Türkiye'de kentsel rantın oluşumu ve bölüşümü: Devlet mülkiyetinden özel mülkiyete geçiş süreci
The emergence and distributionurban rent in Turkey: The transformation process from public owned lands to private owned lands
- Tez No: 228166
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEGÜL MENGİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Siyasal Bilimler, Şehircilik ve Bölge Planlama, Public Administration, Political Science, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Kamu malları, Kentsel arazi, Kentsel politika, Kentsel rant, Özel mülkiyet, Public goods, Urban land, Urban policy, Urban rent, Private property
- Yıl: 2008
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
19. Yüzyıl Britanyası'nda, tarımdaki kapitalist ilişkileri analiz etmek üzere geliştirilen rant kavramı, o tarihten bu yana güncelliğini korumaktadır. Farklı kuramsal yaklaşımlarca farklı biçimlerde yorumlanan bu kavram, 20. Yüzyılın başlarında kentsel topraklara uyarlandığında, kentsel torağın konumu ve verimliğini esas alan yaklaşımlar tercih edilmiştir. Dünyada 1970'li yıllarda yaşanan ekonomik krizin kentsel alanları ve özellikle de konut piyasası ile şirketlerin yer seçim kararlarını da etkilemesi, Marksist kuramcıları kentsel rant olgusuna yöneltmiştir. Bu alanlardaki çelişkilerin kentsel toplumsal hareketlere ve sınıf mücadelesine dönüşme potansiyeline sahip olup olamayacağı bu dönemde yapılan çalışmaların odağında yer almıştır. Topraktaki özel mülkiyet olgusunun kentsel rantın oluşumu ve bölüşümü süreci üzerindeki etkisi kimi kuramcılar tarafından ele alınmışsa da yeterince üzerinde durulmamıştır. Kentsel topraktaki özel mülkiyet olgusunu mutlak rant kategorisiyle açıklayan bu çok sınırlı çalışmalardan yola çıkılarak, Türkiye'deki kentsel rantın oluşum ve bölüşüm süreçlerinin analiz edilebileceği anlaşılmıştır. Bu amaçla, Türkiye'de devlete ait olan toprakların özel mülkiyete konu olması, bunun araçları ve aktörleri çalışmada ele alınmıştır. Tarihsel süreç içerisinde, yoğunlukla, ?ormanlar, meralar ve tarım topraklarının?, ?kıyıların?, ?özelleştirilen kamu kurum ve kuruluşlarına ait toprakların?, ?belediyelere ait toprakların? ve ?gecekondu alanlarının? devlet mülkiyetinden özel mülkiyete geçtiği saptanmıştır. Her alana ilişkin birer örnek-olay seçilerek rant oluşumu ve bölüşümü sürecinin nasıl gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma ile Türkiye'de devlete ait olan toprakların özel mülkiyete geçişinin kentleşme süreci üzerindeki etkileri ortaya konmak istenmiştir.
Özet (Çeviri)
The term of rent which is developed to analyze capitalistic relations in the agricultural system are still discussed in the literature. Although there are so many approaches about rent theory, an analysis based on location of rent and productivity of land is taken into account in this study. The economic crisis the world during 70?s has dramatically changed the housing market as well as the land location criteria, leading the Marxist theorists to look more into the urban rent theory. The studies of the period mainly focused on whether the conflicts in this particular area would lead to on urban social movements and class struggle or not. Although there are researches on the effects of private ownership in land due to the emergence of rent and distribution process, they are not quite adequate. This study focuses and analysis the emergence of urban rent and distribution process in Turkey, explaining private ownership by absolute rent. In this regard the instruments and actors that took place during transformation of the public land to private land are defined. In time, mostly ?forests, agricultural lands?, ?coasts?, as well as ?public, municipal, gecekondus lands? became private owned lands. Cases from each area of public land have been chosen to explain how the transformation and distribution took place. As a conclusion, this study states the effects of transformation of public land to private land to the stages of the urbanization process of Turkey.
Benzer Tezler
- The Problem in limiting urban land ownership rights and evaluating the decision of Constitutional Court on reploting
Kentsel arazi mülkiyet haklarının kısıtlanması problemi ve Anayasa Mahkemesi'nin hamur kuralı ile ilgili kararlarının değerlendirilmesi
SABİT ÇAĞLAR ARSLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1995
Kamu YönetimiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPROF.DR. MELİH ERSOY
PROF.DR. RUŞEN KELEŞ
- Bir kentsel kamusal mekân olarak parkların kapitalist kentleşme süreciyle üretiminin yorumlanması: Dikmen Vadisi örneği
The interpretation of parks as an urban public space with the capitalist urbanization process: The case of Dikmen Valley
MERVE ALTUNDAL ÖNCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kamu YönetimiAnkara ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SOMUNCU
- Sosyo-ekonomik ilişkiler bağlamında İzmir gecekondularında kimlik yapılanmaları: Karşıyaka-Onur Mahallesi ve Yamanlar Mahallesi örnekleri
The Structuring of identity within the context of socio-economical relations in squatter settlements of İzmir: A specific case study on Karşıyaka-Onur and Yamanlar districts
HAYAT ÜNVERDİ
Doktora
Türkçe
2002
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEZAİ GÖKSU
- Kentsel mekanın değişimi ve konut dokusunda katmanlaşma: Feneryolu Mahallesi örneği
Transformation of the urban space and stratification in the housing stock: The case of Feneryolu Neighborhood
BURCU ARIKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLÇİN PULAT GÖKMEN
- Türkiye'de kentsel toprak rantının vergilendirilmesi ve bir model önerisi
Taxation of urban land rent in Turkey and a model proposal
SELİM GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL MENGİ