Pediatrik popülasyonda HBA1C düzeyinin hemoglobin, Vücut Kitle İndeksi ve pubertal durum ile ilişkisinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the relationship between HBA1C levels and hemoglobin, Body Mass Index, and pubertal status in the pediatric population
- Tez No: 1024139
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ RAMAZAN BENLİ, UZMAN LEYLA KARA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: HbA1c, Hemoglobin, Pediatri, Puberte, Vücut Kitle İndeksi, HbA1c, Hemoglobin, Pediatrics, Puberty, Body Mass Index
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kayseri Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
PEDİATRİK POPÜLASYONDA HBA1C DÜZEYİNİN HEMOGLOBİN, VÜCUT KİTLE İNDEKSİ VE PUBERTAL DURUM İLE İLİŞKİSİNİN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Giriş-Amaç: Hemoglobin A1c (HbA1c), son 2–3 aylık ortalama glisemik durumu yansıtan ve diyabetes mellitusun tanı ve takibinde yaygın olarak kullanılan önemli bir biyobelirteçtir. Bununla birlikte HbA1c düzeyleri yalnızca glisemik durumdan değil, hemoglobin düzeyi, vücut kitle indeksi (VKİ) ve pubertal gelişim gibi çeşitli fizyolojik ve hematolojik faktörlerden de etkilenebilmektedir. Bu çalışmada, çocuk ve adölesanlarda HbA1c düzeyi ile hemoglobin, VKİ ve pubertal durum arasındaki ilişkinin retrospektif olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca HbA1c ölçümlerinin pediatrik yaş grubunda glisemik durum dışındaki faktörlerden etkilenip etkilenmediğinin değerlendirilmesi ve elde edilen bulguların HbA1c'nin klinik yorumlanmasına katkı sağlaması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmada, 5–18 yaş arasındaki çocuk ve adölesanlara ait antropometrik ve laboratuvar verileri hastane kayıtlarından elde edilerek değerlendirildi. Katılımcıların yaş, cinsiyet, puberte durumu, VKİ, hemoglobin, biyokimya ve HbA1c değerleri kaydedildi. HbA1c düzeylerinin puberte durumu, VKİ ve hemoglobin düzeyleri ile ilişkisi uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edildi. İstatistiksel değerlendirmelerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 676 çocuk ve adölesan dahil edildi. Katılımcıların %72,2'si kız, %27,8'i erkek olup yaş ortalaması 12,82±3,30 yıl olarak saptandı. Ortalama HbA1c değeri %5,41±0,30 bulunurken, olguların %20,4'ünde prediyabet düzeyinde HbA1c tespit edildi. Erkeklerde HbA1c düzeyleri kızlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (5,48±0,33 ve 5,39±0,29; p=0,0003). Pubertal ve prepubertal gruplar arasında HbA1c düzeyleri açısından anlamlı farklılık saptanmadı (p=0,483). Bununla birlikte Tanner evresi ile HbA1c arasında zayıf negatif korelasyon bulundu (r=-0,114; p=0,003). Anemik olgularda HbA1c düzeyleri anemik olmayanlara göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı (5,63±0,28 ve 5,40±0,30; p<0,001). Ayrıca hemoglobin düzeyi ile HbA1c arasında negatif yönde anlamlı korelasyon bulundu (r=-0,181; p<0,001). VKİ, VKİ SDS(Standart Deviasyon Skoru) ve obezite derecesi ile HbA1c düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı. HbA1c düzeyleri ile açlık kan şekeri arasında pozitif, hemoglobin düzeyi ile ise negatif yönde anlamlı ilişki bulundu. Sonuç: Bu çalışmada, çocuk ve adölesanlarda HbA1c düzeylerinin hemoglobin düzeyi ve eritrosit indeksleri ile ilişkili olduğu, anemik bireylerde ise HbA1c değerlerinin anlamlı olarak daha yüksek bulunduğu gösterilmiştir. Pubertal ve prepubertal gruplar arasında HbA1c açısından anlamlı farklılık saptanmamakla birlikte, Tanner evresi ile HbA1c arasında zayıf negatif yönde bir ilişki belirlenmiştir. Buna karşın VKİ ve obezite derecesinin HbA1c düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Bu bulgular, pediatrik yaş grubunda HbA1c değerlerinin yorumlanmasında glisemik durumun yanı sıra hematolojik özellikler ve büyüme-gelişme sürecine ilişkin faktörlerin de dikkate alınması gerektiğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
RETROSPECTIVE EVALUATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN HBA1C LEVELS AND HEMOGLOBIN, BODY MASS INDEX, AND PUBERTAL STATUS IN THE PEDIATRIC POPULATION ABSTRACT Introduction-Aim: Hemoglobin A1c (HbA1c) is an important biomarker that reflects average glycemic status over the preceding 2–3 months and is widely used in the diagnosis and monitoring of diabetes mellitus. However, HbA1c levels may be influenced not only by glycemic status but also by various physiological and hematological factors, including hemoglobin concentration, body mass index (BMI), and pubertal development. The aim of this study was to retrospectively investigate the relationship between HbA1c levels and hemoglobin concentration, BMI, and pubertal status in children and adolescents. In addition, the study aimed to evaluate whether HbA1c measurements in the pediatric population are affected by factors other than glycemic status and to determine the potential contribution of these findings to the clinical interpretation of HbA1c. Materials and Methods: In this retrospective cross-sectional study, anthropometric and laboratory data of children and adolescents aged 5–18 years were obtained from hospital records and evaluated. The age, sex, pubertal status, BMI, hemoglobin, biochemical parameters, and HbA1c levels of the participants were recorded. The relationship between HbA1c levels and pubertal status, BMI, and hemoglobin levels was analyzed using appropriate statistical methods. In the statistical analyses, a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 676 children and adolescents were included in the study. Of the participants, 72.2% were female and 27.8% were male, with a mean age of 12.82±3.30 years. The mean HbA1c level was 5.41±0.30%, and 20.4% of the participants had HbA1c levels within the prediabetes range. HbA1c levels were significantly higher in males than in females (5.48±0.33% vs. 5.39±0.29%, p=0.0003). No significant difference in HbA1c levels was observed between the pubertal and prepubertal groups (p=0.483). However, a weak negative correlation was identified between Tanner stage and HbA1c levels (r=−0.114, p=0.003). HbA1c levels were significantly higher in anemic participants than in non-anemic participants (5.63±0.28% vs. 5.40±0.30%, p<0.001). Furthermore, hemoglobin concentration was negatively correlated with HbA1c levels (r=−0.181, p<0.001). No significant associations were found between HbA1c levels and BMI, BMI standard deviation score (BMI SDS), or obesity severity. HbA1c levels showed a significant positive correlation with fasting plasma glucose and a significant negative correlation with hemoglobin concentration. Conclusion: This study demonstrated that HbA1c levels in children and adolescents were significantly associated with hemoglobin concentration and erythrocyte indices, and that HbA1c values were significantly higher in anemic individuals. Although no significant difference in HbA1c levels was observed between pubertal and prepubertal participants, a weak negative correlation was identified between Tanner stage and HbA1c levels. In contrast, BMI and obesity severity were not significantly associated with HbA1c levels. These findings suggest that, in addition to glycemic status, hematological characteristics and factors related to growth and development should be taken into consideration when interpreting HbA1c values in the pediatric population.
Benzer Tezler
- Tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanlarda tahmini glomerüler filtrasyon hızı denklemlerinin karşılaştırılması
Comparison of estimated glomerular filtration rate equations in children and adolescents with Type 1 diabetes
MERVE AKILLIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ORHUN ÇAMURDAN
- Tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanlarda subklinik nöropatinin değerlendirilmesi
Evaluation of subclinical neuropathy in children and adolescents with type 1 diabetes
İREM TATAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA AYCAN
- Tıp 1 dıyabetes mellitus tanısı olan ergenlerde yatışı olan ve olmayan hastaların benlik saygısı ve aile tutumlarının karşılaştırlması
Self-esteem and family attitudes in TYPE 1 DM adolescent patients with and without treatment compliance
TELLI ZADEHGAN AFSHORD
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ GÜVEN KILIÇOĞLU
- Talasemi major hastalarında sürekli kan transfüzyonuna bağlı diyabetes mellitus ve bozulmuş glukoz toleransı gelişme sıklığı ve risklerinin değerlendirilmesi
.
ŞERİFE GÜL KARADAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. M. GÖNÜL AYDOĞAN
- Monogenik diyabet tip 2 (MODY tip 2-GCK) tanısı ile izlenen pediyatrik olguların retrospektif incelenmesi
Retrospective examination of pediatric patients followed with the diagnosis of monogenic diabetes type 2 (Mody Type 2-GCK)
BURAK TULA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBursa Uludağ ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL EREN