Azerbaycan'ın tarımsal yapısı
Agricultural building of Azerbaijan
- Tez No: 130444
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURTEN GÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Coğrafya, Tarım, Tarımsal yapı, İklim, Azerbaijan, Geography, Agriculture, Agricultural structure, Climate
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dünyası Coğrafyası Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Azerbaycan 86 600 km2 yüzölçümü içerisinde, çeşitlilik gösteren yüzey şekilleri, iklim özettikleri nedeniyle farklı tarım alanları ve zengin ürün çeşitliliğine sahiptir. Tanra Karafeağ, Mil Mugaa, Samur-Deveci, Gıasar ovalan, Lenkeran, Seki Nahçıvan, Dağlık Karabağ Bölgesi ovalan, Baku, Sumgayıt, Gence ve Mingeçevir şehir çevrelerinde sulamayla, Şirvan Yaylası, Küçük Kafkaslar' in kuzey yamaçları, Lenkeran, Kelbecer ve Haçmaz hölgdermin orta dağlık sahalarında kuru tarım yöntemiyle yapılmaktadır. Sulu ve kuru tanra ajanlarında, Sovyet döneminde özellikle 1970 yılı sonrasında uygulanan modern tekniklerle başta pamuk, üzüm, tütün ayrıca sebze- meyve, tahıl, çay, kavun-karpuz üretimi arttırılmıştır. Ancak Azerbaycan'ın bağımsızlığını kazandığı dönemde yaşanan siyasî istikrarsızlıklar, ekonomik bunalım, değişen tarım politikaları, pazar kayıpları, bakımsız tesisler, yetersiz araç- gereç, gübre ve tarımsal ilaçlar sonucunda tüm tarımsal üretim 2,5 kat azalmıştır. 1995 yılından sonra alman tedbirlerle başta tahıl, patates, meyve, kavun-karpuz olmak üzere bitkisel üretimlerde artışlar yakalanmıştır. Bugün pamuk, üzüm, tütün, çay, zeytin, şekerpancarı ürerimi önemini kaybetaıiştir. Tarımdan ayrı düşünülemeyen hayvancılık, ülkenin doğal yaz-kış otlakları, Hazar Denizi ve önemli akarsu kıyılan boyunca küçükbaş, büyükbaş, kümes hayvancılığı, at, eşek, katır, deve, domuz, ipekböceği yetiştiriciliği ve balıkçılık (havyar) şeklinde yapılmaktadır. Hayvan sayısı ve hayvansal ürün (et, süt, yün, yumurta) üretimi, hiçbir zaman ülke ihtiyacım karşılayamamıştır. Tarım, Azerbaycan ekonomisindeki liderliğini günümüzde petrol sektörüne bırakarak ikinci planda kalmıştır. Ülke ihracatında tarım ürünlerinin payı 1998 yılı %7,7 oranından, 2001 yılında %2,4'e gerilerken, 2002 yılında %3,5'e yükselmiştir, Ülke ithalatında tarım ürünlerinin payı 1998 yılı %16,3 oranından 2001 yılında büyük basan yakalayarak %1,6 oranına gerilemiştir. Taran, verimlilik, üretim, tarımsal ticaret alanlarında yakalanan basanlara rağmen bugün hala istenilen seviyeye ulaşamamıştır.
Özet (Çeviri)
SUMMARY Azerbaijan, situated in a 86 600 km area has a variety of surface shapes and different agriculture areas as well as rich yield variety because of climate conditions. Agriculture, is manufactured by watering in Karabag, Mil, Mugaa, Sarnur<- Deveei, Ousar plains, Lenkeran, Seki, Nakçıvan, Dağlık Karabag Ares plains, Baku, Sumgayıt and the city surroundings of Gence and Mingeçevir. Agriculture is produced by dry agriculture method in Şirvan plateau, northern sides of Small Caucasia, Lenkeran, Kelbecer and middle mountain areas of Haçmaz. In Soviet times, especially after 1970 cotton, grape, tobacco, vegetable, fruit, grain, tea, melon, watermelon production is increased in wet and dry agricultural areas by using modern techniques in agriculture. However, during the independency of Azerbaijan, many political problems occurred within economic crisis, changing agriculture policy, market loss, useless institutions, inadequate tools-manure- agricultural chemicals. Because of these problems the agricultural product decreased 2,5 times. After taking some precautions by the year 1995 and later, the production of vegetal products like grain, potato, fruit, melon, watermelon are increased. Nowadays, cotton, grape, tobacco, tea, olive, sugarbeet production lost ite importance. Stockbreeding is manufactured with sheep or goat, cattle, poultry, horse, mule, donkey, camel, pig, sericulture and fishing (caviar) in the natural summer-winter meadows of the country, around Caspian Sea and important river sides. Stockbreeding quantity and livestock (meat, milk, wool, egg) product has never been adequate to the whole country. Agriculture was the leader factor in Azerbaijan economy, but agriculture decreased to the second position after oil sector. Agriculture product ratio of the country's export was 7,7% in 1998, but it decreased to 2,4% in 2001 then increased to 3,5% in 2002. Agriculture product ratio of the country's import was 163% in 1998. It moved backward successfully to 1,6% in 2001. Agriculture has not reached to the desired level in spite of achievement in productivity, production and agricultural commerce fields. VI
Benzer Tezler
- Azerbaycan'da tarımsal destekleme politikalarının tarım sektörüne etkisi: Nahçıvan özerk cumhuriyeti örneği
The impact of agricultural support policies on the agricultural sector in azerbaijan: The case of the nakhchivan autonomous republic
POLAD ALİYEV
Doktora
Türkçe
2025
ZiraatIğdır ÜniversitesiTarım Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. YAKUP ERDAL ERTÜRK
- XIX. yüzyılda Güney Azerbaycan'ın sosyoekonomik ve sosyokültürel hayatı (1828-1906)
The socioeconomic and sociocultural life of Southern Azerbaijan in the XIX. century (1828-1906)
GÜLTEN BAL
- Azerbaycan`da piyasa ekonomisine geçiş sürecinde gerçekleştirilen reformlar ve sosyo-ekonomik sonuçları
Reforms in Azerbaijan during the transition period of market economy and its socio-economic results
HAZAR BEŞİROV
- Transformation of solid waste management in baku: a gis-based MCDM approach to landfill site selection beyond balakhani
Bakü'de katı atık yönetiminin dönüşümü: balahani'nin ötesinde çöp depolama alanı seçimine yönelik CBS tabanlı MCDM yaklaşımı
KANAN ALAKBARLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURSUN ZAFER ŞEKER
- Türk Cumhuriyetleri`nin ekonomik dönüşüm süreci ve bu süreçte uygulanan iktisat politikaları
The Process of economic transformation in Turkish republics and the economic policies
MEHMET DİKKAYA