Türkiye Türkçesinde belirteçlerin fiillerle birliktelik kullanımları ve eşdizimliliği
Co-occurence and collocations of adverbs with verbs in Turkish
- Tez No: 220632
- Danışmanlar: PROF.DR. MEHMET ÖZMEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirteç, fiil, birliktelik kullanımı, eşdizimlilik, derlem dilbilim, sözlükbilim, Türkiye Türkçesi, Adverb, verb, co-occurence, collocation, corpus linguistics, lexicography, Turkish Language
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye Türkçesinde kullanılan ve Türkçe Sözlük'te madde başı ve madde içi olarak sözlükbirimselleşmiş belirteçleri, fiillerle birliktelik kullanımlarını ve eşdizimlilikleri açısından derlem tabanlı bir uygulama temelinde inceleme konusu yaptık. Bu amaçla, Türkiye Türkçenin edebi diline ait metinlerinden seçtiğimiz 306 eserden oluşan 12.321.000 (+-) sözcüklük bir ana derlem, amacımıza uygun olarak, sayısallaştırıldı ve MYSQL veri tabanı uygulamasıyla tümcesel olarak derlenebilir hale getirildi. Türkçe Sözlük'te tanımlı 2616 madde başı ve içi belirtecin geçtiği fiil tümcelerini çalışmamızda kendimize konu edindik. Dizimsel ve anlamsal olarak birbiriyle bağdaşıklık gösteren belirteçlerin fiillerle olan ilişkiselliğini birliktelik kullanımları ve eşdizimsellik kavramı çerçevesinde değerlendirdik. Türkçe Sözlük'ün belirteç temelli bir `derlem denetimini' yapmak, ana dili ve ikinci dil öğretiminde önemli bir yere sahip olan eşdizimsel yapıları Türkçe için bu eksende tespit etmek amaçlı yürüttüğümüz bu çalışma, bu anlamda ilk sözlükbilimsel çalışma olma özelliğini taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, we invetstigated the co-occurunce of adverbs that is lexicalizied in the form of headword collocated with verbs used in Turkish and Turkish Dictionary in a corpus-based methodology. The corpus has been compiled Turkish literary texts which consist of 12.321.000 (+-) words (token), and then this corpus digitalized in MySQL database form for lexical queries. At the same time, the database is a form for sentence-adverb parsing. The thesis topic includes sentence that is involved 2616 adverb in the form of headword or head content in Turkish Dictionary. We worked on relationshiop between verb and adverb that is coherence together in terms of their semantic and syntactic side in the co-occurence and collocation notion. Briefly, this study is summarized in two title: 1) Controling Turkish Dictionary in the corpus-based frame. 2) To discover Turkish adverbial collocated structures that is important for mother tongue learning, esspecially foreign language learning.
Benzer Tezler
- Özbek Türkçesinde aspekt kategorisi
Aspect category in Uzbek Turkish
BAHAR TÜRKYILMAZ
Doktora
Türkçe
2022
DilbilimGazi ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FATİH KİRİŞÇİOĞLU
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeUludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY