Rekreasyonel dayanıklılık sporcularında sodyum bikarbonat tüketiminin yüksek şiddetli uzun süreli egzersiz performansına etkisi
The effect of sodium bicarbonate consumption on high-intensity long-term exercise performance in recreational endurance athletes
- Tez No: 1025458
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN HÜSREV TURNAGÖL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Spor, Nutrition and Dietetics, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, karbonhidrattan zengin öğünle birlikte alınan akut sodyum bikarbonatın saha koşullarında rekreasyonel kadın koşucularda 10 km koşu performansı üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmaya 21 sağlıklı kadın koşucu (33,6±4,6 yıl; maksimal oksijen tüketimi: 48,6±2,0 mL/kg/dk) dahil edilmiştir. Katılımcılar, rastgele, çift kör, çapraz tasarımda 1,5 g/kg karbonhidrat içeren öğün ile birlikte 0,3 g/kg sodyum bikarbonat (SB) ya da plasebo (PLA) (0,03 g/kg NaCl) tüketmiştir. Takviye alımını takiben 90 dk sonra saha koşullarında iki ayrı 10 km zamana karşı denemeyi aynı adet döngüsünün foliküler fazında (6-12.günler) tamamlamıştır. Kan pH'ı, HCO₃⁻ ve laktat düzeyleri egzersiz öncesinde ve sonrasında 1, 3, 5 ve 7 dk'larda değerlendirilmiştir. Takviye sonrası gastrointestinal semptomlar (GİS) kaydedilmiştir. SB koşulunda dinlenik durumda ve egzersiz sonrası 1.,3.,5.ve 7. dk'larda kan pH'ı (Dinlenik: SB: 7,47±0,03; PLA: 7,42±0,04; p<0,001) ve HCO₃⁻ düzeylerinin (Dinlenik: SB: 27,7±1,4; PLA: 22,2±1,5 mmol/L; p<0,001) daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Egzersiz sonrası kan laktat düzeylerinin SB koşulunda daha yüksek seyrettiği gözlenmiştir (p<0,05). SB koşulunun koşu süresini iyileştirdiği (SB: 3046,1±208,7 sn; PLA: 3078,4±206,8 sn; p=0,011) ve bu farklılığın 3. km'den itibaren belirginleştiği saptanmıştır. SB koşulunda GİS minimal düzeyde seyretmiş; sadece ishal skorlarının hafif düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,019). Sonuç olarak, 1,5 g/kg karbonhidrat içeren öğünle birlikte akut olarak 0,3 g/kg SB alımının yalnızca minimal düzeyde GİS'e yol açtığı; kadın koşucularda tamponlama kapasitesini artırarak 10 km koşu performansını geliştirmede etkili edilebilir bir strateji olduğu ilk kez ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This study tested the hypothesis that acute sodium bicarbonate supplementation, co-ingested with a carbohydrate-rich meal, improves 10 km running performance in recreational female runners in a field-based setting. Twenty-one healthy women (33.6±4.6 years; maximal oxygen uptake: 48.6±2.0 mL/kg/min) completed two 10 km outdoor track running time trial following ingestion of either 0.3 g/kg of sodium bicarbonate (SB) or placebo (PLA, 0.03 g/kg of NaCl) along with a standardized 1.5 g/kg of carbohydrate-rich meal 90 minutes before exercise during the same follicular phase of the menstrual cycle, in a randomized, double-blind, crossover design. Blood pH, HCO₃⁻ and lactate were measured before and 1, 3, 5 and 7 minutes after exercise, and performance time was recorded at regular intervals. Gastrointestinal symptoms (GIS) were recorded after SB and PLA ingestion. Blood pH (7.47±0.03 vs. 7.42±0.04, p<0.001) and HCO₃⁻ (27.7±1.4 vs. 22.2±1.5 mmol·L⁻¹, p<0.001) were higher at rest and remained higher at 1st, 3rd, 5th and 7th minutes post-exercise following SB ingestion. Blood lactate concentrations were higher at all post-exercise time points following SB ingestion compared with PLA (p<0.05). Total running time improved after SB ingestion compared with PLA (3046.1±208.7 s vs. 3078.4±206.8 s; p=0.011), with differences becoming evident from the 3-km point onward. GIS was minimal after SB ingestion, with slightly higher diarrhoea scores observed (p=0.019). In conclusion, to our knowledge, this is the first study to demonstrate that acute ingestion of 0.3 g/kg SB co-ingested with 1.5 g/kg of carbohydrate-rich meal improves 10-km running performance with only minimal GIS in recreational female runners, representing an effective strategy.
Benzer Tezler
- Farklı Tip egzersizlerin quadriceps ve hamstring kaslarının izokinetik kuvveti üzerine etkisi
The effects of various exercise TYPES on isokinetic strength of quadriceps and hamstring muscles
BEKİR TOKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
SporSelçuk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALPASLAN GÖRÜCÜ
- Rekreasyonel sporcularda akut olarak alınan pancar suyu ve kafeinli kahvenin aerobik ve anaerobik performans üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the acute effects of beetroot juice and caffeinated coffee on aerobic and anaerobic performance in recreational athletes
MÜGE ÖZYURT
Doktora
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖZDE ARITICI ÇOLAK
PROF. DR. MURAT BAŞ
- Dayanıklılık sporuyla uğraşan yetişkin bireylerin sporcu beslenmesi bilgi düzeylerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi
Determination of athlete nutrition knowledge level and quality of life of adult individuals engaged in endurance sports
DİLARA SAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikYakın Doğu ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADİLE ÖNİZ ÖZGÖREN
- Hız tabanlı squat egzersizinin farklı dinlenme sürelerindeki post aktivasyon performans artışına etkisi
The effect of different rest periods in velocity-based squat exercise on post-activation performance enhancement
EMRE BOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporTrakya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA SAĞIROĞLU
- Rüzgar sörfçülerinde denge, kuvvet parametreleri ve bilişsel düzeyleri: Profesyonel ve rekreasyonel katılımcılar üzerine bir inceleme
Balance, strength parameters and cognitive levels in wind surfers: An investigation on professional and recreational participants
SEDAT YURTSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporEge ÜniversitesiHareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOLGA AKŞİT