The effect of the depreciation of the Turkish Lira on exports and its reflection on economic growth
Türk Lirasının değer kaybının ihracat üzerindeki etkisi ve ekonomik büyümeye yansıması
- Tez No: 1025266
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERDEM KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Ekonomi, Econometrics, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Türk-Alman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye ekonomisinde 2015-2024 yılları arasında döviz kuru dinamikleri, ihracat performansı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, özellikle 2020 sonrası uygulanan ve“Rekabetçi Kur”hipotezine dayanan yüksek değer kaybı politikasının, hedeflenen ihracat artışını ve ihracata dayalı büyümeyi sağlayıp sağlamadığını test etmektir. Çalışmada, endojenite sorununu aşmak için Araç Değişkenli (IV/2SLS) Panel Veri analizi kullanılmıştır. Analiz,“Konvansiyonel Dönem”(2015-2019) ve“Yüksek Volatilite Dönemi”(2020-2024) olmak üzere iki yapısal kırılma dönemine ayrılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, 2020 sonrasında döviz kuru ile ihracat hacmi arasındaki klasik aktarım mekanizmasının koptuğunu göstermektedir. Almanya ekonomisi ile yapılan karşılaştırmalı“karşı-olgusal”(counterfactual) analiz, bu kopuşun küresel konjonktürden değil, Türkiye'ye özgü makro-finansal belirsizlikten ve kur oynaklığından kaynaklandığını kanıtlamaktadır. Ayrıca, büyüme regresyonları, bu dönemde kaydedilen ihracat artışlarının, yüksek ithal girdi bağımlılığı nedeniyle ekonomik büyümeye istatistiksel olarak anlamlı bir katkı sağlamadığını ortaya koymuştur. Tezin en çarpıcı bulgularından biri ise sermaye tahsisindeki bozulmadır. Negatif reel faiz ve yüksek enflasyon ortamında, finansal kaynakların üretken sanayi yatırımları yerine spekülatif varlıklara yöneldiği, yani bir“Sermayenin Üretimden Kaçışı”(Flight from Production) sürecinin yaşandığı tespit edilmiştir. Konut ve otomotiv piyasalarındaki olağan dışı fiyatlamalar, sermayenin üretimden uzaklaşarak“rant”odaklı varlıklara sığındığının en somut göstergeleri olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, fiyat istikrarı ve kurumsal öngörülebilirlik sağlanmadan, yalnızca nominal kur ayarlamalarıyla sürdürülebilir bir ihracat artışının ve yapısal dönüşümün mümkün olmadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis empirically investigates the relationship between exchange rate dynamics, export performance, and economic growth in the Turkish economy over the period 2015–2024. The primary objective is to test whether the high-depreciation policy implemented post-2020, grounded in the“Competitive Exchange Rate”hypothesis, succeeded in generating the targeted export boom and export-led economic growth. The study employs an Instrumental Variables (IV/2SLS) Panel Data methodology to address endogeneity. The analysis is conducted by explicitly modeling the structural break between the“Conventional Period”(2015–2019) and the“High-Volatility Period”(2020–2024). The findings indicate that the traditional transmission mechanism between the exchange rate and export volumes effectively collapsed in the post-2020 period. A comparative counterfactual analysis with Germany demonstrates that this decoupling was not driven by global conjectures but rather by country-specific macro-financial uncertainty and exchange rate volatility. Furthermore, growth regressions reveal that the export increases recorded during this period did not make a statistically significant contribution to economic growth due to high import dependency. One of the most striking findings of the thesis is the massive capital misallocation. The study documents a phenomenon characterized as“Flight from Production,”where financial resources fled from productive industrial investments toward speculative assets under negative real interest rates. The surge in housing and automotive markets serves as the primary indicator of this trend, confirming that capital was diverted away from value-added generation. Consequently, this study concludes that sustainable export growth and structural transformation cannot be achieved solely through nominal exchange rate adjustments without ensuring price stability and institutional predictability.
Benzer Tezler
- The effect of real exchange rate changes on the trade balance
Reel kur değişimlerinin dış ticaret dengesine etkisi
SİNEM KUTLU
- Alanya'da yabancılara konut satışının artmasının bölge konut sektörüne etkisi: Nitel bir araştırma
The effect of increased housing sales to foreigners in Alanya on the regional housing sector: A qualitative research
BERNA YILDIZ
- The importance of external shocks and global monetary conditions for a small-open economy
Dışsal şokların ve küresel parasal koşulların küçük-açık bir ekonomi için önemi
GÜLNİHAL TÜZÜN
- The effectiveness of foreign exchange intervention during the Taper Tantrum: Turkish case
Taper asabiyetinde döviz müdahalelerinin etkinliği: Türkiye örneği
SAVAŞ TURGUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN CÖMERT
- The impact of change in foreign ownership on stock prices: Evidence from Borsa Istanbul
Yabancı yatırımcı oranındaki değişimin hisse fiyatları üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul örneği
ÖMER ABDURRAHMAN DEMİRCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Ekonometriİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL BURÇ ÜLENGİN
