Geri Dön

Siber güvenlik projelerinin yönetiminde kaynak optimizasyonu tabanlı stratejik karar verme

Resource optimization based strategic decision making in management of cyber security projects

PDF İndir

  1. Tez No: 1024359
  2. Yazar: YUSUF BERA SANLI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TAMER EREN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Siber güvenlik; ağları, cihazları ve verileri koruyarak bilginin gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini sağlamayı amaçlayan dinamik bir disiplindir. Günümüzde siber tehditlerin karmaşıklaşması, sürecin sadece teknolojik araçlarla değil, insan ve kısıtlı kaynak yönetimini içeren bütünsel bir proje yönetimi stratejisiyle ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Siber güvenlik projeleri; nitelikli iş gücünün sınırlı olması, uzmanların zihinsel odaklanma sürelerinin korunması gerekliliği ve projelerin asenkron ilerlemesi gibi zorluklar nedeniyle, kaynakların matematiksel bir hassasiyetle optimize edilmesini gerektirir. Bu durum, bünyelerinde binlerce kullanıcılı açık ağ yapıları ve hassas veri havuzları barındıran üniversiteler gibi yükseköğretim kurumlarında, uzman kadroların ders yükleri ve akademik takvim kısıtları nedeniyle daha da kritik bir hal almaktadır. Bu çalışma; siber güvenlik, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) ve matematiksel optimizasyonu kurumsal kısıtlar altında eş zamanlı olarak sentezleyen özgün bir model mimarisi sunarak literatüre katkı sağlamaktadır. Çalışmanın temel katkıları; uzman personelin zihinsel olarak bölünmesini engellemek adına kurgulanan bütünleştirici odaklanma kısıtı, takvim kaymaları barındıran kompleks portföy ortamlarının dinamik kaynak tahsisi ve personel atamalarının sezgisel yaklaşımlar yerine denetlenebilir, şeffaf ve veri odaklı yapılmasını sağlayan bir karar destek sistemi şablonu oluşturmasıdır. Çalışmanın metodolojik çatısında, karar verme süreçlerindeki dilsel belirsizlikleri sönümleyen hibrit bir model yapısı kullanılmıştır. İlk aşamada, aralıklı Pisagor Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi ile uzman görüşlerindeki muğlaklıklar esnek bir aralık uzayında modellenerek projelerin kurumsal stratejik ağırlıkları hesaplanmıştır. Alternatif siber güvenlik senaryolarının performans sıralamaları ise Pisagor Bulanık İdeal Çözüme Benzerliğe Göre Tercih Sıralama Tekniği (TOPSIS) ve Uzlaşık Çözüme Göre Alternatiflerin Ölçümü ve Sıralanması Tekniği (MARCOS) yöntemleriyle ideal çözüme olan geometrik mesafeler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Son aşamada ise, çok kriterli karar verme adımlarından elde edilen gürbüz ağırlık katsayılarını girdi kabul eden çok amaçlı bir matematiksel modelleme kurgulanmıştır. Model, ILOG CPLEX optimizasyon motoru üzerinde çözülerek, uzman personelin aylık kapasitelerini aşmadan ve odaklanma sınırlarını koruyarak projelerin teknik iş yükü taleplerini eksiksiz karşılayan optimal uzman-proje-ay eşleştirmesini tam sayılı doğrusal programlama tabanında üretmiştir. Elde edilen sonuçlar, geliştirilen bütünleşik modelin siber güvenlik portföy yönetiminde gürbüz, kararlı ve güvenilir bir karar destek mekanizması sunduğunu kanıtlamıştır. Model, kurumsal risk önceliklerini rasyonel bir hiyerarşide yapılandırırken, operasyonel ve idari kısıtlar altında insan kaynaklarının optimum şekilde dağıtılmasını başarmıştır. Yapılan duyarlılık analizleri, karar uzayındaki mikro varyasyonların veya uzman yargılarındaki değişimlerin nihai personel-proje atamaları üzerinde yapısal bir bozulmaya yol açmadığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak bu çalışma; karmaşık organizasyonel yapılarda, kriz ve belirsizlik anlarında dahi stratejik siber güvenlik kaynaklarının dinamik, şeffaf, veri odaklı ve bilimsel yöntemlerle yönetilebileceğini göstermiştir.

Özet (Çeviri)

Cybersecurity is a dynamic discipline aimed at ensuring the confidentiality, integrity, and availability of information by protecting networks, devices, and data. Today, as cyber threats grow increasingly complex, it has become essential to address this process not only with technological tools but also through a holistic project management strategy that incorporates human resource and resource allocation management. Cybersecurity projects require the mathematical precision of resource optimization due to challenges such as the limited availability of qualified personnel, the need to preserve experts' mental focus, and the asynchronous nature of project progress. This situation becomes even more critical in higher education institutions—such as universities—that host open network infrastructures with thousands of users and sensitive data repositories, due to the teaching loads and academic calendar constraints faced by their expert staff. This study contributes to the literature by presenting an original model architecture that simultaneously integrates cybersecurity, Multi-Criteria Decision Making (MCDM), and mathematical optimization under institutional constraints. The study's key contributions include a combinatorial focus constraint designed to prevent the mental division of expert staff, and the creation of a decision support system template that enables the dynamic resource allocation and personnel assignments in complex portfolio environments with calendar shifts to be conducted in a verifiable, transparent, and data-driven manner rather than through heuristic approaches. Within the methodological framework of this study, a hybrid model structure was employed to mitigate linguistic ambiguities in decision-making processes. In the first stage, the institutional strategic weights of the projects were calculated by modeling the ambiguities in expert opinions within a flexible interval space using the Interval Pythagorean Fuzzy Analytic Hierarchy Process (AHP) method. The performance rankings of alternative cybersecurity scenarios were determined using the Pythagorean Fuzzy Similarity to the Ideal Solution Preference Ranking Technique (TOPSIS) and the Measurement and Ranking of Alternatives Based on the Consensus Solution Technique (MARCOS), based on geometric distances from the ideal solution. In the final stage, a multi-objective mathematical model was developed that accepts the robust weight coefficients obtained from the multi-criteria decision-making steps as inputs. The model was solved using the ILOG CPLEX optimization engine, generating an optimal expert-project-month matching on an integer linear programming basis that fully meets the technical workload demands of projects without exceeding the monthly capacities of expert personnel and while maintaining focus limits. The results obtained have demonstrated that the integrated model developed provides a robust, stable, and reliable decision-support mechanism for cybersecurity portfolio management. While structuring organizational risk priorities into a rational hierarchy, the model has successfully achieved the optimal allocation of human resources under operational and administrative constraints. Sensitivity analyses have shown that micro-variations in the decision space or changes in expert judgments do not lead to structural distortions in the final personnel-project assignments. Consequently, this study demonstrates that strategic cybersecurity resources can be managed dynamically, transparently, data-driven, and using scientific methods even within complex organizational structures and during times of crisis and uncertainty.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    917104

    Identifying the critical success factors of an in-flight connectivity project implementation

    Bir uçak içi bağlantı projesinin uygulanmasında kritik başarı faktörlerinin belirlenmesi

    DUYGU SELEN DARUĞA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜR BERSAM SİDAL

  2. Tez No

    874220

    İnşaat sektörü çalışanlarının perspektifinden yapım projelerinde sosyal sürdürülebilirlik

    Social sustainability in construction projects from the perspectives of employees in the construction sector

    SİBEL ERK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EMRAH ACAR

  3. Tez No

    823385

    Web 3.0'da dijital emeğin dönüşümü: Sosyal finans örneği

    Başlık çevirisi yok

    ROBİN KANAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TOLGA ÇEVİKEL

  4. Tez No

    1018677

    Endüstriyel kontrol sistemlerinde varlık-servis modeline bağlı purdue mimarisine dayalı etki tabanlı bir siber risk değerlendirme yöntemi

    An impact-based cyber risk assessment method based on purdue architecture, linked to the asset-service model in industrial control systems

    FİRDEVS SEVDE TOKER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya Üniversitesi

    Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM ÖZÇELİK

  5. Tez No

    759405

    Türk Savunma Sanayi bilgi güvenliği yönetim sistemi uygulamaları ile cmmc gereksinimlerinin değerlendirilmesi

    Information security management system applications in Turkish Defense Industry and evaluation of cmmc requirements

    İSMAİL YİĞİT COŞAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Bilgi ve Belge YönetimiGazi Üniversitesi

    Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ASLIHAN TÜFEKCİ

Geri Dön