Yetişkinlerin öz yeterlilik algısı stresle baş etme becerileri ve umut düzeylerini geliştirmeye yönelik psikoeğitim programının etkililiği
The effectiveness of psychoeducation program aimed at enhancing self-efficacy, hope and coping skills in adults
- Tez No: 1025726
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI DİLA AKİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik sıkıntı, Stres-psikolojik, Stresle başetme, Psychological distress, Stress-psychological, Coping with stress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Psikoeğitim programları hem klinik hem klinik dışı ortamlarda kullanılan, etkili bir araç olmakla birlikte, psikoeğitim kapsamında sunulan kuramsal bilgiyi katılımcıların kişisel deneyimleriyle doğrudan ilişkilendirebileceği bir ortam sunan programlar konusunda literatürde önemli bir boşluk bulunmaktadır. Bu çalışma, stresle başa çıkma süreçlerine ilişkin bilgi düzeyini artırırken, stresli yaşam olayları karşısında önemli psikolojik kaynaklar olarak değerlendirilen umut ve öz yeterlilik düzeylerini iyileştirmeyi ve kuramsal bilgi ile kişisel deneyimler arasında bir köprü görevi görmeyi amaçlayan, kart oyunu temelli etkileşimli bir psikoeğitim programı olan“Aynı ama Başka”nın etkililiğini incelemektedir. Araştırma, ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel bir araştırma deseni kullanılarak yürütülmüştür. Araştırma örneklemini, yaşları 18-59 yaş arasında değişen, deney (n = 100) ve kontrol (n = 100) gruplarına dahil edilen toplam 200 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Herth Umut Ölçeği, katılımcıların algılanan öz yeterlilik düzeylerini değerlendirmek için Sayısal Derecelendirme Ölçeği ve katılımcıların stresle başa çıkma süreçlerine dair farkındalıklarını belirlemek amacıyla“Demografik Bilgi ve Stresle Başa Çıkma Farkındalığı Formu”aracılığıyla toplanmıştır. Uygulanan Karma ANOVA sonuçları; umut [F (1,198) = 173, 92], öz-yeterlilik [F (1,198) = 152,74], psikoeğitim kazanımları [F (1,198) = 218,78] ve algılanan stres [F (1,198) = 382,76] düzeylerinde deney grubunun kontrol grubuna oranla anlamlı bir gelişim sergilediğini kanıtlamaktadır. Ek olarak, Tek Yönlü ANCOVA analizleri; deney grubunun umut [η²ₚ = ,828], psikoeğitim kazanımı [η²ₚ = ,601], algılanan stres [η²ₚ = ,584] ve özyeterlilik [η²ₚ = ,542] son test puanlarında kontrol grubuna kıyasla oldukça yüksek düzeyde anlamlı bir üstünlük sağladığını göstermiştir (p < ,001). Elde edilen bulgular, psikoeğitim programının katılımcıların psikolojik kaynaklarını güçlendiren ve stresle başa çıkma süreçlerini destekleyen bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Müdahalenin anlık etkileri doğrulanmış olsa da, kalıcılığını izlemek için boylamsal çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Kontrol odağını dikkate alması, farklı odak gruplarıyla çalışmanın tekrarlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
While psychooeducation is established as an effective tool both in clinical and non clinical settings, a significant gap remains in the area regarding interactive psychoeducation programs that immediately link theoretical knowledge with participants' personal experiences. This study investigates the profound role of card game-based psychoeducation program,“Aynı ama Başka”, that is aimed at enhancing hope and self-efficacy levels as psychological resources, while increasing participants' knowledge of coping mechanisms. This study included 200 voluntary participants between the ages of 18-59, divided into experimental (n = 100) and control (n = 100) groups. Data were collected through the Perceived Stress Scale (PSS), the Herth Hope Index (HHI), a Numerical Rating Scale (NRS) to evaluate participants' perceived selfefficacy levels, and a“Demographic Information and Stress Coping Awareness form”developed to determine participants' awareness of stress coping processes. Mixed ANOVA results confirmed that the experimental group demonstrated significant improvement compared to the control group in terms of hope [F(1,198) = 173.92], self-efficacy [F(1,198) = 152.74], psychoeducational gains [F(1,198) = 218.78], and perceived stress [F(1,198) = 382.76]. One-Way ANCOVA analyses revealed that the experimental group achieved a highly significant superiority in posttest scores for hope [η²ₚ =.828], psychoeducational gains [η²ₚ =.601], perceived stress [η²ₚ =.584], and self-efficacy [η²ₚ =.542] compared to the control group (p < .001). The findings indicate that the psychoeducation program has a strengthening effect on psychological resources and supports stress-coping processes. While the program's immediate effects are proven, further research is needed to monitor the sustainability of these gains over time. In addition to this, future studies might investigate the role of participants' internal locus of control.
Benzer Tezler
- Kişilik özelliklerinden kendine güven, kararlılık ve başarı dürtüsünün sportif performansa ve geliştirilmesine etkileri
Başlık çevirisi yok
OSMAN SATİ COŞKUNTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ETHEM LEVENT
- Bireysel psikolojik danışmanın ve bazı özlük niteliklerin kürtaj öncesi durumluk kaygı düzeyine etkisi
Başlık çevirisi yok
JALE ELDELEKLİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. OYA G. ERSEREVER
- Kolej kendini anlatma ölçeği "nin üniversite öğrencilerine uyarlanması
Başlık çevirisi yok
SEVGİN ESEMENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İ. ETHEM ÖZGÜVEN