Geri Dön

Hafif travmatik beyin hasarı geçiren bireylerde zihin kuramı becerisinin fNIRS ile incelenmesi

Investigation of theory of mind in individuals with mild TBI using fNIRS

PDF İndir

  1. Tez No: 1024178
  2. Yazar: SELİN FİLİS
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ERKAN OĞUL, DR. ÖĞR. ÜYESİ MEVHİBE SARICAOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Nöroloji, Neurology
  6. Anahtar Kelimeler: Beyin hasarı-kronik, Sosyal biliş, Yakın kızılötesi ışın spektroskopisi, Brain damage-chronic, Social cognition, Functional Near Infrared Spectroscopy
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bilişsel Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Orta ve şiddetli travmatik beyin hasarının (TBH) zihin kuramı (ZK) üzerindeki etkileri iyi bilinmesine rağmen, hafif TBH'nin bu beceriler üzerindeki etkileri sınırlı sayıda çalışmada incelenmiştir. Çalışmanın amacı, hafif TBH geçirmiş bireylerle sağlıklı yetişkinler arasındaki bilişsel ve duygusal zihin kuramı becerilerindeki hemodinamik ve nöropsikometrik değerlendirmelerdeki farklılıkları değerlendirmekti. Çalışma hafif TBH geçirmiş (n=8) ve sağlıklı kontroller (n=11) üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılara zihin kuramı, genel bilişsel durum, yürütücü işlevler ve psikososyal işlevselliği değerlendiren nöropsikolojik testler uygulanmıştır. Ayrıca Öykü Tabanlı Empati Görevi (ÖTEG) sırasında frontal ve temporal alanları kapsayan Fonksiyonel Yakın Kızılötesi Spektroskopi (fNIRS) ile hemodinamik yanıtlar kaydedilmiştir. TBH grubunun, Dokuz Eylül Zihin Kuramı Ölçeği'nin (DEZİKÖ) yanlış inanç ve empati alt boyutları ile toplam puanlarında ve ÖTEG'nin duygu atfı koşulunda sağlıklı kontrollere göre daha düşük performans gösterdiği bulunmuştur (p<0,05). Bilişsel becerilere bakıldığında Montreal bilişsel değerlendirme, yürütücü işlevlerin inhibitör kontrol alt testinde TBH grubun performansının sağlıklı gruptan daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ) toplam puan ile kişilerarası ilişkiler ve bilişsel işlevsellik alt alanlarında TBH grubunun daha yüksek puanlar aldığı ve daha fazla işlevsel güçlük yaşadığı belirlenmiştir (p<0,05). fNIRS bulgularına göre ÖTEG ölçümündeki kontrol, duygu ve niyet atfı koşulları açısından grup, koşul ve hemisfer faktörleri arasında anlamlı bir etkileşim saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca TBH grubunun, duygu atfı koşulunda sol Superior Temporal Girus alanında, niyet atfı koşulunda ise sol Inferior Frontal Girus alanında daha yüksek aktivasyon gösterdiği bulunmuştur (p<0,05). Sonuçlar, hafif TBH grubunda duygusal ve bilişsel ZK becerilerinin etkilendiğini, bu görevler sırasında beynin tipik uzmanlaşmasından farklı bir aktivasyon örüntüsü ortaya çıktığını göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Although the effects of moderate and severe traumatic brain injury (TBI) on theory of mind (ToM) are well known, the effects of mild TBI have been addressed in a limited number of studies. The aim of this study was to evaluate the differences in hemodynamic and neuropsychometric assessments of cognitive and affective theory of mind skills between individuals with mild TBI and healthy adults. The study was conducted with individuals who had experienced mild TBI (n=8) and healthy controls (n=11). Neuropsychological tests assessing ToM, general cognitive status, executive functions, and psychosocial functioning were administered to the participants. In addition, hemodynamic responses were recorded using Functional Near-Infrared Spectroscopy (fNIRS) covering the frontal and temporal areas during the Story-Based Empathy Task (SET). It was found that the TBI group performed significantly worse than the healthy controls in the false belief and empathy sub-dimensions and total scores of the Dokuz Eylül Theory of Mind Index (DEZİKÖ), as well as in the emotion attribution condition of the SET (p<0.05). Regarding cognitive skills, the performance of the TBI group was found to be lower than the healthy group in the Montreal Cognitive Assessment and the inhibitory control subtest of executive functions (p<0.05). The TBI group obtained higher scores on the Functioning Assessment Short Test (FAST) total score and on the Interpersonal Relationships and Cognitive Functioning subscales, indicating greater functional difficulties (p<0.05). According to the fNIRS findings, a significant interaction was detected among group, condition, and hemisphere factors in terms of control, emotion attribution, and intention attribution conditions during the SET measurement (p<0.05). Furthermore, the TBI group was found to exhibit higher activation in the left Superior Temporal Gyrus during the emotion attribution condition, and in the left Inferior Frontal Gyrus during the intention attribution condition (p<0.05). The results indicate that affective and cognitive ToM skills are affected in the mild TBI group, and an activation pattern that differs from the typical specialization of the brain emerges during ToM tasks.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    999552

    Hafif kafa travması geçiren pediatrik hastalarda travmatik beyin yaralanması ile serum uch-l1 ve gfap düzeyleri arasındaki ilişki

    The relationship between traumatic brain injury and serum uch-l1 and gfap levels in pediatric patients with mild head trauma

    SEMİH İRFAN URUÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Acil TıpSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZGÜR SÖĞÜT

    DR. TARIK AKDEMİR

  2. Tez No

    622129

    Deneysel hafif kafa travması sonrasında juvenil ratlarda nöromotor fonksiyon, kognitif fonksiyon ve iyileşme süreci üzerine vortıoxetıne'in etkilerinin araştırılması

    Investigating the effects of vortioxetine after experimental mild head injury; on neuromotor functions, cognitive functions and healing process in juvenile rats

    SEÇKİN EMRE CANCAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    NöroşirürjiBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

    Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ RIZA GEZİCİ

  3. Tez No

    938399

    Travmatik beyin hasarı nedeni ile çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen hastaların klinik özellikleri ve uzun vadeli nörolojik sonuçları

    Clinical features and long-term neurological outcomes of children with traumatic brain injury monitored in the pediatric intensive care unit

    ÖZGE CANARSLAN BATU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BÜLENT KARAPINAR

  4. Tez No

    247168

    Travmatik beyin hasarı sonrası hipofiz fonksiyonlarının birinci yıl ve beşinci yıl değerlendirilmesi

    The evaluation of pitiutary functions at the first and fifth year after traumatic brain injury

    HALİL ULUTABANCA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    NöroşirürjiErciyes Üniversitesi

    Nöroşirürji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET SELÇUKLU

  5. Tez No

    452383

    Acil servise başvuran yetişkin kafa travmalı hastaların GKS ve beyin BT sonuçlarının incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    NURCAN GÜNARLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURULLAH GÜNAY

Geri Dön