Kripto varlıkların hukuki statüsü ve miras hukuku bağlamında değerlendirilmesi
The legal status of crypto-assets and their evaluation in the context of inheritance law
- Tez No: 1025556
- Danışmanlar: PROF. DR. ERKAN KÜÇÜKGÜNGÖR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, kripto varlıkların Türk özel hukuku bakımından hukuki statüsü ile miras hukuku bağlamındaki sonuçları incelenmiştir. Çalışmanın temel problemi, kripto varlıkların mevcut hukuk düzeninde açık bir düzenlemeye tabi olmaması ve bu nedenle hukuki niteliklerinin belirsizliğidir. Kripto varlıkların fiziksel varlıktan yoksun olması, merkezi bir otoriteye bağlı olmaması ve yalnızca kriptografik anahtarlar aracılığıyla kontrol edilebilmesi, bu varlıkların mevcut hukuk kategorilerine yerleştirilmesini güçleştirmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde kripto varlıkların teknik altyapısı ele alınmıştır. Bu kapsamda dağıtık defter ve blokzincir teknolojilerinin işleyişi, merkeziyetsizlik, mutabakat ve değiştirilemezlik gibi temel kavramlar açıklanmış; ayrıca coin, token ve NFT gibi kripto varlık türleri ile bunların muhafaza ve transferine ilişkin cüzdan sistemleri incelenmiştir. İkinci bölümde kripto varlıkların Türk hukukundaki statüsü değerlendirilmiştir. Eşya hukuku bakımından yapılan incelemede, kripto varlıkların ekonomik değer taşıdığı ve üzerinde hâkimiyet kurulabildiği kabul edilmekle birlikte, cismanî varlık taşımamaları nedeniyle eşya olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle mülkiyet ve zilyetlik gibi aynî hak hükümlerinin doğrudan uygulanamayacağı ortaya konulmuştur. Ayrıca kripto varlıkların para veya sermaye piyasası aracı olarak kabul edilip edilemeyeceği tartışılmış ve mevzuattaki düzenlemeler doğrultusunda bunların para olmadığı, sermaye piyasası aracı olarak kabulünün ise henüz mümkün olmadığı, bu doğrultuda kripto varlıkların gayri maddi varlık niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Üçüncü bölümde ise kripto varlıkların miras hukuku bakımından değerlendirilmesi yapılmıştır. Kripto varlıkların malvarlığı değeri olarak terekeye dahil edilip edilemeyeceği ve mirasçılara intikalinin nasıl gerçekleşeceği, özellikle özel anahtarın kontrolü ve cüzdan türleri çerçevesinde ele alınmıştır. Bu bağlamda tez, kripto varlıkların mevcut hukuk sistemi içinde doğrudan klasik kategorilere dahil edilemediğini, ancak kripto varlıkların büyük bölümünün ekonomik değer taşıyan malvarlığı unsurları olarak değerlendirilmesi gerektiğini; ekonomik değer taşıyan kripto varlıkların ise malvarlığı değeri olarak terekeye dâhil edilebileceğini ancak mevzuatta bu konuda bir düzenleme yapılmasının gerekliliğini; ayrıca kripto varlıkların terekeye dâhil edilmesinin, intikal bakımından çeşitli sorunlar doğuracağını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the legal status of crypto-assets under Turkish private law and their consequences within the context of inheritance law are examined. The main problem of the study is that crypto-assets are not subject to an explicit regulation in the current legal system, and that therefore, their legal nature remains uncertain. The fact that crypto-assets lack corporeality, are not tied to a central authority, and can only be controlled through cryptographic keys makes it difficult to place these assets into existing legal categories. In the first part of the study, the technical infrastructure of crypto-assets is addressed. In this context, the functioning of distributed ledger and blockchain technologies, and fundamental concepts such as decentralization, consensus, and immutability, are explained; furthermore, types of crypto-assets such as coins, tokens, and NFTs, along with the wallet systems related to their custody and transfer, are examined. In the second part, the status of crypto-assets under Turkish law is evaluated. In the examination conducted in terms of property law, although it is accepted that crypto-assets possess economic value and that dominion can be exercised over them, it is concluded that they cannot be characterized as things due to their lack of corporeality. For this reason, it has been demonstrated that provisions of rights in rem, such as ownership and possession, cannot be directly applied. Furthermore, whether crypto-assets can be accepted as currency or capital market instruments has been discussed, and in line with the regulations in the legislation, it has been stated that they are not currency, that their qualification as capital market instruments is not yet possible, and that accordingly, crypto-assets are in the nature of intangible assets. In the third part, an evaluation of crypto-assets under inheritance law is conducted. Whether crypto-assets can be included in the estate as patrimonial value and how their transmission to the heirs will occur are addressed, especially within the framework of the control of the private key and wallet types. In this context, the thesis demonstrates that crypto-assets cannot be directly included into classical categories within the current legal system, but that the majority of crypto-assets should be evaluated as patrimonial elements bearing economic value; that crypto-assets bearing economic value, on the other hand, can be included in the estate as a patrimonial value, but that there is a necessity for a regulation to be made in the legislation regarding this matter; and furthermore, that the inclusion of crypto-assets in the estate will give rise to various problems in terms of transmission.
Benzer Tezler
- Teknolojik gelişmeler kapsamında kripto varlıklar ve Türk özel hukuku açısından değerlendirilmesi
Crypto assets within the scope of technological developments and their evaluation in terms of Turkish private law
YUNUS UTKU ORANCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR CAN GÖKSOY
- Kripto varlıkların medeni hukuk bağlamında incelenmesi
Examination of cyrpto assets according to civil law
SILA SAYGIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hukukİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiHukuk Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR ÇAĞLAYAN AKSOY
- Milletlerarası özel hukukta kripto varlıklara ilişkin hak sahipliği uyuşmazlıklarına uygulanacak hukuk
The law applicable to ownership disputes relating to crypto assets in private international law
DİDEM EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hukukİstanbul ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ELİF ULUSU
- Kripto varlık olarak NFT'lerin vergilendirilmesi üzerine değerlendirme
Evaluation on taxation of NFTs as crypto assets
SENEM ÇELİK
- Sermaye piyasalarında kripto varlıkların hukuki ve idari düzenlemeleri
Legal and administrative regulations of crypto assets in capital markets
ATAKAN ÖZTÜRK