Hypericum scabrum'dan elde edilen ham ekstrelerin in vitro anti-HSV-1 ve HSV-2 aktivitelerinin araştırılması
Investigation of in vitro anti-HSV-1 and HSV-2 activities of crude extracts obtained from Hypericum scabrum
- Tez No: 1024330
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Hypericum scabrum'un çiçek, mix ve yaprak kısımlarından Soxhlet ve ultrasonik destekli ekstraksiyon yöntemleri kullanılarak etanol, metanol ve su çözücüleri ile elde edilen ham ekstrelerin in vitro HSV-1 ve HSV-2'ye karşı antiviral aktivitelerinin ve sitotoksik etkilerinin belirlenmesi ile fenolik bileşik içeriklerinin yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemiyle analiz edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca ekstraksiyon yönteminin, kullanılan çözücünün ve bitki kısmının biyolojik aktivite ile fenolik bileşik profili üzerindeki etkileri karşılaştırılmıştır. Sitotoksisite sonuçları, ekstraksiyon yöntemi ve kullanılan çözücünün hücre canlılığını önemli ölçüde etkilediğini göstermiştir. Genel olarak Soxhlet ekstraksiyonu ile elde edilen ekstreler, ultrasonik destekli ekstraksiyonla elde edilen ekstrelerle kıyaslandığında daha yüksek CC₅₀ değerleri ve daha düşük sitotoksisite göstermiştir. En yüksek CC₅₀ değeri mix kısmından Soxhlet-metanol ekstresinde 2966 µg/mL, en düşük CC₅₀ değeri ise ultrasonik destekli ekstraksiyonla elde edilen çiçek-etanol ekstresinde 152,1 µg/mL olarak belirlenmiştir. Antiviral aktivite sonuçları, bitki kısmı, ekstraksiyon yöntemi ve kullanılan çözücüye bağlı olarak önemli farklılıklar göstermiştir. HSV-1'e karşı en yüksek seçicilik indeksi çiçek kısmından Soxhlet yöntemiyle elde edilen etanol ekstresinde (SI=9,73), HSV-2'ye karşı ise yaprak kısmından Soxhlet yöntemiyle elde edilen su ekstresinde (SI=3,45) belirlenmiştir. Bununla birlikte HSV-1'e karşı elde edilen seçicilik indekslerinin HSV-2'ye kıyasla daha yüksek olması, ekstrelerin HSV-1 üzerinde daha belirgin antiviral etki gösterdiğini ortaya koymuştur. Buna karşın, ultrasonik destekli ekstraksiyonla hazırlanan bazı ekstrelerde antiviral aktivite saptanmamıştır. HPLC analizleri, ekstraksiyon yöntemi, kullanılan çözücü ve bitki kısmına bağlı olarak fenolik bileşik kompozisyonunun belirgin şekilde değiştiğini ortaya koymuştur. Çiçek ekstrelerinde Soxhlet ekstraksiyonuyla elde edilen etanol ekstresinde myrisetin (218,78 ppm), homogentisik asit (191,89 ppm), rutin hidrat (174,81 ppm) ve ferulik asit (171,99 ppm) öne çıkan fenolik bileşiklerken, ultrasonik destekli ekstraksiyonda etanol ve metanol ekstrelerinde ferulik asit ile (-)-epikateşin, su ekstresinde ise vanilik asit baskın bileşikler olarak tespit edilmiştir. Yaprak ekstrelerinde ise özellikle Soxhlet yöntemiyle elde edilen etanol ekstresinde rutin hidrat (423,05 ppm) ve hyperozid (335,06 ppm) en yüksek konsantrasyonlarda belirlenmiştir. Genel olarak etanol ve metanol çözücülerinden elde edilen ekstrelerin, su ekstrelerine kıyasla daha yüksek miktarda ve daha çeşitli fenolik bileşik içerdiği saptanmıştır. Bu çalışma, H. scabrum'un HSV-1 ve HSV-2'ye karşı antiviral potansiyelini ortaya koymasının yanı sıra, ekstraksiyon yöntemi, kullanılan çözücü ve bitki kısmının hem biyolojik aktivite hem de fenolik bileşik kompozisyonu üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendiren kapsamlı bir araştırmadır. Elde edilen bulgular, uygun ekstraksiyon koşullarının seçiminin biyolojik etkinlik ve fitokimyasal içerik üzerinde belirleyici olduğunu göstermiş; H. scabrum üzerine gerçekleştirilecek gelecekteki fitokimyasal ve antiviral araştırmalar için önemli bir veri altyapısı oluşturmuştur. Ayrıca bu çalışma, antiviral aktivite ile fenolik bileşik kompozisyonu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesine katkı sağlayarak bu alandaki mevcut literatüre özgün veriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the aim was to determine the in vitro antiviral activities against HSV-1 and HSV-2 and the cytotoxic effects of crude extracts obtained from the flowers, mixed parts, and leaves of Hypericum scabrum using Soxhlet and ultrasonic-assisted extraction methods with ethanol, methanol, and water as solvents, and to analyse their phenolic compound content using high-performance liquid chromatography (HPLC). Additionally, the effects of the extraction method, solvent, and plant part on biological activity and the phenolic compound profile were compared. The cytotoxicity results demonstrated that both the extraction method and extraction solvent significantly affected cell viability. Overall, extracts obtained by Soxhlet extraction exhibited higher CC₅₀ values and consequently lower cytotoxicity than those prepared by ultrasound-assisted extraction. The highest CC₅₀ value was obtained for the Soxhlet methanolic extract of the mixed plant material (2966 µg/mL), whereas the lowest CC₅₀ value was observed for the ultrasound-assisted ethanolic flower extract (152.1 µg/mL). The antiviral activity results showed significant variation depending on the plant part, extraction method, and solvent used. The highest selectivity index against HSV-1 was obtained from the Soxhlet ethanolic flower extract (SI = 9.73), while the highest selectivity index against HSV-2 was recorded for the Soxhlet aqueous leaf extract (SI = 3.45). Overall, higher selectivity indices were observed against HSV-1 than HSV-2, indicating a more pronounced antiviral effect against HSV-1. In contrast, no antiviral activity was detected in some extracts prepared by ultrasound-assisted extraction. HPLC analysis revealed that the phenolic compound composition varied markedly according to the extraction method, solvent type, and plant part. In the flower extracts, the Soxhlet ethanolic extract was characterised by high concentrations of myricetin (218.78 ppm), homogentisic acid (191.89 ppm), rutin hydrate (174.81 ppm), and ferulic acid (171.99 ppm). In contrast, ferulic acid and (-)-epicatechin predominated in the ethanol and methanol extracts obtained by ultrasound-assisted extraction, whereas vanillic acid was identified as the predominant phenolic compound in the aqueous extract. In the leaf extracts, particularly in the ethanol extract obtained by Soxhlet extraction, the highest concentrations of rutin hydrate (423.05 ppm) and hyperoside (335.06 ppm) were detected. In general, extracts obtained with ethanol or methanol as solvents contain higher amounts and a greater variety of phenolic compounds than water extracts. This study is a comprehensive investigation that not only demonstrates the antiviral potential of H. scabrum against HSV-1 and HSV-2 but also comparatively evaluates the effects of the extraction method, solvent, and plant part on both biological activity and phenolic compound composition. The findings indicate that the selection of appropriate extraction conditions is critical to determining both the phytochemical composition and the biological activity of H. scabrum extracts. Furthermore, this study provides valuable data for future phytochemical and antiviral investigations of H. scabrum and contributes to the current understanding of the relationship between phenolic compound composition and antiviral activity.
Benzer Tezler
- Çukurova koşullarında bazı yabancı yurtlu süs ağaçlarının introdüksiyonu üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
H.ELÇİN SOYTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Peyzaj MimarlığıÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNGÖR UZUN
- Şirvan dağı (Kayseri - Pınarbaşı) florası
The Flora of Şirvan mountain (Kayseri - Pınarbaşı)
SİNAN YÜKSEL
- Bursa yöresinde yetişen önemli zehirli bitkilerin toksikolojik özellikleri
Toxicological properties of the important poisonous plants grown in Bursa region
ORHAN YILMAZ
Doktora
Türkçe
1990
Eczacılık ve FarmakolojiUludağ ÜniversitesiVeterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHATTİN CEYLAN