Yetişkinlerde dindarlık ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumunun sosyal medya bağımlılığı üzerindeki etkisi: Depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin aracı rolü
The effects of religiosity and gender role attitudes on social media addiction in adults: The mediating roles of depression, anxiety, and stress
- Tez No: 1025727
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GİRGİN KARDEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal medya platformları, bireylerin duygularını yönetme, kimlik oluşturma ve başkalarıyla bağlantı kurma biçimlerini değiştirmiştir. Ancak, işlevsel kullanımdan bağımlılığa geçiş, psikolojik danışmada önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu araştırma, depresyon, kaygı ve stres düzeylerini aracı faktörler olarak ele alarak, yetişkinlerde dindarlığın ve cinsiyet rolleri tutumlarının sosyal medya bağımlılığına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, İstanbul Kent Üniversitesi Etik Kurulu'nun onaylı protokolü ve kesitsel ilişkisel tarama modeli yardımıyla yapılmıştır. Çalışmaya, düzenli olarak sosyal medya kullanan 18-65 yaş arası 450 yetişkin dahil edilmiştir. Dindarlık Tutum Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde R istatistiksel yazılımında çoklu regresyon ve 5.000 yeniden örneklemeli (bootstrap) yanlılık düzeltmeli (bias-corrected) yöntemle yapısal denklem modellemesi kullanılmıştır.. Araştırma, kültürel değişkenlerin (dindarlık, cinsiyet rolleri) dijital bağımlılığının doğrudan ve dolaylı (psikolojik olarak rahatsız edici) etkisini göstermektedir. Klinik psikoloji pratiğinde, danışanların dijital bağımlılığı yalnızca davranışsal göstergelerle değil, aynı zamanda kültürel arka plan ve psikolojik semptomatolojinin bütünleşmesi bağlamında da değerlendirilmelidir. Bulgular, dini başa çıkma, cinsiyet normu baskısı ve depresif/stresli duygusal durumların sosyal medya bağımlılığının gelişimine etkileşimli olarak katkıda bulunduğunu göstermektedir. Gelecekteki araştırmalar, boylamsal tasarımlar, platforma özgü analizler ve müdahale çalışmaları kullanarak bu bulgular üzerine inşa edilebilir.
Özet (Çeviri)
Social media sites have changed the way people manage their emotions, build their own identities, and interact with each other in a big way. Modern psychology sees the change from functional use to addictive patterns as a big clinical problem. This study investigates the influence of religiosity and particular gender role perceptions on adult social media addiction, with depression, anxiety, and stress serving as mediating factors. This crosssectional relational survey was based on a protocol that the ethics board of Istanbul Kent University approved. There were 450 active social media users in the study, all between the ages of 18 and 65. The following scales were used: the Religious Attitude Scale, the Gender Role Attitudes Scale, the Depression Anxiety Stress Scale-21, and the Social Media Addiction Scale. We employed 5,000 replicated bootstrap structural equation modeling and multiple regression to analyze the data in R. This research demonstrates that cultural factors influence digital addiction both directly and indirectly via psychological symptoms. Clinicians should use a comprehensive framework when assessing clients' digital addiction; social environment, behavioral cues, and psychopathological symptoms should be considered. These results show that there is a link between religious coping, gender normative pressures, and the start of depressive and stressful emotional states when someone becomes addicted to social media. Long-term approaches, platform-specific analyses, and intervention studies can all be used to support future research.
Benzer Tezler
- Makyavelizmin toplumsal temelleri
Social basis of Machiavellianism
MEHMET BARUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
SosyolojiMersin ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP KEMERLİOĞLU
- Kur'an kurslarına devam eden kadınlar arasında dindarlık biçimleri, dini başa çıkma faaliyetleri ve psikolojik iyilik halleri
The types of devoutness among the women participating in quran courses, their religious coping activities and psychological wellbeing
HATİCE ACAR
Doktora
Türkçe
2014
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP YAPAREL
- Çalışan kadınlarda annelik ve dindarlık algısı
The perception of motherhood and religiosity for working women
RÜMEYSA ERGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEHLÜL TOKUR
- Dinî kimliğin oluşumunda çocukluk döneminin etkisi: Rol teorisi bağlamında psikolojik bir analiz
The effect of childhood on the formation of religious identity: A psychological analysis in the context of role theory
ŞERİFE ERİCEK MARAŞLIOĞLU
Doktora
Türkçe
2023
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAFFET KARTOPU