam dengesinin güçlendirilmesine yönelik kurumsal düzenlemelerin önemini vurguladığı düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to evaluate perceived stress, work-life balance, and sustainable and healthy eating behaviors in individuals working at a five-star hotel in Ankara. The study is of cross-sectional type, and a total of 122 employees working at the hotel, comprising 61 men and 61 women, were included in the study. The questionnaire form consists of sections on general information, the Perceived Stress Scale (PSS), the New Work-Life Balance Scale (WLBS), the Sustainable and Healthy Eating Behaviors Scale (SHEBS), and a 24-hour dietary recall record. The mean age of the participants was 36.2±10.6 years, with 51.6% having normal body weight, 34.4% being overweight, and 11.4% being obese. Of the participants, 61 (50%) work in shifts, while 61 (50%) do not work in shifts. Among shift workers, 36 (59%) are men and 25 (41%) are women, whereas among non-shift workers, 25 (41%) are men and 36 (59%) are women. The proportion of overweight and obese individuals among shift workers was found to be statistically significantly higher than among non-shift workers (p=0.013). The participants' total PSS score was determined as 26.75±7.57, the mean WLBS score as 3.33±0.74, and the total SHEBS score as 123.61±34.15. No significant difference was found between PSS, WLBS, and SHEBS scores according to gender and BMI groups (p>0.05). The WLBS and SHEBS scores of single employees were found to be lower than those of married employees (p=0.039 and p=0.009, respectively). The PSS and SHEBS scores of employees with university and postgraduate education levels were found to be significantly higher than those of employees with high school or lower education levels (p<0.001 and p=0.026, respectively). Employees who consume alcohol were found to have higher PSS scores and lower WLBS scores (p=0.023 and p=0.002, respectively). The WLBS scores of employees who take two days off per week were found to be significantly higher than those of employees who take one day off per week (p=0.042). Furthermore, the SHEBS scores of non-smoking employees were found to be higher than those of smoking employees (p=0.035). While no significant difference was found between shift and non-shift workers in terms of PSS and WLBS scores (p>0.05), the total SHEBS scores of non-shift workers were found to be significantly higher than those of shift workers (p=0.007). Among the SHEBS sub-dimensions, scores for Quality Markers, Seasonal Food and Food Waste, Healthy and Balanced Nutrition, and Animal Welfare were also found to be higher in non-shift workers (p<0.05). A significant negative relationship was determined between age and PSS, while a significant positive relationship was found between age and WLBS and SHEBS (p<0.05). While a strong negative relationship was detected between PSS and WLBS (p<0.001; r=-0.624), no significant relationship was found between SHEBS and PSS or WLBS (p>0.05). Additionally, significant negative relationships were determined between PSS score and energy, carbohydrate, protein, plant-based protein, and fiber intake (r=-0.293; r=-0.304; r=-0.186; r=-0.296; r=-0.263, respectively) (p<0.05). It was found that shift workers' intake of carbohydrates, plant-based protein, polyunsaturated fatty acids, n-6 fatty acids, and vitamin E was higher than that of non-shift workers (p<0.05). In conclusion, it was determined that shift work schedules in hotel employees may negatively affect sustainable and healthy eating behaviors, and that perceived stress level and work-life balance are closely related. It is thought that the study findings emphasize the importance of developing practices that support healthy and sustainable nutrition, particularly for shift-working hotel employees, reducing work-related stress, and institutional arrangements aimed at strengthening work-life balance.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1021189

    Kurumsal metaverse wellness (metawellness) VR uygulamalarının turizm çalışanları üzerine etkilerinin değerlendirilmesi: Kuşadası örneği

    Evaluation of the effects of corporate metaverse wellness (metawellness) VR applications on tourism employees: Case study of Kuşadası

    ESRA ANIŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    TurizmAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÜLKER ÇOLAKOĞLU

  2. Tez No

    900499

    Turist rehberliği mesleğinde iş stresi olgusu ve algılanan stresin görev performansına etkisi

    The phenomenon of job stress in the tour guide profession and the impact of perceived stress on job performance

    MEHMET BERKAY TIRAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    TurizmAkdeniz Üniversitesi

    Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELTEM CABER

  3. Tez No

    715897

    Algılanan stres düzeyi ile işgören motivasyonu arasındaki ilişkide iş tatmininin aracılık rolü: 5 yıldızlı otel işletmeleri örneği

    The mediating role of job satisfaction in the relationship between perceived stress level and employee motivation: Example of 5 star hotel businesses

    ÖMER MACAROĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    TurizmKarabük Üniversitesi

    Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CENK MURAT KOÇOĞLU

  4. Tez No

    523606

    Otel işletmelerinde öğrenilmiş güçlülük ve iş stresi ilişkisinde algılanan sosyal desteğin düzenleyicilik rolü: Kapadokya örneği

    The moderating role of perceived social support in the relationship between learned resourcefulness and work stress in hotel businesses: The case of Cappadocia

    BETÜL ÇETİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    TurizmNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi

    Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NİLÜFER ŞAHİN PERÇİN

  5. Tez No

    583341

    Otel işletmelerinde örgütsel polika ve işe yabancılaşma arasındaki ilişkide iş stresinin düzenleyicilik rolü

    The moderating role of job stress in the relationship between organizational policy and alienation in hotel businesses

    HİLAL ARAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    İşletmeNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KORHAN KARACAOĞLU

Geri Dön