Meme kanseri tanılı kadınlarda sağlık anksiyetesi ile tamamlayıcı ve alternatif tıp yaklaşımları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between health anxiety and complementary and alternative medicine approaches among women diagnosed with breast cancer
- Tez No: 1025604
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYGÜL KISSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Anksiyete, Geleneksel tıp, Tamamlayıcı Tıp, Tamamlayıcı Tedavi, Halk Sağlığı Hemşireliği, Tamamlayıcı tedaviler, Breast Cancer, Anxiety, Traditional Medicine, Complementary Medicine, Complementary Therapy, Public Health Nursing, Community healt nursing, Complementary therapies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı meme kanseri tanılı kadınlarda sağlık anksiyetesi düzeyi ile Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp (TAT) yaklaşımları arasındaki ilişkiyi ve sağlık anksiyetesinin TAT yaklaşımlarını yordama durumunu incelemektir. Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı niteliktedir. Araştırmanın evrenini 15 Ocak–31 Temmuz 2025 tarihleri arasında bir ildeki iki kamu hastanesinde ayaktan veya yatarak izlenen, 18 yaş ve üzeri ve en az bir yıldır meme kanseri tanısıyla takip edilen kadın hastalar oluşturmuştur. Minimum örneklem büyüklüğü G*Power (Ver. 3.1.9.7) programı kullanılarak 112 kişi olarak hesaplanmıştır. Araştırma, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden ardışık örnekleme yöntemi kullanılarak, çalışma ölçütlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 135 kadın ile tamamlanmıştır. Veriler“Kişisel Bilgi Formu, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ve Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Yaklaşımları Ölçeği”ile toplanmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 27.0 programında analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma ile sunulmuştur. Verilerin analizinde Bağımsız Örneklem t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal–Wallis testi, Pearson ve Spearman korelasyon analizleri ile çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Meme kanseri tanılı kadınların yaş ortalaması 54.83±10.85 yıl olup, %28.9'u daha önce TAT kullanmış, %41.5'i ise gelecekte TAT kullanmayı düşündüğünü belirtmiştir. TAT ile ilgili en sık bilgi kaynakları arkadaş (%53.8) ve aile (%30.8) olup, sağlık çalışanlarından bilgi alma oranı %5.1 olarak saptanmıştır. Dua etme, namaz kılma ve komşu ziyareti en sık kullanılan uygulamalar iken, reiki, hipnoz, meditasyon ve akupunktur gibi yöntemlerin kullanımının düşük olduğu belirlenmiştir. Sağlık Anksiyetesi Ölçeği puan ortalaması 19.57±10.48, TAT Yaklaşımları Ölçeği puan ortalaması ise 14.41±8.24 olarak bulunmuştur. Sağlık anksiyetesi eğitim durumu, gelir düzeyi, sigara kullanımı, tedavi türü ve gelecekte TAT kullanma düşüncesine göre anlamlı farklılık gösterirken (p<0.05), TAT puanı tedavi türü, önceki TAT kullanımı ve gelecekte TAT kullanma düşüncesine göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Sağlık anksiyetesi ile TAT toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (r=0.145, p=0.095). Sağlık anksiyetesinin TAT kullanımını anlamlı düzeyde yordamadığı belirlenmiştir. Regresyon analizinde TAT puanının yalnızca radyoterapi alma durumu tarafından anlamlı olarak yordandığı belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada sağlık anksiyetesi ile TAT toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamış ve sağlık anksiyetesinin TAT toplam puanını anlamlı düzeyde yordamadığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda, meme kanserli kadınlarda TAT kullanımının sağlık anksiyetesi dışındaki kültürel, sosyal ve klinik değişkenlerle birlikte ele alındığı araştırmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine the relationship between health anxiety and Complementary and Alternative Medicine (CAM) approaches among women diagnosed with breast cancer and to determine whether health anxiety predicts the use of CAM approaches. Method: This descriptive, cross-sectional, and correlational study was conducted with women aged 18 years and older who had been followed for at least one year with a diagnosis of breast cancer in the inpatient and outpatient clinics of two public hospitals in a province between January 15 and July 31, 2025. The minimum sample size was calculated as 112 participants using G*Power (Version 3.1.9.7). The study was completed with 135 women who met the study eligibility criteria and agreed to participate, using consecutive sampling, a non-probability sampling method. Data were collected using the Personal Information Form, the Health Anxiety Scale, and the Complementary and Alternative Medicine Scale (CAM Scale). Data were analyzed using IBM SPSS Statistics Version 27.0. Descriptive statistics were presented as frequencies, percentages, means, and standard deviations. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal–Wallis test, Pearson and Spearman correlation analyses, and multiple linear regression analysis were performed. Statistical significance was set at p < 0.05. Results: The mean age of the participants was 54.83 ± 10.85 years. Of the women, 28.9% had previously used CAM, while 41.5% reported considering CAM use in the future. Friends (53.8%) and family members (30.8%) were the most common sources of CAM-related information, whereas only 5.1% obtained information from healthcare professionals. Prayer, performing salah (Islamic prayer), and visiting neighbors were the most frequently practiced approaches, whereas Reiki, hypnosis, meditation, and acupuncture were rarely used. The mean Health Anxiety Scale score was 19.57 ± 10.48, and the mean CAM Scale score was 14.41 ± 8.24. Health anxiety differed significantly according to educational level, income, smoking status, treatment modality, and intention to use CAM in the future (p < 0.05). CAM Scale scores differed significantly according to treatment modality, previous CAM use, and future intention to use CAM (p < 0.05). No significant association was found between health anxiety and the total CAM Scale score (r = 0.145, p = 0.095), and health anxiety did not significantly predict CAM use. Multiple regression analysis showed that receiving radiotherapy was the only significant predictor of CAM Scale scores (p < 0.05). Conclusion: In this study, no significant relationship was found between health anxiety and the total CAM score, and health anxiety was not found to be a significant predictor of the total CAM score. Accordingly, further research is needed to examine CAM use among women with breast cancer in relation to cultural, social, and clinical variables beyond health anxiety.
Benzer Tezler
- Meme kanseri tanısı alan kadınlarda anksiyete,depresyon ve cinsel yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of anxiety, depression and sexual life quality in women with diagnosis of breast cancer
EMEL GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEN ALTAY
- Meme kanseri tanısı almış kadınlarda anksiyete ve hastalık algısının belirlenmesi
Determination of anxiety and disease perception in women diognosed with breast cancer
PINHAR ÇETİNBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık EğitimiLokman Hekim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ŞENTÜRK ERENEL
- Meme kanseri hastalarının ruhsal durum, sosyal destek ve yaşanılan zorluklar yönünden ayrıntılı incelenmesi
Detailed examination of breast cancer patients in terms of mental status,social support and difficulties experienced
SEVİNÇ OLGUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN AKSOY
- Meme kanseri olan kadınlarda sağlık okuryazarlığının anksiyete üzerine etkisi
The effect of health literacy on anxiety in women with breast cancer
EDANUR EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİstanbul Kent ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEHER YURT
- Meme kanseri tanılı hastalarda hastalık algısı, anksiyete, depresyon ve eş uyumu ilişkisi: Kontrollü bir çalışma
The relationship between illness perception,anxiety,depression and marital adjustment in patients with breast cancer: A controlled study
BUSE ALAMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERYAL ÇELİKEL