Rıfat Ilgaz'ın romanlarında söz varlığı
The vocabulary in Rıfat Ilgaz's novels
- Tez No: 1025120
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMİ AKYALÇIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
MS VII. yüzyıldan günümüze kadar yazılı olarak takip edilebilen Türkçe, geniş ve sayıca azımsanamayacak bir söz varlığına sahiptir. Türkçenin ilk yazılı belgeleri olarak kabul edilen Orhun Yazıtları'ndan bugüne kadar Türkçe yazılmış önemli eserlerde bu söz varlığı ögelerinin sıklıkla kullanıldığı görülmektedir.“Hababam Sınıfı”adlı romanıyla kendini toplumun neredeyse her kesiminden insana tanıtmayı başaran Rıfat Ilgaz da eserlerini yazarken bu söz varlığı ögelerinden yararlanmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın evrenini Rıfat Ilgaz'ın on bir romanı, konusunu ise bu romanlarda saptanan söz varlığı ögeleri oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, Rıfat Ilgaz'ın romanlarında bu söz varlığı ögelerini romanlarında ne sıklıkla kullandığını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, on bir romanın ilk basımları tarama yöntemiyle irdelenmiş ve romanlarda geçen madde başı ve madde içi sözcükler ile atasözleri, deyimler, ikilemeler, iletişim sözleri, argolar, dolaylamalar vb. söz öbekleri ve diğer söz varlığı ögeleri belirlenerek sayısal verileriyle ortaya konmuştur. Bu ögelerden ikilemeler, iletişim sözleri, terimler ve özel adlar ise sınıflandırılarak başlıklara ayrılmıştır. Diğer söz varlığı ögeleri için bir sınıflandırılmaya gidilmemiştir. Özel adlar dışındaki ögelerin romanlarda geçtiği yerlerin sayfa numaraları belirtilmiştir. Özel adlar ise sayı olarak belirtilmiş ve ayrı bir başlık altında değerlendirilmiştir. Belirlenen madde başı sözcükler ise kökenleri ve kullanım sıklıkları belirlenerek tablolaştırılmıştır. Atasözleri, deyimler, ikilemeler, iletişim sözleri ve özel adlar bu tabloya dâhil edilmemiştir. Saptanan madde başı sözcükler, romanların basım yılı dikkate alınarak o dönemi kapsayan yıldaki TDK Türkçe Sözlük ile karşılaştırılmıştır. Çalışmada, on bir romanda saptanan ağız özellikleri de saptanarak örneklendirilmiştir. Elde edilen veriler ile, Rıfat Ilgaz'ın Türkçeyi nasıl kullandığı ve ona ne denli hâkim olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The Turkish language, which has been documented in writing from the 7th century AD to the present day, possesses a vast and by no means insignificant vocabulary. From the Orhun Inscriptions, considered the earliest written of the Turkish, to the present day, it is evident that elements of this vocabulary are frequently used in important works written in Turkish. Rıfat Ilgaz, who introduced himself to people from almost every segment of society with his novel“Hababam Sınıfı”, also made use of these vocabulary elements when writing his works. In this context, the population of the study consists of Rıfat Ilgaz's eleven novels, and its subject is the lexical elements identified in these novels. The aim of the study is to reveal how frequently Rıfat Ilgaz uses these lexical elements in his novels. In line with this aim, the first editions of the eleven novels were examined using a scanning method, and the words appearing in the headings and within the text of the novels, as well as proverbs, idioms, antitheses, communication words, slang, circumlocutions, word clusters etc. and other lexical elements were identified and presented with numerical data. Of these elements, antonyms, communication words, terms, and proper names were classified and separated into headings. No classification was made for other lexical elements. The page numbers where elements other than proper nouns appear in the novels have been indicated. Proper nouns have been indicated numerically and evaluated under a separate heading. The identified headwords have been tabulated by determining their origins and frequency of use.
Benzer Tezler
- Rıfat Ilgaz'ın Hababam Sınıfı romanında yer alan kalıplaşmış dil birimleri
The formulaic linguistic units in Rıfat Ilgaz's Hababam Sınıfı novel
ZERRİN KAHYAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜRRİYET GÖKDAYI
- Rıfat Ilgaz'ın çocuk romanlarındaki söz varlığının Türkçe dersi kazanımlarına uygunluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of the suitability of the vocabulary in Rıfat Ilgaz's children's novels for Turkish course outcomes
ORHAN ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİYE ÇAĞIMLAR
- Matris lie grupları üzerine
Başlık çevirisi yok
RIFAT GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Matematikİnönü ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURİ KURUOĞLU
- Harput evliyaları
Başlık çevirisi yok
RIFAT ARAS
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Halk Bilimi (Folklor)Gazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN GÜZEL