Zeytinli (edremit-balıkesir) deresi havzası'nda çok kriterli karar verme (ÇKKK) ve lojistik regresyon (LR) modelleriyle taşkın duyarlılık analizi
Flood susceptibility analysis in the zeytinli (edremit-balikesir) river basin using multi-criteria decision-making (MCDM) and logistic regression (LR) models
- Tez No: 1025645
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TOPRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Jeodezi ve Fotogrametri, Geography, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Balıkesir ili Edremit ilçesinde yer alan yaklaşık 136,99 km² yüzölçümüne sahip Zeytinli Deresi Havzası'nın taşkın duyarlılığını Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı bir yaklaşımla analiz ederek, uzman görüşüne dayalı öznel bir yöntem olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile veri güdümlü nesnel bir istatistiksel model olan Lojistik Regresyon (LR) yöntemlerinin performanslarını karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Analiz sürecinde yükselti, eğim, profil eğriliği, drenaj yoğunluğu, akarsuya uzaklık, Topoğrafik Nemlilik İndeksi (TWI), yıllık ortalama yağış, arazi kullanımı ve yerleşmeye uzaklık gibi parametreler dikkate alınmıştır.Alıcı İşletim Karakteristiği (ROC) eğrisi analizi sonuçlarına göre, LR modeli 0,996 (%99,6) AUC değeri ile mükemmele yakın bir başarı sergileyerek havzanın %4,3'ünü yüksek ve çok yüksek riskli olarak tanımlarken; AHP yöntemi 1,000 AUC değeri ile daha ihtiyatlı ve kapsayıcı (overestimation) bir perspektif sunarak havzanın %30,24'unu yüksek ve çok yüksek duyarlılık sınıfına dahil etmiştir. Araştırma sonucunda, LR modelinin sahanın morfolojik ve hidrolojik gerçekliğiyle, özellikle Akçay ve Zeytinli mahallelerinin alüvyal düzlüklerde çok daha kusursuz bir mekânsal uyum yakaladığı tespit edilmiş; elde edilen bulguların taşkın yatağı tampon bölgelerinin belirlenmesi, imar planlamaları, kentsel dönüşüm stratejileri ve erken uyarı sistemlerinin kurulumu gibi afet yönetimi süreçlerinde karar vericiler için kritik bir bilimsel altlık teşkil ettiği ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the flood susceptibility of the Zeytinli Creek Basin located in the Edremit district of Balıkesir province and covering an area of approximately 136.99 km2 using a Geographic Information Systems (GIS)-based approach, and to compare the performances of the Analytic Hierarchy Process (AHP), a subjective expert-based method, and Logistic Regression (LR), a data-driven objective statistical model. During the analysis process, parameters such as elevation, slope, profile curvature, drainage density, distance to river, Topographic Wetness Index (TWI), average annual rainfall, land use, and distance to settlements were taken into consideration. According to the results of the Receiver Operating Characteristic (ROC) curve analysis, the LR model demonstrated near-perfect success with an AUC value of 0.996 (99.6%), classifying 4.3% of the basin as high and very high risk; meanwhile, the AHP method provided a more cautious and inclusive (overestimation) perspective with an AUC value of 1.000, incorporating 30.24% of the basin into the high and very high susceptibility classes. As a result of the research, it was determined that the LR model achieved a much more flawless spatial correlation with the morphological and hydrological reality of the field, particularly on the alluvial plains of the Akçay and Zeytinli neighborhoods. Furthermore, it is demonstrated that the findings constitute a critical scientific baseline for decision-makers in disaster management processes, such as the delineation of floodplain buffer zones, zoning plans, urban transformation strategies, and the establishment of early warning systems.
Benzer Tezler
- Budama ve yapraktan gübrelemenin Edremit yağlık zeytin çeşidine meyve verim ve kalitesine etkileri üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA TAN
- Edremit ve Zeytinli Çayı havzalarının (Balıkesir) ekolojik koşullara göre arazi kullanım kabiliyet sınıflandırması
Land use capability classification according to ecological conditions in Edremit and Zeytinli Creek basins (Balıkesir)
MELİKE DURAK
- Edremit (Balıkesir) yöresi zeytin bahçelerindeki Heteroptera faunasının kışlak tuzaklarla belirlenmesi üzerinde araştırmalar
Investigations on determination of Heteroptera fauna of olive orchards in Edremit (Balıkesir) province by hibernation traps
TUBA ÖNCÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
BiyolojiBalıkesir ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR TEZCAN
YRD. DOÇ. DR. SAKİN VURAL VARLI