Savaşın sinematik gösterisi: Kadın ve çocuk üzerine göstergebilimsel analizi
The cinematic spectacle of war: A semiotic analysis of women and children
- Tez No: 1025222
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İHSAN EKEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yeni Medya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Yeni Medya ve İletişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Savaş, insanlık tarihinin en yıkıcı olgularından biri olarak yalnızca politik ve tarihsel boyutlarıyla değil, bireyler ve toplumlar üzerindeki derin psikolojik etkileriyle de dikkat çekmektedir. Sinemada savaşın temsili, bir hikâye anlatımının ötesinde, toplumsal hafızayı şekillendiren güçlü bir propaganda ve ikna aracıdır. Bu bağlamda, Nazi Almanyası döneminde Joseph Goebbels'in yürüttüğü propaganda faaliyetleri, görsel anlatının kitleleri yönlendirmedeki etkisini çarpıcı biçimde ortaya koymuştur. Goebbels'in görsel anlatının kitleler üzerindeki ikna gücünü sistemli biçimde kullandığı bilinmektedir (Jowett & O'Donnell, 2018); bu bağlamda sinema, ideolojik ve politik söylemler açısından belirleyici bir araç olarak öne çıkmaktadır. Dolayısıyla, modern sinemada savaşın ve soykırımların temsili, yalnızca sanatsal bir ifade biçimi değil, aynı zamanda ideolojik inşa, propaganda karşıtı söylem üretme ve toplumsal travmaları görünür kılma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Bosna Savaşı'nın kadınlar ve çocuklar üzerindeki etkilerinin sinemada nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, Quo Vadis, Aida? (2020) ve Grbavica: The Land of My Dreams (2006) filmleri, Roland Barthes ve ve Ferdinand de Saussure'nin göstergebilimsel yaklaşımı temel alınarak analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları, her iki filmin de kadın ve çocuk karakterler üzerinden savaşın yıkıcı sonuçlarını yalnızca bireysel hikâyeler bağlamında değil, aynı zamanda kolektif bellek ve toplumsal yüzleşme süreçleri çerçevesinde ele aldığını göstermektedir. Quo Vadis, Aida? Srebrenitsa soykırımının tanığı bir kadın karakter üzerinden savaşın çaresizliğini ve uluslararası kurumların yetersizliğini görünür kılarken, Grbavica savaş sonrasında kadınların ve çocukların yaşadığı kimlik, travma ve aidiyet sorunlarını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, her iki film de savaşın yalnızca tarihsel bir olgu olmadığını, aynı zamanda toplumsal bellekte derin izler bırakan bir travma olduğunu vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
War, as one of the most devastating phenomena in human history, draws attention not only with its political and historical dimensions but also with its profound psychological impacts on individuals and societies. The representation of war in cinema goes beyond mere storytelling and serves as a powerful tool of propaganda and persuasion that shapes collective memory. In this context, the propaganda activities led by Joseph Goebbels during Nazi Germany strikingly demonstrated the influence of visual narratives in directing the masses. Goebbels is known to have systematically exploited the persuasive power of visual narrative over the masses (Jowett & O'Donnell, 2018); in this regard, cinema emerges as a decisive instrument in terms of ideological and political discourse. Therefore, the representation of wars and genocides in modern cinema is not only an artistic form of expression but also carries the potential for ideological construction, the production of counter-propaganda discourses, and the visualization of collective trauma. The aim of this study is to reveal how the Bosnian War and its impacts on women and children are represented in cinema. For this purpose, Quo Vadis, Aida? (2020) and Grbavica: The Land of My Dreams (2006) were analyzed within the framework of Roland Barthes and Ferdinand de Saussure semiotic approach. The findings of the study indicate that both films portray the destructive consequences of war through women and children not only as individual stories but also within the broader context of collective memory and processes of social confrontation. Quo Vadis, Aida? reveals the despair of war and the inadequacy of international institutions through the perspective of a female witness to the Srebrenica genocide, while Grbavica focuses on the post-war struggles of women and children with issues of identity, trauma, and belonging. In this regard, both films emphasize that war is not merely a historical phenomenon but also a lasting trauma deeply embedded in collective memory.
Benzer Tezler
- Kadın öğretmenler ve sendikal katılım; Eğitim-Sen örneği
Woman teachers and participation in unions; Example of Eğitim-Sen
HÜLYA TÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara ÜniversitesiYaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP AYHAN
- Seyircilerin ve düzenleyenlerin gözüyle çevrim içi film festivalleri: Dönüş(emey)en tanımlamalar, olanaklar ve sınırlılıklar
Online film festivals: An investigation into festival experience through the perspectives of audiences and programmers
YUNUS ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ECE VİTRİNEL
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Halit Refiğ sinemasında kadın (1960/61-2000)
Women in Halit Refiğ cinema (1960/61-2000)
BİLGE EMİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTULUŞ KAYALI
- Fassbinder'in üç filminde kadınlar, imkânsız aşklar ve iktidar
Women, impossible loves and power in Fassbinder's three films
SELAMİ İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sahne ve Görüntü SanatlarıAkdeniz ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE UÇAR İLBUĞA