Çağdaş sanatta travma sonrası beden manipülasyonları
Post-traumatic body manipulations in contemporary art
- Tez No: 1025693
- Danışmanlar: PROF. DR. REFA EMRALİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Heykel Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Zaman içinde diğer canlılar gibi evrimi halen devam eden insan, devinim hâlinde sürekli bir oluşum ve dönüşüm süreci içerisindedir. Bu durum, onun dış etkenlere maruz kalmasını da beraberinde getirir. Zamansallık içinde varlığına temas eden her şey ya onun bir parçasına dönüşür ya da üzerinde iz bırakan bir etki yaratır. Yaşamın başladığı ilk andan itibaren bireyin karşılaştığı deneyimler, düşünce yapısını biçimlendirir. Doğası gereği farklılıklar taşıyan ya da dış dünyaya karşı daha duyarlı olan birey, bu etkileri yaratım sürecine dahil eder. Üretilen çalışmaların arka planında, bireyin yaşam deneyimlerinin kendini ifade ettiği bir yapı ortaya çıkar. Bu doğrultuda, içselleştirilmiş yaşam deneyimlerinin ve özellikle travmatik olayların sanat üretimi üzerindeki etkisi belirginleşir. Travma, tez bütünlüğü içerisinde bir iz sürme pratiği olarak ele alınır. Bir anın tanıklığı üzerinden gelişen yaratımlar, imgelemin dönüşümünü ve dışsallaşmasını görselleştirir. Sanatçı, yaşam boyunca zihninde biriken verileri, çoğunlukla olumsuzluk ya da ötekilik üzerinden imgesel bir düzleme taşıyarak üretime dönüştürür. Duyguların karşılığı olarak ortaya çıkan biyomorfik yapılar, antropomorfik bir anlatımla ele alınır. Bu süreçte, travmanın olumsuz yönlerini yansıtmak amacıyla biçimsel deformasyona başvurulur. Biçimdeki değişimler aracılığıyla ortaya çıkan yaratım, imgenin görünür kılınmasını sağlar. Çalışmalar eşliğinde kurulan anlatı, zihindeki olumsuz geri dönüşleri ve anı tekrarını fizikselleştirmeyi amaçlar. Tez, sanatçının yaşamıyla paralellik gösteren üretimlerini, iç dünyasını yansıtan bir bağlamda ele alırken, yaratım sürecini anlamlandırma çabası da taşır. Tez kapsamında, sanatçının yaratıcılığını şekillendiren dış etkenler ele alınmakta ve“travma”başlığı altında sınıflandırılarak incelenmektedir. Kendi iç dünyasını üretimlerine yansıtan sanatçı, ifade edemediği duygu ve düşünceleri heykel aracılığıyla görünür kılar. Ayrıca benzer üretimler gerçekleştiren sanatçıların üslup ve anlatılarıyla karşılaştırmalı bir yorum geliştirilmektedir. Bu bağlamda tez içeriği, sanat yaratımının temelinde yaşama ait bir nüansın bulunduğunu dile getirirken, yaşanan travmatik deneyimlerin bu süreci beslediği vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Human beings, existing within time, are in a continuous process of becoming and transformation through ongoing movement. This condition also entails their exposure to external influences. Everything that comes into contact with their existence within temporality either becomes a part of them or produces an effect that leaves a trace upon them. From the very first moment of life, the experiences an individual encounters shape their patterns of thought. Individuals who inherently possess certain differences or who are more sensitive to the external world incorporate these influences into their creative processes. In the background of the works produced, a structure emerges in which the individual's lived experiences find expression. In this context, the impact of internalized life experiences, particularly traumatic events, on artistic production becomes evident. Trauma is addressed within the framework of the thesis as a practice of tracing. Creations that emerge as a form of witnessing a moment visualize the transformation and externalization of imagination. The artist transforms the data accumulated throughout life into artistic production, often through negativity or otherness within the realm of imagery. Biomorphic structures that emerge as expressions of emotion are approached through an anthropomorphic narrative. In this process, formal deformation is employed in order to reflect the negative aspects of trauma. Through these formal transformations, the resulting creation enables the image to become visible. The narrative constructed alongside the works aims to materialize negative mental feedback loops and the repetition of memory. The thesis approaches the artist's productions, which run parallel to their life, within a context that reflects their inner world, while also carrying an attempt to make sense of the creative process. Within the scope of the thesis, the external factors shaping the artist's creativity are examined and classified under the heading of“trauma.”The artist, who reflects their inner world in their productions, renders emotions and thoughts that cannot be expressed verbally visible through sculpture. Furthermore, a comparative interpretation is developed by examining the styles and narratives of artists who produce similar works. In this context, the thesis argues that a nuance of life underlies art creation, and emphasizes that traumatic experiences fuel this process.
Benzer Tezler
- Solastalji olgusu ve görsel çözümlemeler
The phenomenon of solastalgia and visual analyses
BÜŞRA KURUÇAY
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarDüzce ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. DR. FERHAT ÖZGÜR
- Kent travmaları karşısında bir sanatçı tavrı olarak: Kendi kentine ağıt
The attitude of an artist against city traumas: Mourning the hometown
GÖKHAN EKEN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2015
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. NECLA RÜZGAR KAYIRAN
- In the reflection of postmemory: Migration in frame of art / extra vocabulary
Post-hafıza bağlamında sanatta göç
SEVİM SANCAKTAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Güzel SanatlarSabancı ÜniversitesiGörsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. SEYDA MURAT GERMEN
- Kıbrıs Türk toplumunda 1974 sonrası sanat pratiklerinin gelişimi ve adanın politik süreciyle tetiklenen bu gelişimin çalışmalara yansıması
The development of art practices in the Turkish Cyprus society after 1974 and the reflection of this development, trigged by the political process of the island on the artworks
DERYA ULUBATLI
Doktora
Türkçe
2024
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERMİN SAYBAŞILI