Su içeriğinin kil içeren kayaların mühendislik davranışı üzerindeki etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of water content on engineering behaviour of the clay-bearing rocks
- Tez No: 216342
- Danışmanlar: PROF.DR. REŞAT ULUSAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Dağılma indeksi deneyi, Dayanım, Deformabilite, Kil içeren kaya, Islanma- kuruma, Su içeriği, İğne penetrometresi, Disintegration index test, Strength, Deformability, Clay-bearing rock, Wetting-drying, Water content, Needle penetrometer
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 262
Özet
Yeryüzünde geniş alanlar kaplayan kil içeren kaya türleri suya karşı oldukça duyarlı birimler olup, su içeriğindeki değişimler bunların mekanik özelliklerinde de değişikliğe ve tasarımda güçlüklerle karşılaşılmasına neden olmaktadır. Bu husus gözetilerek bu çalışmada; su içeriğine koşut olarak kil içeren kaya türlerinin dayanım ve deformabilite özelliklerinde meydana gelen değişim ile bunun kayaların fiziksel ve mekanik özellikleriyle olan ilişkisinin, bu tür kayaların dayanımlarının tahmininde iğne batma ölçerin uygulanabilirliğinin, ayrıca arazi koşulları da göz önünde bulundurularak ıslanma-kuruma süreçleriyle bu kayalarda meydana gelen dağılmanın ve karakteristiklerinin değerlendirilmesi için bazı yaklaşımların geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda, Türkiye'nin farklı bölgelerinde kil içeren kaya türlerinin gözlendiği 20 ayrı yer örnekleme alanları olarak seçilmiştir. Bu alanlardan seçilen kaya türlerinin (kiltaşı, çamurtaşı, silttaşı, marn ve ignimbirit) arazi koşullarındaki dağılma davranışları değerlendirilmiş, süreksizliklerin ve parçalanmanın karakterizasyonuna yönelik ölçümler alınmış ve laboratuvar deneyleri için çok sayıda blok örneği derlenmiştir. Öncelikle mineralojik açıdan incelenen bu kaya türlerinden daha sonra farklı su içeriklerinde hazırlanan örnekler üzerinde kaya mekaniği deneyleri yapılmıştır. Mekanik özelliklerin kestirimi amacıyla, bu özellikler ile su içeriği arasında kayaların fiziksel özelliklerini de dikkate alan genel bir dizi görgül ilişki geliştirilmiş olup, bu ilişkiden su içeriğine bağlı olarak mekanik özelliklerin değişimi tahmin edilebilmektedir. Ayrıca deney örneklerinin kolay hazırlanamadığı bu tür kayalarda tek eksenli sıkışma dayanımının ?iğne batma ölçer? kullanılarak tahmin edilebilmesi amacıyla geliştirilen görgül ilişkiden de ölçülen değerlere yakın sonuçlar elde edilebilmektedir. Bu çalışmada önerilen ?dağılma indeksi deneyi? ile kil içeren kayalarda suda dağılma karakteristikleriyle ilgili olarak 2 mm'den büyük boyutlardaki dağılmanın da değerlendirilebilmesinin olanaklı olabileceği anlaşılmaktadır. Gerek arazi gözlemleri gerekse laboratuvar deney sonuçları esas alınarak ıslanma-kuruma süreçleri sonucunda kil içeren kayaların arazide göstermiş oldukları dağılmanın derecesinin kestiriminde yardımcı olabilecek bir sınıflama abağı da önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
Clay-bearing rocks, that cover large areas on the earth surface, are highly waterprone rock units, and changes in water content cause variations in their mechanical parameters and some difficulties in design. By considering this, in this study; variation in strength and deformability of clay-bearing rocks with water content and its relationship with their physical and mechanical parameters, applicability of the needle penetrometer to estimate the uniaxial compressive strength of such rocks, and based on the site conditions, some approaches to evaluate the disintegration of rocks due to wetting-drying processes and its characterization were investigated. For these purposes, 20 locations from different parts of Turkey, where clay-bearing rocks crop out, were selected as sampling sites. In-situ disintegration behaviour of the selected rocks (claystone, mudstone, siltstone, marl and ignimbrite) was evaluated, measurements for the characterization of discontinuities and breaking were taken and a number of block samples for laboratory testing were collected. Initially, these rocks were mineralogically studied, and then rock mechanics tests were carried out on the samples with different water contents. In order to predict the mechanical parameters, a series of empirical relationships, which also consider the physical parameters, were developed between the water content and these parameters. These relationships enable to estimate the variation in the mechanical parameters depending on water content. In addition, good estimates close to the observed values can be obtained from the empirical equation developed to predict the uniaxial compressive strength from the ?needle penetrometer? for such rocks from which test samples can not be easily prepared. The results also indicate that it is possible to assess the slaking characteristics of pieces of clay-bearing rocks greater than 2 mm with the use of ?disintegration index test? suggested in this study. Based on in-situ observations and laboratory test results, in this study, a classification chart, that can be helpful to estimate the degree of disintegration of such rocks due to wetting-drying processes in the field, was also suggested.
Benzer Tezler
- Ordu ekolojik koşullarında bazı kuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşit ve genotiplerinin verim, verim öğeleri ile tohum ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and components with seed and technological characteristics of some dry beans (Phaseolus vulgaris L.) varieties and genotypes on in ecological conditions of Ordu
YAŞAR ÖZBEKMEZ
- Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki amatör balıkçılığın sosyo ekonomik analizi
Socio-economic analysis of amateur fishing in the Eastern Black Sea region
MUHAMMET KARAPİÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Balıkçılık TeknolojisiOrdu ÜniversitesiBalıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AYDIN
- Durgun su ortamında su alma borusuna ait hava girişine taban geçirimliliğinin etkisinin araştırılması ve modellenmesi
The investigation and modelling of effect of base permeability on air entraining vortex belongs to intake in still-water environment
OSMAN SUSEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İnşaat MühendisliğiBozok Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BURHAN ÜNAL
- Terkos havzasında tuzlu su girişimlerinin geçici elektromanyetik ve doğru akım özdirenç yöntemleriyle araştırılması
Investigation of saltwater intrusion in terkos basin using transient electromagnetic and direct current resistivity methods
AYÇA SULTAN ARDALI
Doktora
Türkçe
2014
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSAN GÜRER
- Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku açısından imar planları ve plan müellifinin hakları
The rights of zoning plans and plan owner in terms of law on intellectual and artistic works
ELİF CANBOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HukukKırıkkale ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN BİLGE