Forming semantics of Turkish texts in an application area
Bir uygulama alanında Türkçe metnin anlambilimsel gösterimi
- Tez No: 129410
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. TUNGA GÜNGÖR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Dilbilim, Computer Engineering and Computer Science and Control, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Anlam bilim, Biçimbilim, Doğal dil işleme, Metin tanıma, Söz dizim, Türkçe, Semantics, Morphology, Natural language processing, Text recognition, Syntax, Turkish
- Yıl: 2002
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET BİR UYGULAMA ALANINDA TÜRKÇE METNİN ANLAMBİLİMSEL GÖSTERİMİ Anlambilim, doğal dil işleme biliminin 3 katmanından en önemli ve en zor olanıdır. Anlambilim, en üst katmam oluşturur ve diğer katmanlardan faydalanır. Anlambilim seviyesinde, doğal dillerdeki cümleler anlamsal formüllere çevirilir, ve bu formüller, çeviri, insan-makine diyalogu gibi çeşitli uygulamalarda kullanılır. Bu tez çalışmasında Türkçe cümlelerin anlamsal gösterimlerinin çıkarılması yönünde çeşitli metotlar geliştirildi. Öncelikle, başlangıç aşamasında Türkçe'nin küçük bir kümesi seçildi: 'yemek tarifleri'. Yemek tariflerindeki cümleler, sözdizim ve anlambilim seviyelerindeki kurallar ve formüllerde kolaylık sağlayacak bazı karakteristik özellikler gösterirler. Bir takım kolaylıklara rağmen bu cümleler bir takım kompleks isim tamlamaları ve zarf tümleçleri içerirler. Özellikle farklı zarf tümleçleri anlamsal formül çıkarırken önemli problem oluşturmaktadırlar. Bu çalışma sırasında geliştirilen ana uygulama, girilen dosyalardaki yemek tariflerini okuyup, buradaki cümlelerin anlamsal formüllerini çıkarır. Bu formüller başka uygulamalar tarafından kullanılarak Türkçe cümlelerin diğer dillere çevrimi sağlanabilir.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT FORMING SEMANTICS OF TURKISH TEXTS IN AN APPLICATION AREA Semantics is the hardest and most important part of NLP's three level structure: Morphology, Syntax, Semantics. It is the top level and other level's outputs are used. In the semantics level, the sentences of natural languages are translated into semantic formulas; which can further be used for applications like machine translation and human-machine conversation. In this study, several methods are developed to derive semantic representations of Turkish sentences. Firstly, to start with a small subset of Turkish is chosen: the recipes. The sentences in the recipes have some characteristics that make syntactic rules and semantic formulas simpler. Despite this simplicity those sentences contain several complex noun and adverbial phrases. Especially different adverb types cause problems in semantic representation. The main application developed for this study reads the recipe files, and outputs the semantic representations (or inter-lingua formulas) of the sentences. Other programs can be implemented to translate some of these sentences into English, to check the validity of the semantic outputs of the main application.
Benzer Tezler
- Ortaokul 6 ve 7. sınıf öğrencilerinin hazırlıksız konuşmalarında bağdaşıklık ve tutarlılık
Coherency and consistency in unprepared speeches of secondary school 6th and 7th grade students
YAVUZ SELİM BAYBURTLU
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF DOĞAN
- İlköğretim (6, 7 ve 8. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin bağdaştırmalar yönünden incelenmesi
Examination of the use of associative words in Turkish 6th,7th and 8th grade textbooks.
NAZLI TOKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıMustafa Kemal ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİLGİNER ONAN
- Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü üçlemesinde mekânsal dil
Spatial language in Yaşar Kemal's The Wind from the Plain trilogy
İSMAİL BAĞÇEVAN
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıUşak ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERİÇ GÜVEN
- Tokatlı Nuri`de gelenek ve halk eğitimi unsurları
The Elements of folk education and tradition in Tokatlı
İBRAHİM SEÇKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MEHMET YARDIMCI
- Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde analitik fiil yapıları
Analytical verb structures in Evliya Çelebi's Seyahatname
GÜLŞAH KADEM
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA TOPRAK