Artırılmış gerçeklik uygulamalarının tüketici faydası ve dijital marka kişiliği üzerine ölçek geliştirme çalışması
Scale development study on the consumer benefit and digital brand personality of augmented reality applications
- Tez No: 1025125
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF VOLKAN TOPUZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Fijital pazarlama, Phygital marketing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz tüketicilerinin teknolojiyle bağının artması ve özellikle pandemi sonrası dönemde yoğunlaşan sıfır temaslı alışveriş ile tüketicinin mağazasız deneyim arayışları, işletmelerin yeni pazarlama yapıları kurması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Sanal nesneleri fiziksel alana yansıtarak tüketiciyi sürecin aktif bir paydaşı yapan artırılmış gerçeklik (AG) uygulamalrı işletmeleri diğerlerinden farklı kılmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı; AG uygulamalarının tüketiciye sunduğu algılanan faydalar (akılcı ve hazcı) ile dijital marka kişiliği özellikleri arasındaki ilişkiyi analiz etmek, bu etkileşimin tüketicinin satın alma niyeti üzerindeki etkisini ortaya koymak ve AG destekli pazarlama faaliyetlerinin çok boyutlu etkilerini ölçebilecek özgün, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Çalışma, konunun literatürdeki sınırlı düzeyde ele alınmış olması sebebiyle keşifsel bir yaklaşımla tasarlanmış ve karma sıralı yöntem kullanılmıştır. Ön odak grup çalışmasından elde edilen veriler doğrultusunda, kozmetik sektörü araştırmanın evreni olarak belirlenmiştir. Nitel araştırmada, 15 kadın ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerden, içerik analizi ile ölçek ifadeleri oluşturulmuştur. Nicel aşamada ise dokuz uzman görüşü doğrultusunda revize edilen ifadelerle önce 48 katılımcı ile pilot çalışma yapılmış, güvenilirlik testlerinin ardından veriler anket yöntemiyle 460 kadın tüketiciden toplanmıştır. Nicel verilerin analizi için, Keşifsel Faktör Analizi (KFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış; hipotezlerin ve aracılık etkilerinin analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, geliştirilen özgün ölçeğin; AG faydaları yedi alt boyuttan, marka kişiliği ise dört alt boyuttan oluşmaktadır. Sonuçta; artırılmış gerçeklik uygulamalarında tüketicinin algıladığı akılcı ve hazcı faydaların, satın alma niyeti üzerinde doğrudan ve pozitif bir etkisi bulunmaktadır. Marka kişiliği boyutlarından“akıllı”marka kişiliğinin satın alma niyeti üzerinde doğrudan etkisi bulunurken; yenilikçi, öncü ve destekleyici marka kişiliği boyutlarının satın alma niyeti üzerinde doğrudan bir etkisi saptanmamıştır. Bununla birlikte, akılcı ve hazcı faydaların,“akıllı”marka kişiliği algısı üzerinden satın alma niyeti üzerinde kısmi aracılık (partial mediation) etkisine sahip olduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
The increasing connection between today's consumers and technology, and especially the zero-contact shopping trend that intensified in the post-pandemic era, along with consumers' search for storeless experiences, highlight the need for businesses to establish new marketing structures. Augmented reality (AR) applications, which project virtual objects into a physical space and make the consumer an active participant in the process, differentiate businesses from others. The main objective of this study is to analyze the relationship between the perceived benefits (rational and hedonic) offered by AR applications to the consumer and digital brand personality characteristics, to reveal the impact of this interaction on the consumer's purchase intention, and to develop a unique, valid, and reliable scale that can measure the multidimensional effects of AR-supported marketing activities. Due to the limited scope of the subject in the literature, the study was designed with an exploratory approach and a mixed-methods approach. Based on the data obtained from the preliminary focus group study, the cosmetics industry was determined as the research universe. In the qualitative research, in-depth interviews were conducted with 15 women. Scale statements were created from the qualitative data using content analysis. In the quantitative phase, a pilot study was first conducted with 48 participants using revised statements based on nine expert opinions. Following reliability tests, data was collected from 460 female consumers using a survey method. For the analysis of quantitative data, Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were applied; hypotheses and mediating effects were analyzed. As a result of the study, the developed original scale consists of seven sub-dimensions for augmented reality benefits and four sub-dimensions for brand personality. In conclusion, rational and hedonic benefits perceived by consumers in augmented reality applications have a direct and positive effect on purchase intention. While the“smart”brand personality dimension has a direct effect on purchase intention, the innovative, pioneering, and supportive brand personality dimensions did not have a direct effect on purchase intention. However, it was shown that rational and hedonic benefits have a partial mediation effect on purchase intention through the perception of the“smart”brand personality.
Benzer Tezler
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Türkiye trafik düzeninde kazaların azaltılması açısından yeni trafik kanunu uygulaması ile ilgili sorunlar ve çözüm yolları
Başlık çevirisi yok
ERDAL UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- Buğday mutant populasyonlarında çeşitli tarımsal özellikler arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
M. İLHAN ÇAĞIRGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN B. YILDIRIM
- Öğretim dalı dersliği yönteminin ortaöğretim kuruluşlarında uygulanması ve sınıf dersliği yöntemi ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MEHMET SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMAN