Lise öğretmenlerinin adil olmayan davranışları ve bu davranışların öğrenciler üzerindeki etkileri
Unfair behaviors of high school teachers and the effects of these behaviors on students
- Tez No: 1025440
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DEMET ZAFER GÜNEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Adalet, örgütsel adalet, öğretmen adaleti, sınıf içi adalet, Justice, organizational justice, teacher justice, classroom justice
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, lise öğretmenlerinin adil olmayan davranışlarını ve bu adil olmayan davranışların öğrencilerin üzerinde yaratmış olduğu etkiyi tespit etmektir. Bu araştırma nitel bir araştırmadır ve fenomenoloji yöntemiyle oluşturulmuştur. Araştırmada çalışma grubu ölçüt örnekleme ve maksimum çeşitlilik teknikleri ile belirlenmiştir. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılı içerisinde İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan 18-21 yaş arası öğrenciler oluşturmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak görüşme tekniği kullanılmıştır ve 18-21 yaş arası 42 öğrenci ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme sırasında yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış, görüşme formundaki sorular ve sondaj sorular öğrencilere yöneltilmiştir. Elde edilen verilen içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Yapılan araştırmanın bulguları, öğretmenlerin“öğrenci kayırma”,“eşit söz hakkı vermeme”,“tutarsız ölçme”gibi adil olmayan davranışlar gerçekleştirdiğini göstermektedir. Ödül-ceza mekanizmalarında objektif ölçütlerden ve tekniklerden yararlanılmadığı saptanırken, eğitim ortamı içerisindeki etkileşimde öğretmenlerin adaletsiz bir iletişim dili kullandıkları ve bazı öğrencilere aşağılayıcı sözler dahi sarf ettikleri tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin adil olmayan bu davranış ve tutumlarının, öğrencilerin iç dünyalarında ciddi bir şekilde değersizlik, hayal kırıklığı, öfke gibi duygulara sebebiyet verdiği, kendi arkadaşlarıyla olan etkileşimlerinde ise kutuplaşma ve çatışmaların yanında olumlu anlamda bir akran dayanışmasını da ortaya çıkardığı görülmüştür. Yapılan araştırmanın sonucunda, eğitim-öğretim ortamlarının içerisinde algılanan adil olmayan davranışların öğrencilerin akademik ilgilerini direkt olarak aşağıya çektiği, motivasyon bozukluğuna ve öğrenci başarısının azalmasına sebebiyet verdiği saptanmıştır. Adil olmayan davranış ve tutumlar karşısında bazı öğrencilerin etiketlenme ve otorite korkusu yaşadıkları ve bu korkudan ötürü çoğunlukla ses çıkarmamayı ve adil olmayan davranışı kabullenmeyi seçtikleri anlaşılmıştır. Tüm bu bulgular ve sonuçlardan dolayı eğitim-öğretim ortamlarında yaşanan adaletsizliklerin engellenebilmesi adına öğretmenlere hizmet içi eğitimlerin uygulanması gerekliliği belirlenmiştir. Eğitimde ölçme ve değerlendirme alanındaki tutarsızlıkları ve önyargıların derecesini de düşürebilmek adına eğitim-öğretim ortamlarında rubrik kullanımının bir sınıf kuralı olarak ele alınması gerekliliği ortaya konmuştur. Ayrıca öğrencilerin adil olmayan davranışlar karşısında etiketlenme ya da otorite korkusu yaşamadan kendi kimliklerini de koruyarak haklarının peşinden gidebilmelerine destek verebilmek adına, eğitim ortamları içerisinde anonim dönüt noktalarının oluşturulması tavsiye edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to identify high school teachers' unfair behaviors and the impact these behaviors have on students. This study is a qualitative study and was conducted using the phenomenological research method. The study group was determined using criterion sampling and maximum diversity techniques. The study group consists of students aged 18–21 attending schools in the European side of Istanbul during the 2024–2025 academic year. The data collection method used was interviews, and interviews were conducted with 42 students aged 18–21. A semi-structured interview form was used during the interviews, and the questions in the form, along with follow-up questions, were posed to the students. The data obtained were analyzed using content analysis. The findings of the study indicate that teachers engage in unfair behaviors such as“favoritism,”“denying equal speaking rights,”and“inconsistent assessment.”It was determined that objective criteria and techniques were not utilized in reward-punishment mechanisms, and it was found that teachers used an unfair communication style in classroom interactions and even used derogatory language toward some students. Furthermore, it has been observed that these unfair behaviors and attitudes on the part of teachers cause serious feelings of worthlessness, disappointment, and anger within students, while in their interactions with peers, they give rise not only to polarization and conflict but also to positive peer solidarity. The results of the study revealed that perceived unfair behaviors within educational settings directly diminish students' academic interest, leading to a lack of motivation and a decline in student achievement. It was understood that some students experience the fear of being labeled and the fear of authority in the face of unfair behaviors and attitudes, and due to this fear, they often choose to remain silent and accept the unfair behavior. Based on all these findings and results, it was determined that in-service training for teachers is necessary to prevent injustices occurring in educational settings. To reduce inconsistencies and the degree of bias in the field of assessment and evaluation in education, it has been established that the use of rubrics should be adopted as a classroom rule within educational settings. In addition, it has been recommended that anonymous feedback channels be established within educational settings to support students in asserting their rights while protecting their own identities, without fear of being labeled or of authority, when faced with unfair behavior.
Benzer Tezler
- Türk eğitim sistemi içerisinde özel dershanelerin yeri, gelişmesi ve fonksiyonları (Aydın Körfez Dershaneleri örneğinde)
Başlık çevirisi yok
TURAN ÖZTÜRK
- Orta öğretimde öğrenci ve velilerin öğretmenlerden beklentileri (Ankara Yenimahalle Mustafa Kemal Lisesi'nde bir inceleme)
Başlık çevirisi yok
CEMAL CANPOLAT
- Lise 9. sınıflarda iletişimsel dil öğretiminin sınıf içi uygulamalarda kullanımı üzerine bir durum çalışması
A case study on implementation of communicative language teaching in 9th grades
TUNCAY ARDIÇ
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHÇET ORAL
- An examination of the impact of an online professional development program on language teachers' cognition and teaching practices
Çevrimiçi bir mesleki gelişim programının İngilizce öğretmenlerinin bilişi ve sınıf uygulamaları üzerine etkisinin incelenmesi
BEHİCE CEYDA SONGÜL
Doktora
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER DELİALİOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞRI ÖZKÖSE BIYIK