Afazili ve sağlıklı bireylerde morfolojik işlemleme ile ilişkili beyin ağlarının fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme kullanılarak incelenmesi
Investigation of brain networks associated with morphological processing in individuals with aphasia and healthy controls using functional magnetic resonance imaging
- Tez No: 1025668
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TALAT BULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Önceki çalışmalar sol İnferior Frontal Girus (İFG) bölgesini morfolojik işlemlemeyle ilişkilendirmiştir. Ayrıca afazili bireylerle sağlıklı bireylerin karşılaştırıldığı araştırmalarda iki grup arasında dil işlemleme ile ilişkili beyin aktivasyonu bakımından farklılıklar gözlenmiştir. Mevcut çalışmada ise afazili bireylerle sağlıklı bireyler, gramatik işlemleme kapsamında değerlendirilen morfolojik işlemleme becerisi sırasında ortaya çıkan beyin aktivasyonu bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışma 4'ü kadın 8'i erkek olmak üzere farklı afazi tiplerinden 12 afazili, daha önce nörolojik bir hastalık geçmişi bulunmadığını beyan eden 3'ü kadın 9'u erkek toplamda 12 sağlıklı katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında farklı ek türlerine sahip (monomorfemik, çekim eki, türetim eki) sözcük listeleri oluşturulmuş, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRG) çalışması sırasında katılımcılardan bu sözcükleri içlerinden okumaları istenmiştir. fMRG çalışmasına ek olarak katılımcıların bilişsel becerilerinin ölçümü amacıyla Standardize Mini Mental Test, Sayı Dizisi Testi ve Renkli Raven Progresif Matrisler Testi gibi bilişsel testler kullanılmıştır. Ayrıca afazili gruptaki bireylerin dil performansını değerlendirmek amacıyla bu gruba ek olarak Afazi Dil Değerlendirme Testi uygulanmıştır. Demografik bilgiler ve bilişsel testlere ilişkin veri analizi Jamovi programında gerçekleştirilmiş, fMRG analizi için MATLAB üzerinde SPM12 yazılımı kullanılmıştır. Bulgular; kontrol grubunda afazi grubuna kıyasla başta çekimsel morfoloji olmak üzere morfolojik işlemleme ile ilgili olarak sol İFG bölgesinde anlamlı aktivasyon gözlendiğini göstermiştir. Bu durum afazili bireylerde morfolojik işlemleme becerisinin etkilendiğine işaret etmektedir. Bununla beraber afazili bireyler kontrol grubuna kıyasla sağ İFG bölgesinde morfolojik işlemleme bakımından anlamlı bir aktivasyon farkı sergilememiştir. Bu bulgu, sağ İFG'nin afazideki telafi edici rolünü sorgular niteliktedir. Mevcut bulgular, Türkçede morfolojik işlemlemenin afazide etkilenebileceğini ve bu sürecin özellikle sol İFG aktivasyonu bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Previous studies associated the left Inferior Frontal Gyrus (IFG) with morphological processing. Furthermore, research comparing individuals with aphasia and healthy individuals has reported differential brain activation patterns between the two groups with respect to language processing. The present study compared individuals with aphasia and healthy controls in terms of brain activation during morphological processing. The study was conducted with 12 participants with aphasia representing various aphasia types (4 females, 8 males) and 12 healthy participants with no self-reported history of neurological disease (3 females, 9 males). Within the scope of the research, word lists comprising items with different morphological structures (monomorphemic, inflected, and derived words) were constructed, and participants were instructed to read these words silently during functional magnetic resonance imaging (fMRI) acquisition. In addition to the fMRI procedure, behavioral assessments including the Standardized Mini-Mental State Examination, the Digit Span Test, and Raven's Coloured Progressive Matrices were administered to measure participants' cognitive abilities. Furthermore, the Aphasia Language Assessment Test was additionally administered to the aphasia group to evaluate their language performance. Data analysis of demographic information and cognitive tests was performed using the Jamovi software, while SPM12 software running on MATLAB was used for the fMRI analysis. The findings revealed that, in comparison to the aphasia group, the control group exhibited significant activation in the left IFG for morphological processing, particularly inflectional morphology. This pattern suggests that morphological processing may be affected in individuals with aphasia. Additionally, morphological processing did not yield a significant difference in right IFG activation between the aphasia group and the control group — a finding that calls into question the putative compensatory role of the right IFG in aphasia. The present findings indicate that morphological processing in Turkish may be affected in aphasia and that this process should be evaluated particularly in relation to left IFG activation.
Benzer Tezler
- Afazili hastalarda komputerize tomografi ile lezyon lokalizasyonu ve afazı tipi ilişkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA BAKAR
- Konya ili sulu ve kuru koşullardaki tarım işletmelerinde işgücü, döner sermaye ve traktör güçlerine göre optimal işletme büyüklüğün tespiti
Determination of optimal farm size due to labour current asset and tractor power in irrigated and rainfed farms in Konya province
F. FÜSUN TATLIDİL
