Sürdürülebilirlik raporları ile finansal raporlar arasındaki bağlantılı bilgi: BIST çimento sektöründe TSRS'nin ilk iki uygulama yılına ilişkin bir inceleme
Connected information between sustainability reports and financial reports: A review of the first two years of TSRS implementation in the BIST cement sector
- Tez No: 1025052
- Danışmanlar: PROF. DR. DENİZ UMUT DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, İşletme, Finance, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Finansal Raporlama ve Denetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından 2023 yılı sonunda yayımlanan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS), 2024 hesap döneminden itibaren belirli ölçütleri sağlayan işletmeler için zorunlu hale gelmiştir. TSRS 1'de düzenlenen bağlantılı bilgi (connected information) ilkesi, sürdürülebilirlik raporlarında açıklanan sürdürülebilirlikle ilgili risk ve fırsatların, Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) kapsamında hazırlanan finansal tablolarla tutarlı, uyumlu ve bütüncül bir şekilde sunulmasını öngörmektedir. Buna karşın, Türkiye'de zorunlu raporlama döneminin başlamasından sonra şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarında açıkladıkları iklimle ilgili risk ve fırsatların finansal raporlara ne ölçüde yansıtıldığına ilişkin uygulama odaklı akademik çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul'da işlem gören çimento şirketlerinin TSRS kapsamındaki sürdürülebilirlik raporları ile aynı döneme ait finansal raporları arasındaki bağlantılı bilgi düzeyini incelemek ve TSRS'nin ilk iki uygulama yılı arasında raporlama kalitesinde bir gelişim olup olmadığını değerlendirmektir. Çimento sektörü; yüksek sera gazı emisyonları, iklim geçiş risklerine açıklığı ve Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'ndan doğrudan etkilenmesi nedeniyle araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada tam sayım yöntemi benimsenmiş; 2024 ve 2025 hesap dönemlerine ait TSRS uyumlu sürdürülebilirlik raporlarını yayımlayan sekiz halka açık çimento şirketi incelenmiştir. Çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmış; standartlar ve düzenlemeler analiz edilmiş, şirket raporları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş ve bağlantılı bilgi analiz matrisi oluşturulmuştur. İklimle ilgili risk ve fırsat açıklamaları, aynı döneme ait finansal tablo dipnotlarıyla karşılaştırılarak TMS 1, TMS 2, TMS 16, TMS 36 ve TMS 37 ile ilgili olduğu ölçüde TFRS 7 ve TFRS 15 kapsamında analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarında iklimle ilgili risk ve fırsatları büyük ölçüde açıkladığını, ancak bu açıklamaların finansal tablolara yansımasının sınırlı kaldığını göstermektedir. İki uygulama yılının karşılaştırılması, bağlantılı bilgi sunumunda sınırlı bir ilerleme bulunduğunu ve TSRS 1'in öngördüğü bütüncül bağlantılılık düzeyine henüz ulaşılamadığını ortaya koymaktadır. Bu durum, sürdürülebilirlik raporlaması ile finansal raporlama arasındaki ilişkinin uygulamada henüz yeterince kurumsallaşmadığını göstermektedir. Çalışma sonucunda, KGK tarafından sektör bazlı uygulama rehberlerinin geliştirilmesi ve IASB ile ISSB tarafından bağlantılılık ilkesinin uygulamasını destekleyecek daha somut yönlendirmelerin yayımlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The Turkish Sustainability Reporting Standards (TSRS), published by the Public Oversight, Accounting and Auditing Standards Authority (KGK) at the end of 2023, became mandatory for entities meeting specified thresholds as of the 2024 reporting period. The connected information principle introduced in TSRS 1 requires sustainability-related risks and opportunities disclosed in sustainability reports to be presented consistently, coherently and in an integrated manner with the financial statements prepared in accordance with the Turkish Financial Reporting Standards (TFRS). However, since the introduction of mandatory sustainability reporting in Türkiye, practice-oriented academic research examining the extent to which climate-related risks and opportunities disclosed in sustainability reports are reflected in financial reports has remained limited. The purpose of this study is to examine the extent of connected information between the sustainability reports and financial reports of cement companies listed on Borsa Istanbul and to evaluate whether reporting quality has improved during the first two years of TSRS implementation. The cement sector was selected because of its high greenhouse gas emissions, significant exposure to climate transition risks, and direct exposure to the European Union's Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). A census approach was adopted, covering eight publicly listed cement companies that published TSRS-compliant sustainability reports for the 2024 and 2025 reporting periods. The study employed a document analysis methodology involving the analysis of standards and regulations, comparative examination of company reports, and the development of a connected information analysis matrix. Climate-related risk and opportunity disclosures were compared with the notes to the financial statements for the corresponding reporting periods and assessed with reference to TAS 1, TAS 2, TAS 16, TAS 36 and TAS 37 and, where relevant, TFRS 7 and TFRS 15. The findings indicate that although companies largely disclose climate-related risks and opportunities in their sustainability reports, these disclosures are only reflected to a limited extent in their financial statements. The comparison of the first two years of implementation reveals some improvement in connected information practices; however, the comprehensive level of connectivity envisaged by TSRS 1 has not yet been achieved. The findings suggest that the integration of sustainability reporting and financial reporting has not yet been fully established in practice. Accordingly, the study recommends that the KGK issue sector-specific implementation guidance and that the IASB and ISSB provide more detailed guidance to support the practical application of the connected information principle.
Benzer Tezler
- Silifke-Göksu deltasının doğal ve kültürel potansiyelinin belirlenmesi ve potansiyelin çeşitli kullanımlar yönünden değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ÖMER GÜLKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Peyzaj MimarlığıÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- İstanbul ili, Kilyos-Karaburun Arasında yer alan açık linyit işletmelerinin üretimi sona erdikten sonra sıhhileştirilmesi ve doğaya yeniden kazandırılması
Başlık çevirisi yok
GÜL TÜZÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiPeyzaj Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMRA ATABAY
- Sustainability and tourism development a myth or a reality
Sürdürülebilirlik ve turizm gelişmesi mit yada gerçek
TÜLİN ÖZBİÇER
Yüksek Lisans
İngilizce
1994
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDA ERAYDIN
- Anakara Kenti ekolojik koşullarında çatı bahçesi planlama ilkeleri
Başlık çevirisi yok
GÜL GÜNEŞ (PAÇACI)
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NİZAMETTİN KOÇ