Identifying the interactions of multi-criteria in Turkish discourse segmentation
Türkçe metin bölümlemesinde çoklu kriterlerin ilişkilerinin incelenmesi
- Tez No: 116531
- Danışmanlar: DOÇ.DR. CEM BOZŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Anlamsal Bölümleme, Semantik Bilgi, Yapay Zeka, Türkçe Metin Bölümleme, Merkezleme Kuramı, Doğal Dil İşlemleme, Metin Bağlaçları. vı, Anlam bilim, Doğal dil işleme, Metin inceleme, Türkçe, Discourse Segmentation, Semantic Information, Artificial Intelligence, Turkish Discourse Segmentation, Centering Theory, Natural Language Process ing, Discourse Markers. IV, Semantics, Natural language processing, Text examination, Turkish, Artificial intelligence
- Yıl: 2001
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
öz TÜRKÇE METİN BOLUMLENMESINDE ÇOKLU KRİTERLERİN İLİŞKİLERİNİN İNCELENMESİ Yöndem, Meltem Turhan Doktora, Bilgisayar Mühendisliği Bölülü Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Cem Bozşahin Ağustos 2001, 166 sayfa Bu çalışmada, metin bölümlenmesi ve Türkçe'deki uygulanması sunulmuştur. Bölümleme yapan denekler arasında istatistiksel uyumun yüksek olduğu gözlenmiştir. Türkçe metin bölümlemede etken olabilecek etmenler incelenmiş ve karar ağaçları oluşturmak için Makina Öğrenimi teknikleri kullanılmıştır. Önemli görülen özellikler şunlardır: kelimenin ilk kullanımı, fiil zaman değişimi, zaman değişimi, yer değişimi, metin bağlaçları ve işaret öbekleridir. Bunun dışında, ilgili kelimelerin aynı bölümün içerisinde beraber görünme oranı, bölümler arasında ilgili sözcüklerin görünme oranından daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bu özellik Otomatik TürkçeMetin Bölümlenmesinin (Automatic Turkish Discourse Segmentation - ATDS) gerçekleştirilmesinde kullanılmıştır. ATDS'nin gerçekleştirilmesinde bir de metin bağlaçları kullanılmıştır. Bu projenin önemli bir yan ürünü isimler ve fiiller için oluşturulmuş Türkçe anlam bağlantılı kelimeler ağıdır. Bu ağdaki ilişkiler: isim ler için eş anlam, zıt anlam, üstanlamlık, altanlamlık, yanaşık sözcükler; fiiller için ise eş anlam, zıt anlam, altanlamlık, yanaşık sözcükler, gerektirim ve neden olmaktır. ATDS'nin gerçekleştirimi iki aşamadan oluşmuştur:. C4.5 yardımıyla en önemli parametrelerin bulunması.. otomatik bölümleme için birinci aşamadaki en başarılı 4 parametre kombi nasyonunu kullanarak yapay ağ geliştirmek. Kendi ürünümüz İngilizce için yapılmış metin bölümleme çalışmaları ile karşılaştırıldı.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT IDENTIFYING THE INTERACTIONS OF MULTI-CRITERIA IN TURKISH DISCOURSE SEGMENTATION Yöndem, Meltem Turhan Ph.D., Department of Computer Engineering Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Cem Bozşahin August 2001, 166 pages In this study, a method for discourse segmentation is introduced and applied to the Turkish language domain. This method is based on the idea that new segments start when related words do not occur frequently and discourse mark ers appear at sentence initial position. A high correlation is observed by means of statistical methods among human subjects in segmenting discourse. Decision trees for various combinations of criteria have been constructed by a Machine Learning technique. The features that seem to be important are first mention of a word, tense change, time shift, location shift, discourse markers and Centering mTheory transitions. Other than these, related words are observed to appear more frequently inside a discourse segment than across a discourse segment bound ary. This feature is used in the construction of the Automatic Turkish Discourse Segmentation (ATDS) tool together with one of the most important computable features: discourse markers. An important by-product of the project is the se- mantically related Turkish word network for nouns and verbs. Relations are synonymy, hypernymy, antonymy, meronymy and coordinated words for nouns and synonymy, antonymy, hypernymy, entailment, cause and coordinated words for verbs. Implementation of ATDS consists of two phases:. gathering information about the most important parameters with the help of C4.5.. developing a Neural Network for automatic segmentation that uses the most successful 4 combinations of the first phase. We benchmark our algorithm and compare it with the English discourse segmen tation algorithms.
Benzer Tezler
- Sosyo-ekolojik sistem olarak peyzaj değerlerinin su tabanlı ekosistemlerde irdelenmesi: Köyceğiz lagünü
Examination of landscape values as socio-ecological systems in aquatic ecosystems: The case of Koycegiz lagoon
ESRA TEKELİ
Doktora
Türkçe
2025
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA AYÇİM TÜRER BAŞKAYA
- Girişimcilik maaş desteğinin makroekonomik etkilerinin sistem dinamiği ve geometrik uzlaşık programlama yaklaşımıyla analizi
Analysis of macroeconomic effects of entrepreneurship wage subsidies using the system dynamics and geometric compromise programming approach
YUSUF ZİYA GÖVCE
Doktora
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER UYGUN
- Yorgunluk risk yönetim sistemi kapsamında Türkiye'deki bir hava yolu şirketinde analitik ağ süreci ile risk değerlendirme yaklaşımı uygulaması
A risk assessment approach application with analytic network process in a Turkish aviation company in the context of fatigue risk management system
TUĞBA DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF İLKER TOPCU
- 2030 Barcelona hedefleri çerçevesinde Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'nin eğitim performansının çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi
Analysis of the educational performance of European Union countries and Türkiye through multi-criteria decision-making methods within the framework of the 2030 Barcelona targets
EBRU GÜNDOĞAN
- Güney ege deniz trafiğinin seyir emniyeti açısından değerlendirilmesine yönelik bir yaklaşım önerisi
An approach proposal for the evaluation of navigation safety in the south aegean sea traffic
CANAN ŞENDİLMEN DANACI
Doktora
Türkçe
2025
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA KEÇECİ