Hasan b. Muhammed'in cebir risalesi ve Yahya b. Hüseyin'in reddiyesinin mukayeseli değerlendirmesi
A comparative investigation of Hasan b. Muhammad's treatise on destiny and Yahya b. Husayn's refutation
- Tez No: 117656
- Danışmanlar: DOÇ.DR. İLHAMİ GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Allah, Hasan bin Muhammed, Kelam, Reddiyeler, Risale, Yahya bin Hüseyin, İddia, İnsan, İrade, İslamiyet, God, Hasan bin Muhammed, Islamic theology, Shiism, Pamphlet, Yahya bin Hüseyin, Allegation, Human, Will, Islam
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
165 ÖZET ASLAN, İbrahim.“Hasan b. Muhammed'in Cebir Risalesi ve Yahya b. Hüseyinîn Reddiyesinin Mukayeseli Değerlendirmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Doç. Dr. İlhami GÜLER, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi; 175 sayfa. Bu tez, Hasan b: Muhammed'in Cebir Risalesi ve Yahya b. Hüseyin'in kaleme aldığı reddiyeyi mukayeseli olarak tartışmaktadır. Hasan b. Muhammed'in yazdığı iddia metni, Kelâm Tarihinin teşekkül sürecinin ilk örneklerindendir. Söz konusu iki risale, Allah- İnsan ilişkisini sorgulamaktadır. Bu nedenle, muhtevalarında tartışılan konular, daha çok, insan ve fiilleri konusunda olmuştur. 42 iddiadan oluşan Hasan b. Muhammed'in risalesinde, insanın Cebir altında olduğu temel savı, Allah'ın mutlaklığı ile temellendirilmiştir. Yahya b. Hüseyin ise, Adalet İlkesini merkeze alarak, Sorumluluk kavramına dayanan, iradesinde özgür bir insanın varlığını savunmaktadır. Çünkü insan, bütün tercihlerinde Allah tarafından sorumlu tutulmuştur. Tez iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, risale müelliflerinin biyografilerini ve yaşadıktan kültürel ortamı ele almaktadır. İkinci bölümde ise, müelliflerin iddiaları ve kullandıkları argümanlar sistematik kelam konularına dönüştürülerek tartışılmaya çalışılmıştır. Özetle Hasan b. Muhammed, Allah-İnsan İlişkisini bir cebir ilişkisi olarak; Yahya b. Hüseyin ise, aynı ilişkiyi insana irade etme imkanı veren bir vahiy ilişkisi olarak açıklamaktadır. Her iki yaklaşımın, Kur'ân ayetlerine yaptığı referanslarda parçacı ve faydacı davrandığı görülmüştür. Bu da, Kur'ânın anlaşılmasında metnin kendisinden hareket eden ve ideolojik anlamlandırmaları asgari düzeye indirecek bir yöntem olan Anlambilime olan ihtiyacı ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
166 SUMMARY ASLAN, Ibrahim. A Comparative Investigation of Hasan b. Muhammad's 'Treatise on Destiny' and Yahya b. Husay's 'Refutation'. MA. Thesis. Advisor: Doç. Dr. İlhami GÜLER, Ankara Univesity The Faculty of Theology; 175 pages. This thesis investigates Hasan b. Muhammad's 'Treatise on Destiny' and Yahya b. Husayn's 'Refutation' of the same treatise. Both works are the first samples of the construction of history of theology in Islam. They examine the relationship between Allah and man. This is why most of the topics in these works are concerned with the nature of this relation. In his work which consists of 42 claims, Hasan b. Muhammad argues that that man is under the direction of destiny because Allah is Absolute. Yahya b. Husayn, on the other hand, gives priority to the principle of justice within a human oriented context and argues for a concept of free man who is responsible for his own acts and. The thesis has two main chapters: the First Chapter deals with the lives of the authors and their cultural milieu. The Second Chapter studies the views of the authors within the framework of systematic theology. In sum, Hasan b. Muhammad defines the relationship between Allah and man as a relationship of determination, and Yahya b. Husayn defines the same relationship as one of revelation which allocates free will to human beings. Both theses approaches the Quranic references in a pragmatic and partial way. This shows the need for the semantic method which begins with the text itself reducing the ideological elements to the minimum in understanding the Quran.
Benzer Tezler
- İlk dönem kader risâlelerinde cebrî düşünce: Ömer b. Abdülazîz ve Hasan b. Muhammed b. Hanefiyye örneği
Jabri thought in the early epistle of fate: The example Omar Abd al Aziz and Hasan b. Mohamad b. Hanafiya
MEHMET KADRİ KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinBatman ÜniversitesiKelam ve İslam Mezhepleri Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EKREM UYSAL
- İshak b. Ali b. el-Hasen'in Hulâsatü't-tefâsîr isimli eserinin Kur'an ilimleri açısından incelenmesi
The Examination of İshak b. Ali b. el-Hasen's Work Named Hulaasatu't Tefaaseer in Terms of Quran Sciences
MUHAMMED KÜLAHLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ GÜNAY
- Orta Çağ İslâm dünyası'nda pozitif bilim alanına katkıda bulunan bilim insanlarının hayatları ve faaliyetleri
The lives and works of scientist who contributed to the field of positive science in the Medieval Islamic world
MERVE MELTEM BOZ
- Milli Kütüphane 06 MİL YZ A 5274 numaralı Hikayat_ı Diniyye (tranksripsiyonlu metin-inceleme-sözlük-dizin)
National Library of Turkey 06 MİL YZ A 5274 numbered Hikayat-i Diniye (transcriptional text-analysis-dictionary-index)
DİLAN ADANÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN KARAGÖZLÜ