Mimarlık öğrencilerinin mesleki stres düzeyleri üzerindeki etkisi: mimarlık eğitim ortamı üzerine bir vaka çalışması
The impact of nature on architecture students' occupational stress levels: a case study of the architectural learning environment
- Tez No: 1025390
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF TATAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Biofilik tasarım, Biophilic design
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bina Bilgisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, mimarlık stüdyosu ortamlarında doğanın etkisi ile öğrencilerin algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkiyi, stüdyo temelli mimarlık eğitimindeki mesleki stres bağlamında incelemektedir. Çalışma, mimarlık öğrencilerinin uzun stüdyo saatleri, yoğun teslim süreçleri, eleştiri temelli öğrenme, jüri ve teslim baskısı ile günlük toparlanma fırsatlarının sınırlı olması nedeniyle yüksek düzeyde stüdyo ilişkili mesleki stres yaşayabildiği düşüncesinden hareket etmektedir. Doğa, dikkat restorasyonu ve stres toparlanması açısından geniş biçimde tartışılmış olsa da, kampüs sürdürülebilirliği yaklaşımları çoğunlukla altyapı ve politika düzeyine odaklanmakta; öğrencilerin doğayı gördüğü, ulaştığı, algıladığı ve kullandığı gündelik mekânsal koşulları yeterince açıklamamaktadır. Bu nedenle çalışma, bu koşulları görsel, mekânsal, malzeme ve duyusal doğa bağlantılarını içeren biyofilik ilkeler çerçevesinde ele almaktadır. Karşılaştırmalı vaka çalışması, Endonezya'daki tropikal bir kampüs olan Kampüs A ile Türkiye'deki Eskişehir Teknik Üniversitesi (ESTÜ) arasında yürütülmüştür. Doğa ilişkili mekânsal koşullar, Doğa Sentaksı göstergeleri olan Doğaya Görünürlük, Geçirgenlik ve Doğa Düğümlerine Erişilebilirlik ile ölçülmüştür. Bu ölçümler; PSS-10, doğanın algılanan etkisi, algılanan mekânsal deneyim, açık/doğa ilişkili mekân kullanım sıklığı ve stüdyo bağlamına ilişkin değişkenlerle karşılaştırılmıştır. Bulgular, Kampüs A'nın daha yüksek Doğaya Görünürlük, doğanın algılanan etkisi ve algılanan mekânsal deneyim değerlerine, ayrıca daha düşük PSS-10 puanlarına sahip olduğunu göstermektedir. ESTÜ'de ise yakın avlular nedeniyle Geçirgenlik ve Doğa Düğümlerine Erişilebilirlik değerleri daha yüksektir. Ancak bu yakınlık, daha düşük algılanan stres ya da daha güçlü mekânsal deneyimle örtüşmemiştir. Sonuç olarak, görünür doğa ve doğa ilişkili mekânların tekrarlı kullanımı, yalnızca yakınlığa kıyasla daha düşük algılanan stres örüntüleriyle daha açık biçimde ilişkilidir.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between the impact of nature in architecture studio environments and students' perceived stress within the broader context of studio- related occupational stress. It responds to the concern that architecture students often face long studio hours, intensive deadlines, critique-based learning, jury and submission pressure, and limited opportunities for daily recovery. Although nature has been widely discussed through attention restoration and stress recovery perspectives, campus sustainability frameworks often emphasize infrastructure and policy rather than the everyday spatial conditions through which students see, reach, perceive, and use nature. Therefore, this study frames these conditions through biophilic principles, including visual, spatial, material, and sensory connections with nature. A comparative case study was conducted between a tropical campus in Indonesia, referred to as Campus A, and Eskişehir Technical University (ESTÜ) in Türkiye. Nature- related spatial conditions were measured using Nature Syntax indicators: Visibility-to- Nature, Permeability, and Node-to-Nature Reachability. These measurements were compared with questionnaire data, including PSS-10, perceived impact of nature, perceived spatial experience, outdoor/nature-space use frequency, and studio-related contextual variables. The findings show that Campus A had higher Visibility-to-Nature, higher perceived impact of nature, stronger perceived spatial experience, and lower PSS- 10 scores than ESTÜ. ESTÜ showed higher Permeability and Node-to-Nature Reachability because nearby nature nodes, especially courtyards, were spatially closer. However, this proximity did not correspond with lower perceived stress or stronger spatial experience. Overall, visible nature and repeated use of nature-related spaces were more clearly associated with lower perceived stress than proximity alone, suggesting that the impact of nature should be understood as a lived spatial condition shaped by visibility, comfort, usability, and daily restorative routines.
Benzer Tezler
- Traditional vernacular houses in Anatolia: The question of evaluative criteria
Anadolu geleneksel yöresel konut mimarlığında değerlendirme ölçütleri sorunu
OKAN ÜSTÜNKÖK
Doktora
İngilizce
1987
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNÜL TANKUT
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMEN
- Geleneksel Beypazarı konutlarında baş odanın günümüz ihtiyaçlarını karşılayacak düzende donatılması
The Redecoration of the“Baş Oda”in Beypazarı traditional houses according to our today's needs
AYNUR ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
MimarlıkGazi ÜniversitesiBina Bilgisi (mimari Tasarım) Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER HACIBALOĞLU
- Öğretim dalı dersliği yönteminin ortaöğretim kuruluşlarında uygulanması ve sınıf dersliği yöntemi ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MEHMET SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMAN
- Sosyal değişim sürecinde konut planları farklılaşması-Konya örneği
The Changes of the types of house-plans in accordance with the social changes“Konya being the Sample”
İBRAHİM BAKIR