Diyabetik ayak ülseri nedeniyle yaşanan ağrının yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of diabetic foot ulcer-related pain on quality of life
- Tez No: 1025109
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERYEM KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sanko Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, diyabetik ayak ülseri olan bireylerde yaşanan ağrının yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Kilis Prof. Dr. Alaeddin Yavaşça Devlet Hastanesi Dahiliye Servisi'nde takip edilen diyabetik ayak ülseri olan 83 birey oluşturmuştur. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Visual Analog Skala (VAS), McGill Ağrı Ölçeği Kısa Formu (MAÖ-KF) ve Diyabetik Ayak Ülseri Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form (Diabetic Foot Ulcer Scale-Short Form, DFS-SF) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, Bonferroni post-hoc testi, tekrarlı ölçümler varyans analizi ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların yaş ortalaması 62,53±11,86 yıl, diyabet süresi ortalaması 19,49±8,96 yıl olarak belirlenmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğunun şiddetli ağrı grubunda yer aldığı; VAS ortalama ağrı puanının 7,77±1,43, McGill toplam ağrı puanının 34,30±6,75 ve DFS-SF toplam yaşam kalitesi puanının 51,52±20,60 olduğu saptanmıştır. McGill Ağrı Ölçeği duyusal, affektif ve toplam ağrı puanları ile DFS-SF toplam ve tüm alt boyut puanları arasında negatif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler belirlenmiştir (p<0,001). VAS ağrı düzeylerine göre yapılan karşılaştırmada, şiddetli ağrı yaşayan bireylerin DFS-SF toplam ve tüm alt boyut puanlarının orta düzeyde ağrı yaşayan bireylere göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,001). Pansuman işleminin farklı aşamalarında hissedilen ağrı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmış (p<0,001), en yüksek ağrı puanının yara temizliği sırasında, en düşük ağrı puanının ise pansuman değişimi sonrasında olduğu belirlenmiştir. Daha ileri Wagner evrelerinde VAS ve McGill toplam ağrı puanlarının daha yüksek, DFS-SF toplam puanlarının ise daha düşük olduğu görülmüştür. Enfeksiyon, nekrotik doku ve yara çevresinde maserasyon/kızarıklık bulunan bireylerde ağrı puanlarının daha yüksek ve yaşam kalitesi puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Diyabetik nöropatisi olan bireylerde ise yalnızca VAS ağrı puanı anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0,023). Ayrı ayrı oluşturulan çok değişkenli doğrusal regresyon modellerinde hem VAS ortalama ağrı puanının hem de McGill toplam ağrı puanının DFS-SF toplam yaşam kalitesi puanının bağımsız ve anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Sonuç olarak, diyabetik ayak ülseri olan bireylerde artan ağrı düzeyinin daha düşük hastalığa özgü yaşam kalitesi ile ilişkili olduğu ve ağrı düzeyinin yaşam kalitesinin bağımsız bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Ağrının düzenli değerlendirilmesi, özellikle pansuman sürecinde etkin ağrı yönetiminin sağlanması ve bireyselleştirilmiş bütüncül bakım yaklaşımlarının uygulanması yaşam kalitesinin desteklenmesi açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This descriptive and correlational study was conducted to determine the effect of pain experienced by individuals with diabetic foot ulcers on their quality of life. The study sample consisted of 83 individuals with diabetic foot ulcers who were followed in the Internal Medicine Service of Kilis Prof. Dr. Alaeddin Yavaşça State Hospital. Data were collected using the Descriptive Information Form, Visual Analog Scale (VAS), Short-Form McGill Pain Questionnaire (SF-MPQ), and Diabetic Foot Ulcer Scale-Short Form (DFS-SF). Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, independent-samples t-test, one-way analysis of variance, Bonferroni post-hoc test, repeated-measures analysis of variance, and multiple linear regression analysis were used to analyze the data. The mean age of the participants was 62.53±11.86 years, and the mean duration of diabetes was 19.49±8.96 years. The majority of participants were classified in the severe pain group; the mean VAS pain score was 7.77±1.43, the mean SF-MPQ total pain score was 34.30±6.75, and the mean DFS-SF total quality-of-life score was 51.52±20.60. Significant negative correlations were found between the sensory, affective, and total pain scores of the SF-MPQ and the DFS-SF total score and all of its subscale scores (p<0.001). In the comparison according to VAS pain levels, participants with severe pain had significantly lower DFS-SF total and all subscale scores than those with moderate pain (p<0.001). A statistically significant difference was found between pain levels experienced at different stages of the dressing procedure (p<0.001); the highest pain score was observed during wound cleansing, whereas the lowest pain score was observed after the dressing change. Higher VAS and SF-MPQ total pain scores and lower DFS-SF total scores were observed at more advanced Wagner stages. Participants with infection, necrotic tissue, and periwound maceration/redness had higher pain scores and lower quality-of-life scores. In individuals with diabetic neuropathy, only the VAS pain score was significantly higher (p=0.023). In separate multiple linear regression models, both the mean VAS pain score and the SF-MPQ total pain score were identified as independent and significant predictors of the DFS-SF total quality-of-life score (p<0.001). In conclusion, higher pain levels in individuals with diabetic foot ulcers were associated with poorer disease-specific quality of life, and pain level was identified as an independent predictor of quality of life. Regular assessment of pain, effective pain management particularly during dressing procedures, and individualized holistic care approaches are important for supporting quality of life.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabet hastalarının ayak bakımı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors of type 2 diabetes patients about foot care
HÜLYA SOYTÜRK KESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ZEYNEP AŞIK
- The productıon of polyvınylpyrrolıdone based wound dresssıng loaded wıth pharmaceutıcal ıngredıent
Farmasotik etken maddesi yüklü polivinilprolidon temelli yara örtüsü üretimi
ALMUATASIM SALAMEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiPolimer Bilim ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ KILIÇ
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMETALİ TİBATAN
- Diyabetik ayak ülseri nedeniyle hastaneye başvuran hastaların başvuru anındaki biyokimyasal tetkiklerin ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi. diyabetik ayak ülseri olmayan diyabetes mellituslu hastalar ile karşılaştırılması
Assessment of biochemical tests and risk factors in patients admitted to the hospital due to diabetic foot ulcers comparison with diabetes mellitus patients without diabetic foot ulcers
MUHAMMED MESUT AYTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
- Diyabetik ayak ülseri nedeniyle hastaneye yatırılan hastalar ve refakat eden yakınlarının psikiyatrik açıdan değerlendirilmesi ve yatış sürecindeki tedavi prosedürlerinin psikiyatrik durumlarına etkisi
Psychiatric evaluation of patients hospitalized for diabetic foot ulcer and their accompanying relatives, and the impact of inpatient treatment procedures on psychiatric status
GİZEM ERDURAN HAYTA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN SARI
DOÇ. DR. ALİ ERDOĞAN
- Diyabetik ayak tedavi prognozunu belirleyen epidemiyelojik faktörlerin incelenmesi ve maliyet hesabı
Assessment of epidemiological factors determining prognosis of diabetic foot treatment and cost analysis
KÜRŞAT TUĞRUL OKUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ALTUN