Sağlık alanında genç bir vakıf üniversitesi öğrencilerinin farmakovijilans ve advers ilaç reaksiyonu hakkında tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the attitudes and behaviors of young foundation university students in the health sector regarding pharmacovigilance and adverse drug reactions
- Tez No: 1024153
- Danışmanlar: PROF. DR. MÜGE TECDER, DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU BAYAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Lokman Hekim Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tıbbi Farmakoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Lokman Hekim Üniversitesi Tıp ve Hemşirelik Fakültesi öğrencilerinin farkındalık, bilgi ve tutumlarını belirlemektir. Gözlemsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma, 95 Tıp ve 105 Hemşirelik öğrencisi (Toplam N=200) ile yürütülmüştür. Veriler; sosyodemografik özellikler, bilgi maddeleri ve Likert tipi tutum ifadelerini içeren yapılandırılmış bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde Fisher's Exact ve Mann-Whitney U testleri kullanılarak; anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, örneklemin %87,0'ı advers etki (ADR) tanımını doğru bilmektedir. Öğrencilerin advers ilaç reaksiyonu (AİR) bildiriminin önemine yönelik en üst düzeyde katılım sergilemeleri, farmakovijilansı yüksek bir mesleki yükümlülük olarak gördüklerini ortaya koymaktadır. Ancak bu olumlu tutum kurumsal farkındalığa yansımamış; Türkiye Farmakovijilans Merkezi (TÜFAM) açılımını bilenlerin oranı %5,5'te kalmıştır. Katılımcıların %53,5'i staj yaptıkları hastanedeki farmakovijilans irtibat noktasından habersizdir ve yalnız %3,0'ının fiilen bildirim deneyimi bulunmaktadır. Bilgi kaynağı olarak 'Kitap' kullanımı tıp öğrencilerinde (%13,7), hemşirelik öğrencilerinden (%4,8) anlamlı derecede daha yüksektir (p=0,043). Bildirim davranışını olumsuz etkileyen“dava edilme endişesi”, hemşirelik öğrencilerinde (%68,6), tıp öğrencilerine (%49,5) kıyasla anlamlı derecede daha yüksektir (p=0,006). Klinik staj deneyimine göre yapılan analizde, staj öncesi 3.sınıftaki tıp öğrencilerinin ciddi AİR kriterlerini tanımlama (%55) ve ek izlemeye tabi ilaç kavramını duyma (%53) gibi teknik konularda intern doktorlardan daha başarılı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, öğrencilerin farmakovijilansa yönelik yüksek mesleki tutumlarının bilgi ve uygulama pratiğiyle desteklenmediği görülmektedir. Bu doğrultuda, özellikle klinik staj dönemlerinde teorik bilgilerin pratiğe dökülmesini sağlayacak yapılandırılmış eğitim modellerinin müfredata eklenmesi ve özellikle hemşirelik eğitiminde hukuki kaygıların giderilmesine yönelik sağlık hukuku derslerine ağırlık verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the awareness, knowledge, and attitudes of Lokman Hekim University Faculty of Medicine and Faculty of Health Sciences (Nursing) students regarding pharmacovigilance. This cross-sectional and descriptive study was conducted with 95 Medical and 105 Nursing students (Total N=200). Data were collected through a structured questionnaire including sociodemographic characteristics, knowledge items, and Likert-type attitude statements. Fisher's Exact and Mann-Whitney U tests were used for statistical analysis, and the significance level was accepted as p<0,05. According to the research findings, 87,0% of the sample correctly knew the definition of adverse effect. High level of participation of students regarding the importance and contribution of adverse drug reaction (ADR) reporting reveals that they perceive pharmacovigilance as a high professional obligation. However, this positive attitude was not reflected in institutional awareness; the rate of those knowing the full name of the Turkish Pharmacovigilance Center (TÜFAM) remained at 5,5%. It was found that 53,5% of the participants were unaware of the pharmacovigilance contact point in the hospital where they interned, and only 3,0% had actual reporting experience. The use of 'Books' as a source of information was found significantly higher in medical students (13,7%) than in nursing students (4,8%) (p=0,043).“Fear of being sued,”the most dominant deterrent factor affecting reporting behavior, was significantly common in nursing students (68,6%) as compared to medical students (49,5%) (p=0,006). In the analysis based on clinical internship experience, it was found that 3rd-year medical students who had not yet started clinical wards were more successful than intern doctors in technical knowledge such as defining serious ADR criteria (55%) and hearing the concept of drugs subject to additional monitoring (53%) (p<0,05). In conclusion, it has been observed that the high professional attitudes of students towards pharmacovigilance have not been supported by knowledge and practical application. In light of these findings, it is recommended to add structured training models to the curriculum that will enable theoretical knowledge to be put into practice, especially during clinical internship periods, and to focus on health law courses to alleviate legal concerns, particularly in nursing education.
Benzer Tezler
- Hayırsever bir iş adamı Sıtkı Davut Koçman
Generous businessman Sıtkı Davut Koçman
BAKİ DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyografiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY ÖĞÜN
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Impact of Covid-19 on Islamic and conventional stock indexes
Covıd-19'un İslami ve geleneksel hisse senedi endeksleri üzerindeki etkisi
ALMABROK F AHMİD
- The expectations and perceptions of Generation Z toward local public services: Case of Ankara Metropolitan Municipality
Z kuşağının yerel kamu hizmetlerine yönelik beklentileri ve algıları: Ankara Büyükşehir Belediyesi örneği
BÜNYAMİN DAĞ
Doktora
İngilizce
2023
Siyasal Bilimlerİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZAİ ÖZTOP
- Rekombinant yöntemlerle sentetik parathormon üretimi
Synthetic parathormone production with recombinant methods
ZEKİYE DİŞÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
BiyoteknolojiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. FAHRİ AKBAŞ