Madde kullanım bozukluğu tanılı bireylerde dissosiyatif yaşantılar ve oksitosin düzeyleri ilişkisi ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
The relationship between dissociative experiences and oxytocin levels in individuals with substance use disorder and comparison with healthy controls
- Tez No: 1024458
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEFİSE DEMİR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Madde Kullanım Bozukluğu, Dissosiyasyon, Oksitosin, Bağımlılık, Depresyon, Anksiyete, Substance use disorder, Dissociation, Oxytocin, Addiction, Depression, Anxiety
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Tıpta Uzmanlık Tezi MADDE KULLANIM BOZUKLUĞU TANILI BİREYLERDE DİSSOSİYATİF YAŞANTILAR VE OKSİTOSİN DÜZEYLERİ İLİŞKİSİ VE SAĞLIKLI KONTROLLERLE KARŞILAŞTIRILMASI Hanife Betül ÇATAL Karabük Üniversitesi Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Nefise DEMİR Haziran 2026, 109 sayfa Amaç: Bu çalışmada, madde kullanım bozukluğu (MKB) tanılı bireylerde serum oksitosin düzeyleri ile dissosiyatif belirtiler, depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya DSM-5-TR tanı kriterlerine göre MKB tanısı almış 40 hasta ve sosyodemografik olarak eşleştirilmiş 40 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Bağımlılık Profil İndeksi Klinik Formu (BAPİ-K), Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DYÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) uygulanmıştır. Serum oksitosin düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. İstatistiksel analizlerde Mann-Whitney U testi, Ki-kare testi ve Spearman korelasyon analizi ile çok değişkenli doğrusal regresyon modelleri kullanılmıştır. v Bulgular: MKB tanılı grubun dissosiyatif yaşantı, anksiyete ve depresyon düzeyleri sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p<0,001). Serum oksitosin düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,836). Regresyon analizlerinde dissosiyatif yaşantıların tek anlamlı bağımsız yordayıcısının depresyon puanı olduğu belirlenmiştir. Oksitosin düzeyi ile dissosiyatif belirtiler arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Çoklu madde kullanan hastaların bağımlılık şiddet puanları (BAPİ-K), tek madde kullananlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sonuç: Madde kullanım bozukluğu tanılı bireylerde dissosiyatif belirtilerin, anksiyete ve depresyon ile birlikte daha yaygın görüldüğü saptanmıştır. Oksitosin düzeyi ile dissosiyatif belirtiler arasında anlamlı bir ilişki gösterilememiştir. Bulgular, MKB tanılı hastaların tedavisinde dissosiyatif semptomların, depresyon ve anksiyete yüküyle birlikte bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini desteklemektedir. Gelecek çalışmalarda daha geniş örneklemler ve farklı biyolojik belirteçlerle (genetik/epigenetik) dissosiyasyon-bağımlılık ilişkisinin derinleştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Specialization Thesis in Medicine THE RELATIONSHIP BETWEEN DISSOCIATIVE EXPERIENCES AND OXYTOCIN LEVELS IN INDIVIDUALS WITH SUBSTANCE USE DISORDER AND COMPARISON WITH HEALTHY CONTROLS Hanife Betül ÇATAL Karabük University Faculty of Medicine Department of Mental Health and Diseases Thesis Advisor: Assist. Prof. Dr. Nefise DEMİR June, 2026, 109 pages Objective: This study aimed to examine the relationship between serum oxytocin levels and dissociative symptoms, depression, and anxiety levels in individuals diagnosed with substance use disorder (SUD), in comparison with healthy controls. Method: The study included 40 patients diagnosed with SUD according to DSM-5-TR criteria and 40 sociodemographically matched healthy controls. Participants were administered a Sociodemographic Data Form, Addiction Profile Index Clinical Form (BAPI-K), Dissociative Experiences Scale (DES), Beck Depression Inventory (BDI), and Beck Anxiety Inventory (BAI). Serum oxytocin levels were measured using the ELISA method. Statistical analyses included Mann-Whitney U tests, Chi-square tests, Spearman correlation analysis, and multivariate linear regression models. vii Results: Dissociative experiences, anxiety, and depression levels were significantly higher in the SUD group compared to healthy controls (p<0.001). No statistically significant difference was found between the groups regarding serum oxytocin levels (p=0.836). Regression analyses indicated that depression scores were the only significant independent predictor of dissociative experiences. No significant correlation was observed between oxytocin levels and dissociative symptoms. Patients using multiple substances exhibited significantly higher addiction severity scores (BAPI-K) compared to those using a single substance. Conclusion: Dissociative symptoms are more prevalent in individuals with SUD, alongside higher levels of anxiety and depression. No significant relationship was demonstrated between serum oxytocin levels and dissociative symptoms in this study. The findings suggest that dissociative symptoms in patients with SUD should be addressed within a holistic framework, considering the accompanying depressive and anxiety burden. Future studies with larger samples and additional biological markers (genetic/epigenetic) are recommended to further elucidate the relationship between dissociation and addiction.
Benzer Tezler
- Kumar ve madde bağımlılarında çocukluk çağı travmaları ile dissosiyatif yaşantılar ve karanlık üçlü kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between childhood traumas and dissociative experiences and dark triad personality traits in gambling and substance addicts
EMRE AYAR
Doktora
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
- Kişilik bozukluğu olan self-mutilatif davranış gösteren bir grup üzerinde kişilik özelliklerinin psikometrik testlerle karşılaştırılması (Kontrollü bir çalışma)
Comparing the personality trails with psychometric tests in personality disorders with self-mutilation engaged (A controlled study)
BEYHAN MADEN
- Cinsel istismar ve uyuşturucu madde suçundan dolayı cezaevinde tutuklu ve hükümlü olarak bulunan erkeklerin çocukluk çağı travmalarının,dissosiyatif yaşantılarının ve suçluluk-utanç duygularının değerlendirilmesi
An evaluation of the childhood traumas, disassociative experiences and feelings of guilt and embarrassment of males being at a prison as a detainee or a convict due to sexual abuse and narcotic crimes
HACER ÇETİNKAYA
- Somatizasyon bozukluğu ve fibromiyalji sendromunda çocukluk çağı travmaları ve disosiyatif yaşantıların araştırılması
Investigation of childhood trauma and dissociative experiences in somatization disorder and fibromyalgia syndrome
ŞULE ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriDüzce ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN ÖZÇETİN
- Obez erişkinlerde yeme tutumu ile çocukluk çağı travmaları, psikopatoloji, mizaç ve karakter özellikleri arasındaki ilişki
The relationship between eating attitude, childhood traumas, general psycopathology, personality traits among obese adults
İBRAHİM ÖZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriFatih ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERCAN DALBUDAK