Ideal and real spaces of Ottoman imagination: Continuity and change in Ottoman rituals of poetry (İstanbul, 1453-1730)
Osmanlı hayalgücünün ideal ve gerçek mekanlar: Osmanlı şiir meclislerinde süreklilik ve değişim (İstanbul, 1453-1730)
- Tez No: 153381
- Danışmanlar: PROF. DR. JALE ERZEN, DR. MİCHEL CONAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı mekan kültürü, Osmanlı şiiri, hayalgücü, şiir meclisi. VII, Ottoman space culture, Ottoman poetry, imagination, rituals
- Yıl: 2004
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZ OSMANLI HAYALGÜCÜN İDEAL VE GERÇEK MEKANLARI: OSMANLI ŞİİR MECLİSLERİNDE SÜREKLİLİK VE DEĞİŞİM (İSTANBUL, 1453-1730) Çalış, B. Deniz Ph.D., Mimarlık Fakültesi Danışman : Prof. Dr. Jale Erzen Yardımcı Danışman : Dr. Michel Conan Eylül 2004, 501 sayfa Farklı türlerde gelişen Osmanlı şiiri, Osmalı sosyal düzenini farklı şekillerde irdeleyen tutumlar sergilemiş ve farklı şiir meclislerinin gelişimini etkilemiştir. Gazel şiirinin okunduğu meclisler bahçelerde düzenlenmiş ve toplumun bireyden üstünlüğünü vurgulayan Osmanlı ortodox dünyasının bir ifadesi olmuştur. Şehrengiz şiirlerinin okunduğu meclisler ise şehirlerde gerçekleştirilmiş, ve, 13. yy İslam filozofu Ibn al-'Arabî 'nin geç takipçileri olan ve bireyin önemini vurgulayan marjinal Sufi gruplarının bir ifade biçimi olarak gelişmiş, ve, Ibn al-'Arabî 'nin“yaratıcı hayalgücü”kavramı ile kavramın ideal mekan, gerçek mekan ve ara mekandan oluşan üçlü mekan anlayışını irdelemiştir. Gazel meclislerinde bahçe mekanı ideal bir mekan olarak sunulmuş, buna karşıt olarak, 16.-18.yüzyıllar arasında gelişen Şehrengiz meclislerinde, şehir mekanının bir ara mekan olarak toplumun farklı eğilimlerini barış içinde barındıran bir mekan olması gerektiğine dikkat çekilmiştir. 18. yüzyıl başında, bu marjinal Sufi gruplarının Osmanlı sarayına kadar yükselen etkileri çerçevesinde, şehrengiz meclislerinde idealize edilen şehir kavramı ve benzer meclisler, Osmanlı saray erkanı ile saray çevresinde oluşmakta olan yeni yüksek zümre tarafından benimsenmiş ve bu yeni gelişmekte olan şehir vıkültürü de Nedîm'in şiirlerinde hayat bulmuştur. Ancak, bu yeni şehir kültürünün gelişimi 1730 Patrona Halil İsyanı ile son bulmuştur. Bu çalışma, 18. yüzyılda başlayan Osmanlı modernleşmesinin kökeninin 16. yüzyıla dayandığını, marjinal Sufi gruplarının şiir meclislerinde ifade bulan ve bireyselliğin önemini vurgulayan bir mekan kültürünün, 18. yüzyılın ilk yarısında, Lale Devri'nde gelişip değişerek toplumun daha geniş kesimleri tarafından benimsenen bir şehir kültürüne nasıl dönüştüğünü sorgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT IDEAL AND REAL SPACES OF OTTOMAN IMAGINATION: CONTINUITY AND CHANGE IN OTTOMAN RITUALS OF POETRY (ISTANBUL, 1453-1730) Çalış, B. Deniz Ph.D., Department of Architecture Supervisor : Prof. Dr. Jale Erzen Co-Supervisor: Dr. Michel Conan September 2004, 501 pages Ottoman poetry comprised different genres, each reflecting an attitude towards Ottoman social order, gave rise to ritualized practices. Gazel poetry, performed in gardens, was an expression of the Orthodox Ottoman society. Şehrengiz, performed in city spaces, was an expression of heterodox groups following after the 13th c. philosopher Ibn al-'Arabî who proposed a theory of“creative imagination”and a three tiered definition of space: the ideal, the real and the intermediary. In gazel rituals, Ottoman Orthodox society reasserted the primacy of the group over the individual, in ideal and real garden spaces. In Şehrengiz rituals, on the contrary, marginal groups from the early 16th c. to the early 18th c, emphasized the autonomy of individual self and aimed at reconciling orthodox and heterodox worlds, and thus their spaces and inhabitants in ideal spaces of Sufi imagination and real spaces of the city. In the early 18th c. liminal expressions of these marginal groups gave rise to new urban rituals adopted by the Ottoman court society and by affluent city dwellers and expressed in the poetry of Nedîm. However, this cultural revolution of the Ottoman court came to an end with the events of 1730, marking a turning point in the modernization of Ottoman culture IVthat had its roots in the early 16th c. as a marginal protest movement and pursued itself afterwards until the early 18th c. as a movement of urban space reform.
Benzer Tezler
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Gazi tipi eksternal fiksatörlerle yapılan uygulamalarda kırık hattındaki kompresyonun biyomekanik olarak“strain gage”lerle tayini
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN ŞENGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN ASLANOĞLU
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMEN
- Güneş enerjisi ile çalışan R21-DMF li soğurmalı soğutma çevrimin analizi ve bazı tersinmezliklerin çevrimin performansı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Analysis of R21-DMF solar powered absorpption refrigeration system and effect of someirreversbilities on the Performance of the cycle
SEYİT ARİF TÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN ATAER