Özel gereksinimli bireylerin rekreasyonel aktivitelere katılımının duygusal zeka ve sosyal uyum üzerindeki etkilerinin incelenmesi
An examination of the effects of participation in recreational activities on emotional intelligence and social adjustment among individuals with special needs
- Tez No: 1025192
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Sosyoloji, Spor, Psychology, Sociology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Bedensel engelliler, Duygusal zeka, Rekreasyon, Sosyal uyum, Physical handicappeds, Emotional intelligence, Recreation, Social adjustment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, bedensel engelli bireylerin rekreasyonel aktivitelere katılımının duygusal zeka düzeyleri ve sosyal uyum becerileri üzerindeki etkisini incelemek ve duygusal zeka ile sosyal uyum arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Ayrıca bu değişkenlerin cinsiyet, yaş, engellilik süresi, engel nedeni ve rekreasyonel aktivite türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığı ile duygusal zekanın sosyal uyumu yordama düzeyi araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ilindeki spor kulüplerinde yer alan bedensel engelli bireyler ile engelli dernekleri ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı engelli merkezlerine üye bedensel engelli bireyler oluşturmuştur. Örneklem, kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan 236 bedensel engelli bireyden oluşmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Uyum Ölçeği ve Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zeka Ölçeği ile toplanmıştır. Veriler IBM SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Ölçeklerin güvenirliği Cronbach Alpha katsayısı ile, normallik ise Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle non-parametrik testler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile, grup karşılaştırmaları Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri ile, yordama düzeyi ise basit doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Anlamlılık düzeyi p < .05 olarak kabul edilmiştir. Bulgulara göre bedensel engelli bireylerin sosyal uyum düzeyleri yüksek, duygusal zeka düzeyleri ise ortalamanın üzerindedir. Duygusal zeka ile sosyal uyum arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizine göre duygusal zeka, sosyal uyumun anlamlı bir yordayıcısıdır ve toplam varyansın %36,6'sını açıklamaktadır. Cinsiyet değişkenine göre kadın bedensel engelli bireylerin puanları erkeklerden daha yüksektir. Yaş ilerledikçe duygusal zeka düzeyinin azaldığı belirlenmiştir. Rekreasyonel aktivite türü sosyal uyumu etkilemiş, duygusal zekada ise anlamlı farklılık bulunmamıştır. Sonuç olarak, duygusal zekanın sosyal uyum üzerinde önemli bir etkisi olduğu belirlenmiş ve rekreasyonel aktivitelerin sosyal yaşama katılımı destekleyebileceği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of participation in recreational activities on the emotional intelligence levels and social adjustment skills of individuals with physical disabilities and to determine the relationship between emotional intelligence and social adjustment. In addition, whether these variables differ according to gender, age, duration of disability, cause of disability, and type of recreational activity, as well as the predictive level of emotional intelligence on social adjustment, were investigated. The population of the study consisted of individuals with physical disabilities who were members of sports clubs in Istanbul, disability associations, and disability centers affiliated with the Istanbul Metropolitan Municipality. The sample consisted of 236 individuals with physical disabilities who were reached through convenience sampling. Data were collected using a Personal Information Form prepared by the researcher, the Social Adjustment Scale, and the Revised Schutte Emotional Intelligence Scale. The data were analyzed using IBM SPSS 25.0 software. The reliability of the scales was assessed using Cronbach's alpha coefficient, and normality was tested using the Shapiro–Wilk test. Since the data were not normally distributed, non-parametric statistical methods were used. Relationships between variables were examined using Spearman correlation analysis, group comparisons were conducted using the Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis H tests, and predictive analysis was performed using simple linear regression. The level of significance was set at p < .05. According to the findings, individuals with physical disabilities had high levels of social adjustment and above-average levels of emotional intelligence. A positive and significant relationship was found between emotional intelligence and social adjustment. According to the regression analysis, emotional intelligence was a significant predictor of social adjustment and explained 36.6% of the total variance. Female individuals with physical disabilities had higher scores than males. Emotional intelligence levels decreased with increasing age. Recreational activity type affected social adjustment, while no significant difference was found in emotional intelligence. In conclusion, it was determined that emotional intelligence has an important effect on social adjustment and that recreational activities may support participation in social life.
Benzer Tezler
- Hafif düzey zihinsel engelli bireylerin yaptıkları rekreatif amaçlı spor etkinliklerinin yaşam kalitesine etkisi
The effect of recreative sports activities performed by individuals with mildly mentally retarded on quality of life
MERYEM VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporGiresun ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEKİN HAMDİ BAŞKAN
- İşitme özel gereksinimli bireylerin yaptıkları rekreatif etkinliklerin yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi, Giresun ili örneği
Investigation of the effect of recreative activities performed by individuals with hearing special needs on quality of life, the case of Gi̇resun province
TUĞÇE VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporGiresun ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEKİN HAMDİ BAŞKAN
- Özel gereksinimli bireylerde terapötik rekreasyon etkinliklerinin temel motor beceriler üzerine etkisi
The effect of therapeutic recreation activities on basic motor skills in individuals with special NEEDS
RABİA ÖZCAN KAYACI
Doktora
Türkçe
2022
SporManisa Celal Bayar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TAŞ
PROF. DR. PINAR GÜZEL GÜRBÜZ
- Omuz bölgesinde geçici fiziksel yetersizliği olan bireylere uygulanacak rekreatif faaliyetlerin yaşam kalitelerine ve tedavi sürecine etkisi
The effect of recreative activities to be applied to individuals with temporary physical deficiency on the life quality and the treatment process in the shoulder area
MUHAMMED HANZALE TERLEMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiRekreasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK EROĞLU KOLAYİŞ
- Şifa bahçeleri tasarımı ve uygulamalarının özel eğitim kurumları örneğinde değerlendirilmesi
Evaluation of healing garden design and applications in the example of special educational institutions
EDANUR DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Peyzaj MimarlığıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT DENİZ