From Gezi to Sarachane: A comparative analysis of protest movements in contemporary Turkey
Gezi'den Saraçhane'ye: Modern Türkiye'de protesto hareketlerinin karşılaştırmalı analizi
- Tez No: 1025566
- Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ BAŞKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, International Relations, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Gezi Parkı, Gezi Park
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, modern Türkiye'nin iki önemli protesto hareketini karşılaştırmalı olarak incelemektedir: 2013 Gezi Parkı ayaklanması ve 2025 Saraçhane gösterileri. Çalışma, her iki hareketin motivasyonlarını, örgütsel yapılarını, katılımcı demografisini, kültürel repertuarlarını ve siyasi etkilerini karşılaştırmakta; bu karşılaştırmanın yirmi yılı aşkın AKP iktidarı sürecinde sivil toplumun ve siyasi muhalefetin nasıl dönüştüğüne ilişkin ne gibi bulgular ortaya koyduğunu ele almaktadır. Tez, iki protesto arasındaki farklılıkların yapısal nitelik taşıdığını öne sürmekte ve Türkiye'nin siyasi sahnesinin 2013'teki kısmen özgür hibrit demokrasiden 2025'e gelindiğinde rekabetçi otoriter bir yapıya nasıl sistematik biçimde dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Gezi protestoları sendikalar, bağımsız medya, meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları gibi sivil toplum altyapısının etnik, ideolojik ve kültürel sınırları aşan geniş koalisyonel mobilizasyonu sürdürebilecek ölçüde hâlâ işlevsel olduğu bir dönemde patlak verdi. Saraçhane ise tam tersine, kasıtlı bir sivil toplum tasfiyesinin, medya ele geçirmesinin, yargının siyasallaştırılmasının ve toplumsal kutuplaşmanın şekillendirdiği çok daha kısıtlayıcı bir ortamda ortaya çıktı. Sonuç olarak daha az çeşitli, daha az birleşik ve daha az dirençli toplumsal hareket doğdu.
Özet (Çeviri)
This thesis presents a comparative analysis of two landmark protest movements in contemporary Turkey: the Gezi Park uprising of 2013 and the Saraçhane demonstrations of 2025. The study examines how the motivations, organisational structures, participant demographics, cultural repertoires, and political impacts of the two movements compare, and what this comparison reveals about the evolution of civil society and political dissent under more than two decades of AKP rule. The thesis claims the differences between the two protests are structural, showing how Turkey's political scene changed systematically, from a partially free hybrid democracy in 2013 to a competitive authoritarian setup by 2025. Gezi erupted at a moment when civil society infrastructure — trade unions, independent media, professional associations, and NGOs — was still sufficiently intact to sustain broad coalitional mobilisation across ethnic, ideological, and cultural lines. Saraçhane, by contrast, emerged in a dramatically more constrained environment, shaped by a decade of deliberate civil society dismantlement, media capture, judicial politicisation, and social polarisation. The result was a a less diverse, less unified, less resistant and a volatile social movement.
Benzer Tezler
- Ready, set, remix: layers of resistance in Turkey's digital everyday through remix videos
Türkiye'nin dijital gündelik yaşamında remiks videolar üzerinden direnişin katmanları
İREM NUR TOPÇU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiSabancı ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞECAN TERZİOĞLU
- From a local protest to an anti-government mass movement: A discursive analysis of Gezi Park protests
Yerel bir protestodan hükûmet karşıtı bir kitlesel harekete: Gezi Parkı protestolarının söylemsel analizi
CAHİDE ZEYNEP ENGİNAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Sosyolojiİstanbul Şehir ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT YEGEN
- Sokaktan mezuniyete: Gezi Parkı dili ve görselleri üzerine söylem çalışması
From streets to graduation: Discourse analysis for Gezi Park language and visuals
AYÇA KENT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İletişim Bilimleriİstanbul Bilgi ÜniversitesiMedya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ITIR ERHART
- Gezi Parkı olaylarının Türk basınında işlenişi ve içerik analizi (29 Mayıs-20 Haziran 2013)tarihleri arası
The attitude and approach of Turkish media towards Gezi protests and content analysis (from May 29th to June 20th 2013)
YILDIRIM TOZKOPARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Siyasal BilimlerTurgut Özal ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARKHAD ALİMUKHAMEDOV