Tip-2 diyabet hastalarının kronotipinin gece yeme sendromu, açlık kan glukozu ve HbA1c ile ilişkisinin incelenmesi
Association between chronotype and night eating syndrome, fasting blood glucose, and HbA1c in type 2 diabetes mellitus
- Tez No: 1025644
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL SARIKAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Diyabet, kronotip, gece yeme sendromu, HbA1c, krononütrisyon, Diabetes, chronotype, night eating syndrome, HbA1c, chrononutrition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tip 2 diabetes mellitus (T2DM) yönetiminde glisemik kontrolün sağlanmasında yalnızca farmakolojik tedaviler değil, biyolojik ritim ve beslenme zamanlaması da önemli rol oynamaktadır. Sirkadiyen sistemin bireysel yansıması olan kronotip ve buna bağlı gelişebilen gece yeme davranışı, metabolik süreçlerin zamanlamasını etkileyerek glisemik kontrol üzerinde belirleyici olabilir. Bu çalışmada, T2DM hastalarında kronotip ve gece yeme davranışının açlık kan glukozu ve HbA1c düzeyleri ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel ve gözlemsel çalışma, Mart–Ağustos 2024 tarihleri arasında Alanya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğinde yürütülmüştür. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri 150 T2DM hastasına Sabahçıl-Akşamcıl Anketi ve Gece Yeme Anketi yüz yüze uygulanmıştır. Açlık kan glukozu, HbA1c ve beden kitle indeksi (BKİ) kaydedilmiştir. İstatistiksel analizlerde Spearman korelasyon analizi ve kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %61.3'ü akşamcıl kronotipte olup, %52.7'sinde olası gece yeme sendromu saptanmıştır. Kronotip ile HbA1c düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.001). Akşamcıl bireylerde HbA1c değerleri sabahçıl ve ara tiplere göre anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Bu ilişkinin, gece yeme davranışı kontrol edildiğinde de devam ettiği görülmüştür. Ayrıca gece yeme davranışının HbA1c üzerinde bağımsız bir etkisi olduğu belirlenmiştir (p=0.002). Korelasyon analizinde kronotip puanı ile gece yeme davranışı arasında güçlü negatif ilişki (r=-0.822), gece yeme davranışı ile HbA1c arasında pozitif ilişki (r=0.648) saptanmıştır. Gece yeme davranışı olan bireylerde açlık kan glukozu, HbA1c ve BKİ değerleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Akşamcıl kronotip ve gece yeme davranışı, T2DM hastalarında kötü glisemik kontrol ile ilişkili olup, birbirinden bağımsız risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır. Bu bulgular, beslenme zamanlaması ve sirkadiyen ritmin diyabet yönetiminde dikkate alınması gereken modifiye edilebilir önemli hedefler olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: In the management of type 2 diabetes mellitus (T2DM), biological rhythms and meal timing, in addition to pharmacological treatment, play an important role in glycemic control. Chronotype, reflecting the circadian system, and associated night eating behavior may affect metabolic processes and glycemic regulation. This study aimed to investigate the associations of chronotype and night eating behavior with fasting blood glucose and HbA1c levels in patients with T2DM. Materials and Methods: This cross-sectional observational study was conducted between March and August 2024 at the Family Medicine outpatient clinic of Alanya Training and Research Hospital. A total of 150 patients aged ≥18 years with T2DM were included. The Morningness–Eveningness Questionnaire and Night Eating Questionnaire were administered face-to-face. Fasting blood glucose, HbA1c, and body mass index (BMI) were recorded. Statistical analyses included Spearman correlation analysis and analysis of covariance (ANCOVA). Findings: Among participants, 61.3% had an evening chronotype and 52.7% had possible night eating syndrome. A significant association was found between chronotype and HbA1c levels (p<0.001), with higher HbA1c values in individuals with an evening chronotype than in those with morning or intermediate chronotypes. This association remained significant after adjustment for night eating behavior. Night eating behavior also had an independent effect on HbA1c levels (p=0.002). Correlation analysis showed a strong negative association between chronotype score and night eating behavior (r=-0.822) and a positive association between night eating behavior and HbA1c levels (r=0.648). Individuals with night eating syndrome had significantly higher fasting blood glucose, HbA1c, and BMI values than those without the syndrome (p<0.001). Results: Evening chronotype and night eating behavior are associated with poor glycemic control in patients with T2DM and appear to be independent risk factors. Meal timing and circadian rhythm may represent modifiable targets for diabetes management.
Benzer Tezler
- Tip-2 diyabetli bireylerin kronotipinin, beslenme durumu, fiziksel aktivite ve kan glukozu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between chronotype, nutritional status, physical activity and blood glucose in individuals with type-2 diabetes
NURGÜL DURUKAN ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KÖSELER BEYAZ
- Beslenme ve Diyet Polikliniğine başvuran Tip 2 Diyabetes mellituslu bireylerin duygu düzenleme güçlüğü ve kronotiplerinin makro mikro besin öğeleri alımı ve diyabet algı ve uyumlarıyla ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of difficulties in emotion regulation and chronotypes of individuals with Type 2 Diabetus mellitus who applied to the Nutrition and Diet Polyclinic with macro micro nutritional items and diabetes perception and adaptations
ÖZGE ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE ARSLAN
- Tip 2 diyabet hastalarının umutsuzluk düzeyleri ile özbakım gücü ilişkisi
The relationship between the level of hopelessness ans selfcare agency among type 2 diabetic patients
EMEL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HemşirelikMarmara ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ECEVİT ALPAR
- Tip 2 diyabet hastalarının alternatif tedavi tercihlerinin; olumlu ve/veya olumsuz etkilerinin araştırılması
Effectiveness of complementary and alternative medicine in patients wi̇th TYPE 2 diabetes
DUYGU İLKE YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
- Tip 2 diyabet hastalarının hastalıklarıyla ilgili bilgi, tutum düzeyleri ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of the level of knowledge and attitudes of patients with TYPE 2 diabetes regarding their diseases and related factors
BURCU AYDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSakarya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÇETİN EKERBİÇER