Pervâne Bey Mecmuası Sözlüğü (601-1200. şiirler)(bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Pervâne Bey Magazine Dictionary (poems 601-1200.)(contextual index and functional dictionary)
- Tez No: 1025861
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİL ALİ GIYNAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Şiir mecmuaları, Poetry magazines
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Pervâne Bey Mecmuası'nda yer alan 601-1200 numaralı şiirler esas alınarak bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük hazırlanmıştır. Klasik Türk edebiyatının önemli nazire mecmualarından biri olan Pervâne Bey Mecmuası, içerdiği zengin şiir malzemesiyle dönemin dil, edebiyat ve kültür dünyasına ışık tutmaktadır. Mecmuada yer alan şiirler, yalnızca edebî değerleri bakımından değil, aynı zamanda tarihî Türkçenin söz varlığını yansıtmaları açısından da önemli bir kaynak niteliğindedir. Araştırmada, mecmuanın 601-1200 numaralı şiirlerinde geçen kelimeler tespit edilmiş, bu kelimelerin geçtiği bağlamlar dikkate alınarak dizin oluşturulmuştur. Ardından söz varlığı unsurları işlevsel sözlük anlayışı çerçevesinde değerlendirilmiş; kelimelerin anlamları, kullanım özellikleri ve metin içindeki işlevleri belirlenmiştir. Böylece sözlük maddeleri yalnızca anlam karşılıklarıyla değil, kullanım bağlamlarıyla birlikte sunulmuştur. Çalışmanın amacı, Pervâne Bey Mecmuası'nın ilgili bölümünde yer alan söz varlığını ortaya koymak, tarihî Türkçe araştırmalarına katkı sağlamak ve klasik Türk edebiyatı metinlerinin daha doğru anlaşılmasına yardımcı olmaktır. Elde edilen veriler, mecmuanın söz varlığı bakımından zenginliğini göstermiş; Arapça ve Farsça kökenli kelimelerin yanı sıra Türkçe unsurların da önemli bir yer tuttuğunu ortaya koymuştur. Ayrıca kelimelerin bağlama göre kazandıkları anlam farklılıkları ve işlevsel kullanımları belirlenerek tarihî sözlükçülük çalışmalarına katkı sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, a contextual index and a functional dictionary were compiled based on poems numbered 601–1200 in the Pervâne Bey Mecmuası. As one of the significant anthologies of classical Turkish literature, the Pervâne Bey Anthology sheds light on the language, literature, and culture of the period through its rich collection of poetry. The poems in the anthology serve as an important source not only for their literary value but also for their reflection of the lexical inventory of historical Turkish. In this study, the words appearing in poems numbered 601–1200 of the anthology were identified, and an index was compiled by taking into account the contexts in which these words appear. Subsequently, the lexical elements were evaluated within the framework of a functional lexicon; the meanings, usage characteristics, and functions of the words within the text were determined. Thus, the dictionary entries are presented not only with their meaning equivalents but also with their usage contexts. The aim of this study is to reveal the lexical inventory found in the relevant section of the Pervâne Bey Journal, to contribute to research on historical Turkish, and to aid in a more accurate understanding of classical Turkish literary texts. The data obtained demonstrated the richness of the journal's lexical inventory; it revealed that, in addition to words of Arabic and Persian origin, Turkish elements also occupy a significant place. Furthermore, by identifying the contextual variations in meaning and the functional uses of these words, this study has contributed to the field of historical lexicography.
Benzer Tezler
- Şafit sistemi, kritik titreşim hesabı
Shaft system, clculation of vibration
ORHAN YILDIRIM İPEKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Gemi MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiGemi İnşaatı Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN DOKUMACI
- Kontrol edilebilen değişken piçli pervane kullanarak, birgeminin sevk ve makine karateristiklerinin çeşitli yöntemlerle tayini
Başlık çevirisi yok
HASAN AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Gemi MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiDeniz Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAT TAŞPINAR
- İran'da şahlığın yıkılışı ve İran İslam Cumhuriyeti
Başlık çevirisi yok
EBRAHİM PERVANEH
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN ONULDURAN
- The Image of nature in Wilfred Owen's poetry
Başlık çevirisi yok
RIZA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
1990
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. CHRİSTİNE KURUÇ