Doğu Karadeniz bölgesi demir skarn yataklarının karşılaştırmalı mineralojik ve jeokimyasal özellikleri

Comparative mineralogy and geochemistry of Eastern Black Sea iron deposits

Tez No: 139206
Yazar: SALİHA SARAÇ
Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ALİ VAN
Tez Türü: Doktora
Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
Anahtar Kelimeler: Doğu Pontid, Skarn yatağı, Skarn Mineralleri, Manyetit, Demir, Gamet, Piroksen, Granitoyid, Jeokimya, Jeotermobarometre IX, Eastern Pontid, Skarn Deposits, Skarn Minerals, Magnetite, Iron, Garnets, Pyroxene, Granitoid, Geochemistry, Jeothermobarometry
Yıl: 2003
Dil: Türkçe
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Bu çalışmada Çambaşı (Ordu), Dereli (Giresun), Arpah,Ögene ve Özdil (Trabzon) ile Kartiba (Rize) yörelerindeki demirli skarn yataklarının ayrıntılı jeolojisi, mineralojisi, alterasyonu incelenerek, cevherleşmenin oluşumu belirlenmeye çalışılmıştır. Skarn yataklarının oluşumuyla ilişkili olan granitoyidik kayaçlann petrografik ve jeokimyasal özellikleri araştırılmış ve buna göre granitoyidlerin I-tipi, kalkalkalen, metalumin-peralumin geçişli olduğu ve yay ortamını karakterize ettiği saptanmıştır. Ana ve iz element değişimleri, granitoyidlerin gelişiminde klinopiroksen, horriblend, biyotit, plajiyoklas, manyetit fraksiyonlaşmasının etkili olduğunu; Yüksek iyon potansiyelli elementlerce (YÎPE) zenginleşmeler ise kıtasal kabuk kirlenmesi ve/veya magma karışımı olaylarının etkili olduğunu göstermiştir. Çalışılan alanlarda genelde ekzoskarn ve endoskarn olmak üzere iki tip skarn tanımlanmıştır. Endoskarnlar sadece Öğene (Çaykara-Trabzon) yöresinde görülmüştür. Ekzoskarnlar garnet-piroksen ve epidot skarn olmak üzere iki zona ayrılmıştır. Dereli, Öğene ve Özdil yataklanndaki gametlerin saf andradit (Ado.99) ve andradit-grossular (Adro.47-o.99Grso.oo-o.51) olduğu, Çambaşı (Ordu) yöresine ait gametlerin ise grossular- andradit (Grs0.92-0.43-Adr0.06-0.56) bileşimine sahip oldukları tespit edilmiştir. Buna karşın Çambaşı (Ordu), Dereli (Giresun), Öğene (Çaykara-Trabzon) ve Özdil (Yomra-Trabzon) yörelerindeki piroksenlerin tümünün benzer bileşime sahip (diyopsh) oldukları belirlenmiştir. Jeotermometre sonuçlarına göre, garnet-klinopiroksen minerallerinin oluşum sıcaklıklarının Dereli yöresinde 411-545 °C ve Öğene yöresinde 254-346 °C arasında olduğu görülmüştür. Al-amfibol barometre hesaplamaları ile Dereli yöresinin 0.60-2.1 1 kbar basınç değerlerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Granitoyidik kayaçlann bileşimi ve skarn yataklarının içerdiği metaller arasındaki ilişkiler, ana ve iz elementlere dayalı grafiklerle ifede edilmiş ve yeni potansiyel metal oluşukları araştırılmıştır. Yapılan bu çalışmalara göre granitoyidlerin, Çambaşı (Ordu) sahasında Cu, Arpalı sahasında Zn ve Öğene sahasında Au potansiyelleri içerebilecekleri tespit edilmiştir.

Özet (Çeviri)

SUMMARY Comparative Mineralogy and Geochemistry of Eastern Blacksea Iron Skarn Deposits In this study, detailed geology, mineralogy, alteration of iron deposits in Çambaşı (Ordu), Dereli (Giresun), Arpaü-Ögene-Özdil (Trabzon) areas were investigated, and genesis of ore were determined. Petrographical and geochemical characteristics of granitoidic rocks related to formation of skarn deposits were examined. Granitoids are I-type, calcalkaline, metaluminous-peralurninous transtional in character, and exhibit characteristics of arc granitoids. Major and trace element variations indicate clinopyroxene, hornlend, biotite, plagioclase and magnetite fractionation during the evulution of granitoidic rocks. Enrichment in large ion litophile elements (LILE) point out crustal con1amination±magma mixing. In the studied area, two types of skarn zones were distinguished as endoskarn and exoskarn. Endoskarns are present only in the öğene area. Exoskarns are observed at all area. Two types of exoskarns were identified as garnet-pyroxene and epidote skarns. Mineralogy and mineral chemistry of these skarn zones were found out. Garnets in Dereli (Giresun), Öğene ve özdü (Trabzon) skarn deposits are pure andradite and grossular- andradit (Adro.47-o.99Grso.oo-o.51) whereas in the Çambaşı (Ordu) area grossular-andradit (Grso.92-o.43-Adro.o<«).s6). in Çambaşı (Ordu), Dereli (Giresun), öğene (Çaykara-Trabzon) and Özdü (Yomra-Trabzon) areas, clinopyroxene is diopside in composition. Crystallization temperatures calculated by means of garnet-clinopyroxene are 411-545 °C in Dereli area and 254-346 °C in Öğene area. The Al-in amfibol barometer gives pressures between 0.60-2. 1 1 kbar in Dereli area. The relationship between composition of granitoidic rocks and metal content of skarn deposits were investigated. This relationships were ülustrated as major and trace element graphics. Thus, existence of new potansial metal occurrences were searched. According to these studies, iron skarn deposits may potantiaUy contain Cu for Çambaşı (Ordu) and Dereli (Giresun) areas, Zn for Arpali area and Au for Öğene area.

Benzer Tezler

Tez No
258
Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol Ege Üniversitesi
Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
Tez No
31
Realization of transmitter and receiver clock generation units and channel switching unit in a modified analog radio relay
Değiştirilen bir analog radyodaki verici ve alıcı saat üretimi birimleri ve kanal anahtarlama biriminin gerçekleştirilmesi
AYHAN BÜYÜKSEMERCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT AŞKAR
Tez No
32
The Effect of government price support on wheat farming and wheat marketing in Turkey
Başlık çevirisi yok
GÜNEŞ GÜLSEN ÖZEL
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Ekonomi Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Yöneylem Araştırması Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİM DOĞRUSÖZ
Tez No
33
New algorithms and techniques for microprocessor-controlled PWM induction drives
Başlık çevirisi yok
OSMAN KÜKRER
Doktora
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. BÜLENT ERTAN
Tez No
34
Effect of chymotrypsin on M1 type pyruvate kinase from rabbit muscle and L-type from sheep liver
Başlık çevirisi yok
NİLAY BAŞARAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Biyokimya Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Biyokimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MERAL YÜCEL

Geri Dön