Geri Dön

Ortaöğretim öğrencilerinin çevreye yönelik bilgi ve tutumları üzerine bir çalışma

A study on the secondary school students' knowledge and attitudes towards the environment

PDF İndir

  1. Tez No: 216160
  2. Yazar: NAİM UZUN
  3. Danışmanlar: PROF.DR. NECDET SAĞLAM
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: ortaöğretim, çevre eğitimi, çevre bilgisi, çevresel tutum, çevresel düşünce, çevresel davranış, cinsiyet, secondary education, environmental education, environmental knowledge, environmental attitude, environmental opinion, environmental behavior, gender
  7. Yıl: 2007
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, bazı değişkenlere (cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, okul türü, sosyo-ekonomik durum) bağlı olarak öğrencilerin çevreye yönelik bilgi ve tutumlarını değerlendirmek, ?Çevre ve İnsan? dersi ile gönüllü çevre kuruluşlarının çevreye yönelik bilgi ve tutuma etkisini incelemek ve öğrencilerin çevresel tutum ile çevre bilgisi puanları arasında ilişki olup olmadığını, ilişki var ise yön ve derecesini tespit etmek amaçlanmıştır. Amaca yönelik olarak, ?Kişisel Bilgi Formu?, ?Çevre Bilgisi Testi? ve ?Çevresel Düşünce Alt Ölçeği? ile ?Çevresel Davranış Alt Ölçeği? olmak üzere iki alt ölçekten oluşan ?Çevresel Tutum Ölçeği? hazırlanmıştır. Ölçekler, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapıldıktan sonra, 2004-2005 eğitim-öğretim yılında, Ankara İli Çankaya İlçesi'nin çeşitli liselerinin 9. ve 10. sınıflarında öğrenim gören ve yaşları 15 ile 18 arasında değişen toplam 1013 öğrenciye uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlardan öğrencilerin, çevre bilgisi (X=49.16) ve çevresel düşünce (X=54.72) puanları bakımından olumluya yakın düzeyde bir performans sergiledikleri ve çevreye yönelik davranışlar açısından olumsuza yakın bir seviyeye ( X=37.75) sahip oldukları tespit edilmiştir. Öğrencilerin çevreye yönelik bilgi ile düşünce ortalamaları arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=.584; p<0.01). Çevre bilgisi puanlarındaki toplam varyansın % 34'ünün öğrencilerin çevresel düşünce puanlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bunun yanında, öğrencilerin çevresel düşünce ile çevresel davranış puanları ve çevresel davranış ile çevre bilgisi ortalamaları arasında tespit edilen ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Cinsiyete bağlı olarak yapılan değerlendirmede, kız öğrencilerin çevreye yönelik bilgi (X=53.15), düşünce (X=56.23) ve davranış puan ortalamaları (X=37.81), erkek öğrenci ortalamalarına (sırasıyla X=45.14, X=53.20 ve X=37.69) göre daha yüksek bulunmuştur. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda ise, çevreye yönelik bilgi ve düşünce puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunurken, çevresel davranış puanları açısından anlamlı bulunmamıştır. Öğrencilerin yaş düzeylerine bağlı olarak çevreye yönelik bilgi, düşünce ve davranış ortalamalarında bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Yaşa bağlı olarak tespit edilen çevreye yönelik bilgi ve düşünce puanlarındaki farklılık istatistiksel olarak 17 yaş grubu lehine anlamlı iken, çevresel davranış puanlarındaki fark ise anlamlı bulunmamıştır. Sosyo-ekonomik düzeye göre yapılan değerlendirmede, ?yüksek? sosyo-ekonomik düzeye sahip öğrencilerin çevresel düşünce ve çevre bilgisi puanları, ?orta? ve ?düşük? sosyoekonomik düzeydeki öğrencilerin puanlarına kıyasla yüksek ve anlamlı bulunmuştur. Bunun yanında, ?orta? sosyo-ekonomik düzeye sahip öğrencilerin ortalamaları da ?düşük? sosyoekonomik düzeydeki öğrencilerin ortalamalarından yüksek bulunmuştur. Ayrıca, ?alt? sosyoekonomik düzeydeki öğrencilerin çevresel davranış puanları, ?üst? sosyo-ekonomik düzeydeki öğrencilerin ortalamalarından anlamlı şekilde yüksektir. Ancak, ?orta? ile ?alt? sosyo-ekonomik düzeydeki öğrencilerin ortalama farkları anlamlı olarak değerlendirilmemiştir. Sınıf düzeylerine göre belirlenen gruplar arasında, çevreye yönelik bilgi, düşünce ve davranış bakımından farklılık tespit edilmiştir. Sözkonusu farklar, çevreye yönelik bilgi ve düşünce ortalamaları için, 10. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin lehine anlamlı bulunurken, çevresel davranış ortalamaları için ise anlamlı bulunmamıştır. Okul türüne göre yapılan değerlendirmede, Anadolu ve süper liselerde öğrenim gören öğrenciler, diğer liselerdeki öğrencilere göre, çevreye yönelik bilgi ve düşünce açısından yüksek ortalama gösterirken, bu öğrencilerin çevresel davranış puanları daha düşük çıkmıştır. Meslek Liselerinde okuyan öğrencilerin ise, çevresel davranış ortalamaları yüksek, çevreye yönelik bilgi ve düşünce ortalamaları düşük bulunmuştur. Genel Liselerin ortalamalarının ise, her üç değişken için de ortalama değerlere yakın olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin ?Çevre ve İnsan? dersini alma durumlarına göre yapılan değerlendirmede, çevreye yönelik bilgi ve davranış ortalama farkları, dersi alan öğrencilerin lehine anlamlı bulunurken, çevresel düşünce puanları açısından ise anlamlı bulunmamıştır. Gönüllü çevre kuruluşlarının çalışmalarına katılma durumuna göre yapılan değerlendirmede, öğrencilerin çevreye yönelik bilgi, düşünce ve davranış ortalamaları arasında, çalışmalara katılanların lehine, ortalama farkları olmasına rağmen, farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Çalışmanın sonunda, elde edilen sonuçlar literatür ışığında tartışılmış ve çevre eğitimine katkısı olabileceği düşünülen bazı öneriler sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

In this study, environmental knowledge of high school students and their attitudes towards environment were investigated in relation to some variables (e.g. gender, age, school level, school type, socio-economic status). Additionally, effects of students? attendance to the ?Environment and Human? course lectures and joining environmental activities organised by voluntary organizations on their environmental knowledge and environmental attitudes were also examined. Data were collected by using ?Questionare?, ?Environment Knowledge Test? and ?Environmental Attitude Scale?. Environmental Attitude Scale is composed of 2 subscales, namely, environmental opinion and environmental behavior. Towards the target, ?Questionare?, ?Environment Knowledge Test? as well as ?Environmental Attitude Scale? composed of two sub scales ?Environmental Opinion Sub Scale? and ?Environmental Behaviour Sub Scale? have been prepared. After the completion of validity and reliability studies, the instruments were applied to 1013 students in total, aged between 15 and 18 and attending 9th and 10th classes in different types of high schools located in Cankaya district of Ankara, during 2004-2005 education year. Results revealed that students had close to positive level of environmental knowledge (X=49.16) and environmental opinion (X=54.72). On the contrary, they had close to negative level of environmental behavior (X=37.75). A positive, linear and significant correlation was found between students? environmental knowledge and opinions (r=.584; p<0.01). It was also determined that % 34 of the total variance in environmental knowledge can be explained by students? environmental opinion scores. However, the correlations between students? environmental opinion and environmental behaviour scores and environmental behaviour and environment knowledge were not found be statistically significant. With respect to gender, environmental knowledge (X=53.15), opinion (X=56.23) and behavioural scores (X=37.81) of female students were found to be higher than that of male students (X=45.14, X=53.20 and X=37.69). While the difference between environmental knowledge and opinions was statistically significant, the difference between environmental knowledge and environmental behaviour scores was not statistically significant. Moreover, there was a difference between environmental knowledge, opinion and behaviour regarding students? age levels. While the difference between environmental knowledge and opinion scores was statistically significant in favour of 17 aged students, the difference was not statistically significant as far as environmental behaviour scores are concerned. iv Concerning the socio-economic level, environmental opinion and environment knowledge scores of ?high? socio-economic level students were found to be higher and statistically significant compared to ?middle? or ?low? socio-economic level students. Beside this, ?middle? socio-economic level students? mean was found to be higher than ?low? socio economic level students? averages. Moreover, environmental behaviour scores of ?low? socio-economic level students was significantly higher than ?high? socio-economic level students? scores. However, average differences of ?middle? and ?low? socio-economic level students were not found to be statistically significant. As far as class levels are concerned, significant differences were found with respect to environmental knowledge, opinion and behavior. While these differences were found statistically significant in favour of 10th class for the means of environmental knowledge and opinion, it was statistically insignificant for environmental behavior means. Regarding school type, while students attending Anatolian and super high schools show higher averages in environmental knowledge and opinion than other type of schools? students, environmental behaviour scores of these students turned out to be lower. On the other hand, students studying at vocational schools have high environmental behaviour average, but low enviromental knowledge and opinion score averages. For the ordinary public high schools, all these three variables were determined to be close to the average values. In the study performed according to evaluation of ?Environment and Human? course attendance, taking environmental opinion scores into consideration, although the average differences of environmental knowledge and behaviour was found to be statistically significant in favour of students that have attended this course, this difference was not found to be statistically significant. According to the participation of voluntary environmental organizations, despite a difference between environmental knowledge, opinion and behavioral averages in favour of participated ones, this difference was not found statistically significant. At the end of the study, obtained results are discussed in the light of literature and suggestions considered to be useful are proposed.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    238268

    An examination of indications for a green curriculum application towards sustainability

    Sürdürülebilirliğe yönelik yeşil bir müfredat uygulaması için göstergelerin incelenmesi

    ELVAN ŞAHİN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2008

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAMİDE ERTEPINAR

    YRD. DOÇ. DR. GAYE TEKSÖZ TUNCER

  2. Tez No

    591519

    Çevre eğitiminde eğitsel filmlerin farklı değişkenler üzerine etkisi ve eğitsel filmlere ilişkin öğrenci görüşleri

    The effects of educational movies on different variables in environmental education and students' views on educational movies

    MERVE TOPAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EZGİ GÜVEN YILDIRIM

  3. Tez No

    278468

    Yeniden kazanım eğitiminin (recycling education) ortaöğretim öğrencilerinin bilgi, tutum ve davranışı üzerine etkileri

    The impact of recycling education on the knowledge, attitude and behavior of secondary school students

    İLKER UĞULU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    BiyolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SÜLEYMAN BAŞLAR

  4. Tez No

    655544

    Toplumsal davranışın etmen temelli modellemesi: Organ bağışı örneği

    Agent based modeling of social behaviour: The case of organ donation

    ZAFER EREN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Sağlık Yönetimiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ CAFER ERHAN BOZDAĞ

  5. Tez No

    980325

    Üniversite öğrencilerinin çevre kirliliği ve elektromanyetik kirliliğe yönelik tutum ve farkındalıklarının karşılaştırmalı analizi

    Comparative analysis of university students' attitudes and awareness towards environmental pollution and electromagnetic pollution

    YASİN ÇAM

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Kamu YönetimiOsmaniye Korkut Ata Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SUSRAN ERKAN EROĞLU

Geri Dön