Geri Dön

İnme geçirmiş bireylerde osteoporoz bilgi düzeyinin değerlendirmesi ve mobilite düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi: Anket temelli kesitsel bir çalışma

Evaluation of osteoporosis knowledge level and its relationship with mobility level in stroke survivors: A questionnaire-based cross-sectional study

PDF İndir

  1. Tez No: 1024314
  2. Yazar: ABDULLAH MESUD DÖNMEZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SELDA SARIKAYA
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Abdullah Mesud DÖNMEZ, İnme Geçirmiş Bireylerde Osteoporoz Bilgi Düzeyinin Değerlendirmesi ve Mobilite Düzeyi ile İlişkisinin İncelenmesi: Anket Temelli Kesitsel Bir Çalışma, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Tezi. Zonguldak, 2026. İnme sonrası dönemde mobilite kaybı, fiziksel aktivite düzeyinde azalma, asimetrik yüklenme, denge bozukluğu, düşme riski ve sekonder kemik kaybı, osteoporoz ve frajilite kırıkları açısından klinik önem taşımaktadır. Osteoporozun önlenmesi ve kırık riskinin azaltılmasında bireyin hastalıkla ilgili bilgi düzeyi, koruyucu sağlık davranışlarına yönelik farkındalığı ve bu bilgiyi günlük yaşama aktarabilmesi önemli bir yer tutar. İnme geçirmiş bireylerde mobilite düzeyi kemik sağlığı ve kırık riski açısından önemli bir klinik gösterge olmakla birlikte, bu düzeyin osteoporoz bilgi düzeyiyle ilişkisi yeterince açık değildir. Bu çalışmada, inme geçirmiş bireylerde osteoporoz bilgi düzeyinin değerlendirilmesi ve bu bilgi düzeyinin mobilite düzeyi başta olmak üzere sosyodemografik, klinik ve yaşam biçimiyle ilişkili değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Anket temelli, tek merkezli ve kesitsel tasarımda yürütülen çalışmaya 106 inme geçirmiş birey dahil edildi. Katılımcıların osteoporoz bilgi düzeyi Osteoporoz Bilgi Testi (OBT-24), mobilite düzeyi ise Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS) ile değerlendirildi. Sosyodemografik ve klinik veri formu ile yaş, cinsiyet, eğitim durumu, meslek, inme tipi, inme süresi, etkilenen taraf, osteoporoz tanısı, osteoporoz tedavisi kullanımı, D vitamini/kalsiyum desteği, düşük enerjili kırık öyküsü, ailede osteoporotik kalça kırığı öyküsü, düzenli fiziksel aktivite ve toplam risk faktörü sayısı gibi başlıca değişkenler kaydedildi. Katılımcıların yaş ortalaması 64,32 ± 11,64 yıl olup 56'sı erkek (%52,8), 50'si kadındı (%47,2). Çalışma grubunda OBT-24 toplam puanı 9,99 ± 4,33, kalsiyum bilgi puanı 6,75 ± 3,10 ve egzersiz bilgi puanı 6,67 ± 3,42 olarak saptandı. Yaş arttıkça OBT-24 toplam puanı (p = 0,012), kalsiyum bilgi puanı (p = 0,038) ve egzersiz bilgi puanının (p = 0,025) azaldığı görüldü. Eğitim düzeyi düşük olan katılımcılarda OBT-24 toplam puanı daha düşük bulundu (p = 0,002). İnme süresi ile OBT-24 egzersiz bilgi puanı arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanırken (p = 0,040), OBT-24 toplam ve kalsiyum bilgi puanlarıyla anlamlı ilişki gösterilemedi. Düzenli fiziksel aktivite yapan katılımcılarda OBT-24 toplam puanı (p = 0,040) ve egzersiz bilgi puanı (p = 0,046) daha yüksek saptandı; kalsiyum bilgi puanı açısından anlamlı fark bulunmadı. Osteoporoz tanısı, osteoporoz tedavisi kullanımı, D vitamini/kalsiyum desteği kullanımı, düşük enerjili kırık öyküsü, ailede osteoporotik kalça kırığı öyküsü ve toplam risk faktörü sayısının OBT-24 puanlarıyla anlamlı ilişki göstermediği görüldü. Çalışmanın temel bulgularından biri olarak, FAS skoru ile OBT-24 toplam, kalsiyum ve egzersiz bilgi puanları arasında anlamlı korelasyon saptanmadı (sırasıyla p = 0,359; p = 0,714; p = 0,177). Bu bulgular, inme geçirmiş bireylerde klinik riskin ve mobilite kısıtlılığının osteoporoz bilgi düzeyini doğrudan yansıtmadığını düşündürmektedir. Düşük FAS düzeyindeki hastaların osteoporoz konusunda daha bilgili olduğu varsayılamaz. Benzer şekilde, bağımsız ambulasyonu olan hastaların da kemik sağlığı açısından yeterli farkındalığa sahip olduğu kabul edilmemelidir. İnme sonrası osteoporoz açısından tanımlanan tarama açığının yalnızca klinisyen veya sağlık sistemi düzeyinde değil, hasta farkındalığı, sağlık okuryazarlığı ve eğitim boyutuyla da ele alınması önem taşımaktadır. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon pratiğinde, mobilite düzeyinden bağımsız olarak tüm inme hastalarına bireyselleştirilmiş kemik sağlığı, düşme ve kırık önleme eğitimi verilmesi yararlı olabilir. Özellikle ileri yaşta, düşük eğitim düzeyine sahip, mobilite kısıtlılığı bulunan veya inme sonrası bilişsel etkilenim ve fiziksel yorgunluk nedeniyle bilgiyi günlük yaşama aktarmakta zorlanabilecek bireylerde bakım verenlerin eğitim sürecine dahil edilmesi önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Abdullah Mesud DÖNMEZ, Evaluation of Osteoporosis Knowledge Level and Its Relationship with Mobility Level in Stroke Survivors: A Questionnaire-Based Cross-Sectional Study, Zonguldak Bülent Ecevit University, Faculty of Medicine, Thesis in Physical Medicine and Rehabilitation. Zonguldak, 2026. In the post-stroke period, loss of mobility, decreased physical activity, asymmetric loading, balance impairment, fall risk, and secondary bone loss are clinically important in terms of osteoporosis and fragility fractures. Patients' knowledge about osteoporosis, awareness of preventive health behaviors, and ability to apply this knowledge in daily life play an important role in the prevention of osteoporosis and reduction of fracture risk. Although mobility is an important clinical indicator of bone health and fracture risk in stroke survivors, its relationship with osteoporosis knowledge has not been sufficiently clarified. This study aimed to evaluate osteoporosis knowledge in stroke survivors and to investigate its relationship with mobility and sociodemographic, clinical, and lifestyle-related variables. This questionnaire-based, single-center, cross-sectional study included 106 stroke survivors. Osteoporosis knowledge was evaluated using the Osteoporosis Knowledge Test (OKT-24), and mobility was evaluated using the Functional Ambulation Classification (FAC). Sociodemographic and clinical characteristics, including age, sex, education level, occupation, stroke type, stroke duration, affected side, osteoporosis diagnosis, use of osteoporosis treatment, vitamin D/calcium supplementation, history of low-energy fracture, family history of osteoporotic hip fracture, regular physical activity, and total number of risk factors, were recorded. The mean age of the participants was 64.32 ± 11.64 years; 56 were male (52.8%) and 50 were female (47.2%). In the study group, the mean OKT-24 total score was 9.99 ± 4.33, the calcium knowledge score was 6.75 ± 3.10, and the exercise knowledge score was 6.67 ± 3.42. As age increased, the OKT-24 total score (p = 0.012), calcium knowledge score (p = 0.038), and exercise knowledge score (p = 0.025) decreased. Participants with a lower education level had lower OKT-24 total scores (p = 0.002). A significant negative correlation was found between stroke duration and the OKT-24 exercise knowledge score (p = 0.040), whereas no significant correlation was demonstrated with the OKT-24 total and calcium knowledge scores. The OKT-24 total score (p = 0.040) and exercise knowledge score (p = 0.046) were higher in participants engaging in regular physical activity; however, no significant difference was found in the calcium knowledge score. Osteoporosis diagnosis, use of osteoporosis treatment, vitamin D/calcium supplementation, history of low-energy fracture, family history of osteoporotic hip fracture, and total number of risk factors were not significantly associated with OKT-24 scores. As one of the main findings of the study, no significant correlation was found between FAC score and OKT-24 total, calcium, and exercise knowledge scores (p = 0.359, p = 0.714, and p = 0.177, respectively). These findings suggest that clinical risk, mobility limitation, and functional dependence do not directly reflect osteoporosis knowledge in stroke survivors. It cannot be assumed that patients with lower FAC are more knowledgeable about osteoporosis. Similarly, patients with independent ambulation should not be considered to have sufficient awareness of bone health. The screening gap defined for post-stroke osteoporosis should be addressed not only at the clinician or health system level but also in terms of patient awareness, health literacy, and education. In Physical Medicine and Rehabilitation practice, providing individualized bone health, fall, and fracture prevention education to all stroke survivors, regardless of mobility level, is important. It is also important to include caregivers in the education process, particularly for patients who are older, have a lower education level, have mobility limitations, or may have difficulty transferring information into daily life due to post-stroke cognitive impairment and physical fatigue.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1014870

    İnme geçirmiş bireylerde yorgunluk ve düşme riski arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between fatigue and fall risk in individuals who have experienced a stroke

    HATİCE ŞENGÜL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    HemşirelikAksaray Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KADRİYE SAYIN KASAR

  2. Tez No

    458122

    İnme geçirmiş geriatrik bireylerde ikili görev (dual – task) eğitiminin denge, mobilite, düşme korkusu ve fonksiyonel kapasite üzerine etkileri

    The effects of dual tasks training on balance, mobility, fear of falling, and functional capacity in geriatrics with stroke

    YAĞMUR TETİK AYDOĞDU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    NörolojiYeditepe Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HABİBE SERAP İNAL

  3. Tez No

    890414

    İnme geçirmiş hemiplejik bireylerde kinestetik beyin egzersizlerinin düşme riski, denge ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi

    Investigation of the effect of kinestetic brain exercises on fall risk, balance and quality of life in hemiplegic individuals with stroke

    SALİH BABAOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİzmir Demokrasi Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BETÜL TAŞPINAR

  4. Tez No

    977181

    Botulinum toksin uygulanan inme geçirmiş bireylerde ergoterapi müdahelelerinin önemi

    The importance of occupational therapy interventions in individuals with stroke receiving botulinum toxin

    BERNA OCAKDAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    ErgoterapiÜsküdar Üniversitesi

    Ergoterapi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEVDA ASQAROVA

  5. Tez No

    1024120

    İnmeli bireylerde denge, üst ekstremite becerileri ve vücut farkındalığının incelenmesi

    Investigation of balance, upper extremity skills and body awareness in individuals with stroke

    TUĞBA DÖRTBÖLÜK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonBaşkent Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZELİHA ÖZLEM YÜRÜK

Geri Dön