Çağdaş Tatar Türkçesinde zaman morfemleri
Tense markers in modern Tatar Turkish
- Tez No: 122953
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSA DUMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi-zaman, Tatarca, Türk lehçeleri, Türkçe, Zaman, Grammar-tense, Tatar language, Turkish dialects, Turkish, Time
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
oz Çağdaş Tatar Türkçesindeki zaman morfemlerinin tespiti, işlevleri ve bunların Türkiye Türkçesinde nasıl karşılanabileceği üzerine hazırlanan bu çalışmada yirminci yüzyılda yazılmış eserler örnek alınarak eşzamanlı (synchronic) semantik bir inceleme metodu kullanılmıştır. Çağdaş Tatar Türkçesinde uygulanan gramer metodunca zaman morfemleri asli ve tasviri olmak üzere iki başlık altında incelenir. Çalışmamızın amacı Çağdaş Tatar Türkçesindeki zaman morfemlerinin tespit ve tasnifi ile kullanım alanları olduğu için biz de onları bu şekilde ayırdık. Ardından bu morfemleri Tatar Türkçesiyle aynı gurupta ve ona yakın diğer bir kaç Türk lehçesinden faydalanarak işlevlerinin çeşitliliği yönüyle inceledik ve bunu yaparken onların Türkiye Türkçesindeki karşılıklarını ya da nasıl karşılanabileceğini de gösterdik. ABSTRACT In this work which attempts to quantify tense markers and their functions in Modern Tatar Turkish, and their meaning and equivalents in the Turkish language, synchronic, semantic research methods were applied to selected works from the last hundred years. The Modem Tatar Linguistic method of grammar separates tense markers into two parts, which are called main tense markers andperiphrastical tense markers. This method of separation has been utilised here to identify, classify and function Tatar Turkish tense markers Their functional variances were studied using some of the nearest Turkic languages in the same group, and their equivalents to the Turkish language shown.
Özet (Çeviri)
oz Çağdaş Tatar Türkçesindeki zaman morfemlerinin tespiti, işlevleri ve bunların Türkiye Türkçesinde nasıl karşılanabileceği üzerine hazırlanan bu çalışmada yirminci yüzyılda yazılmış eserler örnek alınarak eşzamanlı (synchronic) semantik bir inceleme metodu kullanılmıştır. Çağdaş Tatar Türkçesinde uygulanan gramer metodunca zaman morfemleri asli ve tasviri olmak üzere iki başlık altında incelenir. Çalışmamızın amacı Çağdaş Tatar Türkçesindeki zaman morfemlerinin tespit ve tasnifi ile kullanım alanları olduğu için biz de onları bu şekilde ayırdık. Ardından bu morfemleri Tatar Türkçesiyle aynı gurupta ve ona yakın diğer bir kaç Türk lehçesinden faydalanarak işlevlerinin çeşitliliği yönüyle inceledik ve bunu yaparken onların Türkiye Türkçesindeki karşılıklarını ya da nasıl karşılanabileceğini de gösterdik. ABSTRACT In this work which attempts to quantify tense markers and their functions in Modern Tatar Turkish, and their meaning and equivalents in the Turkish language, synchronic, semantic research methods were applied to selected works from the last hundred years. The Modem Tatar Linguistic method of grammar separates tense markers into two parts, which are called main tense markers andperiphrastical tense markers. This method of separation has been utilised here to identify, classify and function Tatar Turkish tense markers Their functional variances were studied using some of the nearest Turkic languages in the same group, and their equivalents to the Turkish language shown.
Benzer Tezler
- Tarihî Türk lehçeleri ile Kırım Tatarcasının söz varlığının karşılaştırılması
Comparison of the vocabulary of historical Turkic dialects and Crimean Tatar language
NARİİE SEİDAMETOVA
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖLMEZ
- Nazım Keriçli'nin 'Üç İstek' adlı eseri esasında Kırım Tatar Türkçesinde fiil
Verb in Crimean Tatar Turkish based of Nazım Keriçli's work 'Three Wishes'
MUHAMMED FATİH ÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DilbilimNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEVLÜT GÜLTEKİN
- Bakara Suresi'nin tercümesi çerçevesinde Başkurt-Tatar ve Türkiye Türkçesinin karşılaştırması
Comparasion of Bashkir-Tatar and Turkey Turkish on the basis of translations of Baqarh verse Surah Baqarah
AINISA MAMEDOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN DİNÇ
- Mŭsagıyt Hebibullin'in“Aybibi”adlı romanında yapı-tema-anlatım
Structure- theme- expression in Mŭsagiyt Hebibullin's work“Aybibi”
HALİME CEVHER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞILAY IŞIKTAŞ SAVA
- Çağdaş Kıpçak grubu Türk lehçelerinde yer alan Rusça alıntı sözcüklerin kültürel söz varlığına göre değerlendirilmesi
Evaluation of russian words in contemporary Kipchak group Turkish dialects according to cultural vocabulary
BAYRAM GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ MELTEM ERDEM UÇAR
PROF. DR. GÖKÇE YÜKSELEN PELER