İklim değişikliğinin Ege Bölgesi'nde bağcılığa olası etkileri
Potential effects of climate change on viticulture in the Aegean Region
- Tez No: 1025650
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIZ GÜNEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Fiziki coğrafya, Physical geography
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, iklim değişikliğinin Ege Bölgesi'nde bağcılık üzerindeki olası etkilerinin mekânsal ve zamansal olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda meteoroloji istasyonlarının 1964–2023 dönemine ait verileri ile HadGEM2-ES küresel iklim modelinin RCP4.5 ve RCP8.5 senaryolarına ait verileri kullanılmıştır. Model verileri, çalışmada 1971–2000 referans dönem, 2026–2055 yakın gelecek, 2056–2085 uzak gelecek ve 2026–2085 uzun dönem olarak ele alınmıştır. Bu veriler kullanılarak bağcılık araştırmalarında yaygın kullanılan biyoklimatik indeksler ve fenolojik evre analizleri uygulanmış, üzüm çeşitlerinin dağılışı Etkili Sıcaklık Toplamı (EST) gereksinimlerine göre belirlenmiştir. Bulgulara göre, Ege Bölgesi'nde bağ alanlarını etkileyen iklim koşullarının gelecekte önemli ölçüde değişeceği öngörülmektedir. Isı birikimine dayalı indeksler, bölge genelinde sıcaklık koşullarının artacağını, buna bağlı olarak kıyı ve ova kesimlerinde ısı stresinin güçlenirken yüksek rakımlı iç kesimlerin bağcılık açısından daha uygun hale geleceğini göstermektedir. Minimum sıcaklığa dayalı analizler, serin gece karakterinin zayıflayacağını, buna bağlı olarak üzüm kalitesinin olumsuz etkilenebileceğini ve RCP8.5 senaryosunun uzak gelecek döneminde Denizli, Güney ve Uşak çevresinde ilkbahar don riskinin devam edebileceğini ortaya koymuştur. Kuraklık analizleri, özellikle kıyı ve ova kesimlerinde su stresinin artacağını gösterirken, sıcaklık ve yağış koşullarındaki değişime bağlı olarak mantari hastalık riskinin iç kesimlere doğru yayılabileceğine işaret etmektedir. Diğer yandan bölgenin güneşlenme süresi bakımından bağcılık için gerekli optimum eşiklerin üzerinde olacağı öngörülmektedir. Fenolojik analizler, filizlenme, çiçeklenme ve olgunlaşma dönemlerinin referans döneme göre daha erkene kayacağını ortaya koymuştur. Buna bağlı olarak üzüm gelişim sürecinin gelecekte daha sıcak koşullar altında gerçekleşeceği ve olgunlaşma döneminin öne çekileceği öngörülmektedir. Üzüm çeşitlerinin iklimsel uygunluk analizlerinde yüksek sıcaklık isteğine sahip çeşitlerin yayılış alanlarının genişlediği, buna karşılık düşük sıcaklık gereksinimi bulunan çeşitlerin uygunluk alanlarının daraldığı belirlenmiştir. Bileşik İndeks sonuçları ise bağcılık açısından belirlenen iklimsel eşiklerin birlikte sağlandığı optimum yılların oranının kıyı ve alçak kesimlerde azalabileceğini, yüksek rakımlı iç kesimlerde ise daha yüksek kalabileceğini göstermektedir. Genel olarak araştırma bulguları, iklim değişikliğinin Ege Bölgesi bağcılığında yetiştiricilik alanları, çeşit seçimi ve uyum stratejileri açısından belirleyici mekânsal farklılıklar oluşturacağını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to assess the potential spatial and temporal impacts of climate change on viticulture in the Aegean Region. To this end, meteorological station data for the period 1964–2023 and projections from the HadGEM2-ES global climate model under the RCP4.5 and RCP8.5 scenarios were used. The model data were analyzed for the following periods: the 1971–2000 reference period, the 2026–2055 near-future period, the 2056–2085 far-future period, and the 2026–2085 long-term period. Using these data, bioclimatic indices commonly applied in viticultural research and phenological stage analyses were employed. In addition, the potential distribution of grape cultivars was determined according to their Effective Heat Summation (EHS) requirements. The findings indicated that the climatic conditions affecting vineyards in the Aegean Region are projected to change considerably in the future. Heat accumulation-based indices showed that thermal conditions are expected to increase across the region, intensifying heat stress in coastal and lowland areas, while high-elevation inland areas may become more suitable for viticulture. Minimum-temperature-based analyses revealed that cool-night conditions are expected to weaken, potentially adversely affecting grape quality. They also showed that spring frost risk may persist around Denizli, Güney, and Uşak in the far-future period under the RCP8.5 scenario. Drought analyses indicated that water stress is likely to increase, particularly in coastal and lowland areas, while changes in temperature and precipitation may cause the risk of fungal diseases to extend towards inland areas. Furthermore, sunshine duration throughout the region is projected to remain above the minimum threshold required for viticulture. Phenological analyses showed that budburst, flowering, and ripening are projected to occur earlier than during the reference period. Accordingly, grapevine development is expected to take place under warmer conditions, and the ripening period is projected to shift to earlier dates. Climatic suitability analyses of grape cultivars indicated that the suitable growing areas of cultivars with high heat requirements may expand, whereas those of cultivars with lower heat requirements may contract. The Composite Index results showed that the proportion of years in which the climatic thresholds specified for viticultural suitability are simultaneously met may decrease in coastal and low-lying areas but remain higher in high-elevation inland areas. Overall, the findings demonstrated that climate change is likely to create significant spatial differences across the Aegean Region in terms of suitable vineyard locations, cultivar selection, and adaptation strategies.
Benzer Tezler
- İklim değişikliğinin su kaynakları üzerine olası etkisinde Devlet Su İşleri'nin rolü
The role of State Hydraulic Works in the possible effect of climate change on water resources
ŞAHİN USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RENAN TUNALIOĞLU
- Potential impacts of climate change on wind energy resources in Türkiye
İklim değişikliğinin Türkiye rüzgar enerji kaynağına olası etkileri
İREM IŞIK ÇETİN
Doktora
İngilizce
2023
EnerjiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiYer Sistem Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL YÜCEL
DOÇ. DR. İZZET ARI
- Water security index for four neighbour cities in the Aegean region incorporating future challenges
Ege Bölgesi'ndeki dört komşu il için su güvenliği endeksi: Bölgenin güncel durumu ve gelecek senaryolarının etkilerinin değerlendirilmesi
DENİZ MARANGOZ
- Türkiye'de süt sığırcılığı çiftliklerinde iklim değişikliğine uyum ve azaltım kapasitesinin belirlenmesi ve geliştirilmesi
Determination and development of climate change adaptation and mitigation capacity in dairy farms in Türkiye
ABDÜSSAMET AYDIN
- Trend analysis of climate extreme indices for Turkey
Türkiye'de iklim uç olayları indislerinin tarihsel değişimi
BERNA DÜNDAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Meteorolojiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER LÜTFİ ŞEN